سازمان سینمایی، اداره کل هنرهای نمایشی، مرکز گسترش سینمای مستند، تجربی و پویانمایی، موزه سینما، جشنواره تئاتر فجر و انجمن صنفی عکاسان سینما درگذشت بهرام بیضایی را تسلیت گفتند.
به گزارش خبرگزاری صدا و سیما، بهرام بیضایی کارگردان، پژوهشگر و نمایشنامهنویس نامدار ایرانی ۵ دی درگذشت و نهادها و ارگانهای فرهنگی در پی درگذشت این هنرمند سرشناس چند پیام تسلیت منتشر کردند.
پیام تسلیت رئیس سازمان سینمایی
در پیام رائد فریدزاده، رئیس سازمان سینمایی در فقدان بهرام بیضایی آمده است: «امروز سینمای ایران، یکی از «معماران هویت» خود را از دست داد. استاد بهرام بیضایی، آنسوی پردههای نقرهای و فراتر از واژگان صحنه، نگاهبان بیدار حافظه جمعی ما بود. او کسی بود که نبض اسطوره را در کالبد معاصر دمید و تاریخ را نه به مثابه گذشتهای مرده، که به عنوان حقیقتی جاری و تپنده به تصویر کشید.
در جهان فلسفی بیضایی، «جستوجو» و پرسشگری اصل اصیل و بنیادین هستی بود؛ جستوجوی ریشهها در تلاطم بادها و بازخوانی حقیقت، در غبار سوءتفاهمهای تاریخی. او به ما آموخت که سینما میتواند «آیین» باشد و دوربین، ابزاری برای کشف لایههای مکتوم روح ایرانی. از «رگبار» که باران آگاهی بر جانهای تشنه بود، تا «باشو» که سرود همبستگی خاک و خون گشت، هر نمای او، سندی بر منزلت والای هنر در این سرزمین است.
به واقع که استاد سخن و کلام بود که با زبان سره و نگاه نافذش، غبار از چهره میراث کهن برگرفت و به آن جایگاهی جهانی بخشید. بیضایی ثابت کرد که برای جهانی شدن، باید از عمیقترین سرچشمههای وجودی خود رسوخ کرد. سینمای ایران همواره وامدار دقت هندسی، وسواس حکیمانه و نگاه متفکرانه او خواهد بود.
اینجانب، فقدان اندیشمند یگانه عرصه فرهنگ و هنر را به خانواده گرانقدر ایشان، اصحاب سینما و تئاتر و تمامی کسانی که با آثار او زندگی کردند، تسلیت عرض میکنم.
نام و یاد و خاطره بهرام بیضایی در تالار آینه فرهنگ ایران، برای همیشه تکثیر خواهد شد و حضور معنویاش، چونان نوری تابان برای آیندگان، پایدار خواهد ماند.»
پیام تسلیت مدیرکل هنرهای نمایشی
پیام تسلیت رضا مردانی مدیرکل هنرهای نمایشی بدین شرح است:
«خبر درگذشت استاد بهرام بیضایی، نویسنده، نمایشنامهنویس، پژوهشگر و کارگردان اثرگذار تئاتر و سینمای ایران، ضایعهای جبرانناپذیر برای فرهنگ و هنر این سرزمین است. هنرمندی که با نگاه موشکافانهاش به اسطوره، تاریخ، زبان و هویت ایرانی، نسلهای متوالی از هنرمندان را به اندیشیدن، خلقکردن و پاسداشت هنر این مرز و بوم فراخواند و با آثار ماندگار خود چراغی پیشرو برای تئاتر ایران برافروخت.
بیضایی تنها یک نام در تاریخ هنر نبود؛ او جریانساز اندیشه و زیست فرهنگی بود و امروز میراث علمی و هنریاش گواهی است بر تلاش خستگیناپذیرش برای اعتلای هنر نمایش. فقدان او نهفقط اندوهی برای شاگردان، همکاران و دوستدارانش، بلکه سوگی فراگیر برای هنر ایران است.
ضمن عرض تسلیت به خانواده محترم ایشان، جامعه تئاتر، هنرمندان و تمامی دوستداران فرهنگ ایرانی، از خداوند متعال برای آن استاد فرزانه رحمت و آرامش و برای بازماندگان صبر و شکیبایی مسئلت دارم. یاد و نامش تا همیشه در صحنههای هنر این سرزمین جاری و زنده خواهد ماند.»
پیام تسلیت مرکز گسترش سینمای مستند
مرکز گسترش سینمای مستند، تجربی و پویانمایی با انتشار پیامی درگذشت بهرام بیضایی سینماگر، پژوهشگر، نمایشنامهنویس و کارگردان تئاتر را تسلیت گفت.
در این پیام نوشته شده است: «درگذشت استاد بهرام بیضایی، کارگردان، پژوهشگر و نمایشنامهنویس نامدار ایرانی ضایعهای برای فرهنگ و هنر سرزمینی است که همواره از آن یاد کرد و به تاریخ و فرهنگش عشق ورزید.
بهرام بیضایی، برای دوستداران فرهنگ و هنر ایرانی، همواره زنده خواهد بود. این فقدان را به خانواده بزرگ سینمای ایران و دوستدارانش تسلیت میگوییم.»
پیام تسلیت مدیرعامل موزه سینما
فاطمه محمدی مدیرعامل موزه سینما نیز در پی درگذشت بهرام بیضایی پیام تسلیتی منتشر کرد.
متن این پیام بدین شرح است: «درگذشت یکی از مفاخر بیتکرار هنر و فرهنگ این مرز و بوم، استاد بهرام بیضایی، بیتردید ضایعهای جبرانناپذیر است. سینمای ایران یکی از مفاخر بزرگ و بیبدیل خود را از دست داد و ما تنها نظارهگر خالی شدن سینمای ایران از استادان و اندیشمندان بزرگ آن هستیم.
استاد بهرام بیضایی عمر پربار خویش را وقف پاسداری از هویت، زبان و تاریخ این سرزمین کرد و با آثاری ماندگار و نگاهی ژرفاندیش، افقهای تازهای در هنرهای نمایشی و سینمای ایران گشود و نام خود را برای همیشه در حافظهی فرهنگی این سرزمین ثبت کرد.
موزه سینمای ایران، فقدان این استاد یگانه را به خانواده گرامی ایشان، جامعه هنری کشور و همهی دوستداران فرهنگ و هنر ایران تسلیت میگوید.»
پیام تسلیت خانه تئاتر
خبر کوتاه، اما بسیار تلخ و جانگداز است برای فرهنگ و هنر ایران.
بهرام بیضایی نهفقط یک نویسنده و کارگردان صاحبسبک بود، که جهانی از رمز و راز و تاریخ و خیال را با زبان خود آفرید و بر صحنههای ایران و جهان به نمایش گذاشت. آثار جاودانهاش همچون آینههایِ روشنِ تجربه انسانی، تئاتر و سینما را به عمق وجود مخاطب پیوند زدند.
او که عمر سترگ خود را وقف آفرینش و پژوهش هنر کرد، در هر نقش و روایت، «پرسش» را بزرگتر از «پاسخ» نشاند همانگونه که در جهانِ مرگ یزدگرد میدانیم که حقیقتِ یک واقعیت نