شمارش معکوس بر پیکر نیمه جان عمارت امین لشکر

شهردار منطقه ۱۲ تهران گفت: تخریب عمارت امین لشکر سهوی صورت گرفته و ما گزارش کامل را به دادستانی ارسال کردیم تا رسیدگی‌های لازم و برخورد قانونی با متخلفان صورت بگیرد.

 

وی با اشاره به فیلم منتشر شده از حضور معتادین پیش از تخریب عمارت افزود: این فیلم در فرمانداری ناجا منتشر و بعد از انتشار با تماس جانشین سر کلانتر به دستور فرماندهی به کلانتری محله بازار دستور ساماندهی اعلام می‌شود.

 

آیینی تصریح کرد: طی تماس کلانتری بازار تهران با ناحیه ۲، تقاضای بابکت انجام می‌شود که به علت نداشتن بابکت این عملیات به منطقه واگذار می‌شود که بعد از هماهنگی و در اختیار قرار دادن ابزار و ماشین آلات به کلانتری ۱۱۳، عملیات جمع کردن چادر‌ها آغاز می‌شود.

 

او افزود: در ادامه عملیات و طبق روایت همکاران بنده، همکار ما که از کلانتری در محل حضور داشته، بعد از ورود به خانه امین لشکر و با دادن دستور خروج معتادین دیوار را تخریب می‌کنند تا محلی برای تجمع معتادان نباشد.

 

محمد آیینی گفت: بعد از تخریب و تماس همکاران میراث فرهنگی با شهرداری منطقه ۱۲ تهران به شهردار ناحیه ۲ اطلاع دادیم تا در محل حضور پیدا کند و پس از تهیه گزارش کار، مانع ادامه عملیات تخریب شود.

 

در ادامه‌ی پیگیری‌های متعدد از سوی شهرداری منطقه ۱۲ و حضورمردم محلی، متخصصان شهری و فعالان بافت تاریخی تهران در محل تخریب شده، وحید شهاب متخصص برنامه ریزی شهری و فعال میراث فرهنگی بیان کرد: خانه امین لشگر که در میانه محله تاریخی عودلاجان واقع شده، از خانه‌های تاریخی و قدیمی شهر تهران است که در ۲۳/۱۲/۱۴۰۲ به شماره ۳۴۰۰۰ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید.

 

شهاب با اشاره به پیشینه خانه تاریخی امین لشکر اضافه کرد: این عمارت که در همسایگی محدوده‌ای به نام برازجان واقع شده و در تملک شهرداری و بنیاد تعاونی ناجاست، اما آنچه که امروز از آن باقی مانده تقریبا محدوده‌ای مسطح و به مساحت ۵ هکتاری است که حوالی سال ۱۳۸۴، درطرحی با عنوان خانه‌های خالی از سرنگ (پیشگیری از معضلات اجتماعی) ساماندهی شده بود.

 

وی در ادامه گفت: خانه امین لشکر جزو معدود خانه‌های تاریخی ارزشمند تهران قدیم است، که از موج تخریب آن سال جان سالم به در برده و در اواخر دهه ۹۰ جهت فعالیت‌های فرهنگی توسط شهرداری منطقه ۱۲ تهران خریداری شده، که متاسفانه در جریان روند تملک خانه مشکلاتی بوجود آمد و در نهایت ۳ دانگ آن به اسم فرد حقیقی و ۳ دانگ دیگر به نام شهرداری ثبت شد.

 

شهاب به تغییر مدیریت شهری در سال ۱۴۰۰ اشاره کرد و افزود: نه تنها موضوع مالکیت حل نشده باقی ماند بلکه از سال ۱۴۰۱ با روند فرسایشی بنا در اثر تغییرات آب و هوایی و تخریب‌هایی که در دوره‌های زمانی مختلف اوج گرفت و با تمام پیگیری‌های متعدد و هشدار‌های رسانه‌ای همواره با یک جواب مسئولین رو‌به‌رو بودیم که "به زودی روند مرمت و احیا آن را شروع خواهیم کرد"، اما هرگز مرمتی انجام نشد.

 

او گفت: حادثه‌ی تخریب در ۳ دی ۱۴۰۴ با اعتراض مردم محلی و یگان حفاظت میراث فرهنگی متوقف شد و بعد از اطلاع رسانی به فعالان بافت تاریخی و حضور در خانه‌ی امین لشکر متوجه شدیم عوامل این حادثه فرار کردند.

 

شهاب در ادامه تصریح کرد: در گفت‌و‌گو با همسایه‌ها و با استناد به فیلم‌های ثبت شده نیرو‌های شهرداری به همراه ماشین شهربانی و یک بابکت در روز سه شنبه از ۷ صبح در محل برازجان حاضر و در حال جا به جایی نخاله‌ها و کار بودند که در نهایت بین ساعت ۹ تا ۱۰ حادثه تخریب صورت می‌گیرد.

 

وی با اشاره به ارائه برخی طرح‌ها برای جان دادن به فضای بی دفاع برازجان اضافه کرد:: د راواخر دهه نود با برگزاری برنامه‌های فرهنگی در نوروز ۱۳۹۸ و ارائه برخی طرح هاروند در رفع مشکلات آغاز شد، اما با شروع کرونا و تغییر مدیریت شهری فعالیت‌ها نیمه کاره ماند و در مدیریت جدید شهری با تغییر رویکرد و نگاه مسئولان، برازجان تبدیل به محل ذخیره نخاله شد، نقاشی‌های میرزا حمید که بر دیواره این محدود باعث جذب گردشگر شده بود، رنگ پاشی و درنهایت خانه امین لشکر تخریب شد.

 

او تصریح کرد: در طی سه سال گذشته با وجود وظایفی که شورای شهر در مصوبه «فرآیند صدور پروانه مرمت و احیاء، سیاستگذاری تملک و بهره برداری و مدیریت بافت و بنا‌های تاریخی شهر تهران» بر صیانت از بنا‌ها و بافت‌های ارزشمند به شهرداری تکلیف کرده است، پیگیری‌های متعددی برای شروع احیا و مرمت خانه امین لشگر انجام شد که از سوی شهرداری منطقه ۱۲ و معاونت بافت و بنای تاریخی و شهرسازی شهرداری تهران اقدام موثری صورت نگرفت.

 

وحید شهاب در پایان با اشاره به آنچه که اتفاق افتاد گفت: درخواست مرمت عین به عین خانه‌ی تاریخی امین لشکر طبق نقشه‌ها و عکس‌های موجود، پویشی به راه افتاد و اکنون درخواست مقابله با متخلفین این تخریب عامدانه توسط ۲۶۱۶ متخصص و شهروندان به امضا رسیده و شکوایه به معاون حقوق عامدانه و پیشگیری از وقوع جرم دادسرای عمومی و انقلاب تهران ارسال شده است و تا حصول نتیجه پیگیر هستیم.

 

اسناد بالادستی

 

قانون حمایت از مرمت و احیا بافت‌های تاریخی – فرهنگی مصوب ۱۳۹۸:

 

ماده۱۳- دستگاه‌های اجرائی و نهاد‌ها مکلفند هزینه ‎‌های مربوط به پژوهش، حفاظت و مرمت آثار منقول و غیر‌منقول ثبت‌شده در فهرست آثار ملی و آثار واجد ارزش تاریخی ـ فرهنگی و فهرست‌های ذی‌ربط مربوط به آثار در اختیار و یا در حیطه موضوع تخصصی همان دستگاه را از محل اعتبارات خود تأمین کنند.

 

قانون مجازات اسلامی (تعزیرات):

 

ماده ۵۵۸- قانون مجازات اسلامی (تعزیرات): هرکس به تمام یا قسمتی از ابنیه، اماکن، محوطه‌ها و مجموعه‌های فرهنگی – تاریخی و مذهبی که در فرهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است یا تریینات، ملحقات، تاسیسات، اشیا و لوازم و خطوط و نقوش منصوب یا موجود در اماکن مذکور، که مستقلا نیز واجد حیثیت فرهنگی – تارخی یا مذهبی باشد خرابی آورد عللوه بر جبران خسارت وارده به حبس از یکی الی ده سال محکوم می‌شود.

 

ماده ۵۶۰ - قانون مجازات اسلامی (تعزیرات): هر کس بدون اجازه از سازمان میراث فرهنگی کشور، یا با تخلف از ضوابط مصوب و اعلام شده از سوی سازمان مذکور در حریم آثار فرهنگی - تاریخی مذکور در این ماده مبادرت به عملیاتی نماید که سبب تزلزل بنیان آنها شود، یا در نتیجه آن عملیات به آثار و بنا‌های مذکور خرابی یا لطمه وارد آید، علاوه بر رفع آثار تخلف و پرداخت خسارات وارده به حبس از یک تا سه سال محکوم می‌شود.

 

ماده ۵۶۳ - قانون مجازات اسلامی (تعزیرات): هر کس به اراضی و تپه‌ها و اماکن تاریخی و مذهبی که به ثبت آثار ملی رسیده و مالک خصوصی نداشته باشد تجاوز کند به شش ماه تا دو سال حبس محکوم می‌شود مشروط بر آنکه سازمان میراث فرهنگی کشور قبلاً حدود مشخصات این قبیل اماکن و مناطق را در محل تعیین و علامت گذاری کرده باشد.

 

ماده ۵۶۸ - قانون مجازات اسلامی (تعزیرات): در مورد جرایم مذکور در این فصل که به وسیله اشخاص حقوقی انجام شود هر یک از مدیران و مسئولان که دستور دهنده باشند، بر حسب مورد به مجازات‌های مقرر محکوم می‌شوند.

 

تبصره - اموال فرهنگی - تاریخی حاصله از جرائم مذکور در این فصل تحت نظر سازمان میراث فرهنگی کشور توقیف و در کلیه مواردی که حکم به ضبط و استرداد اموال، وسائل، تجهیزات و خسارات داده می‌شود به نفع سازمان میراث فرهنگی کشور مورد حکم قرار خواهد گرفت.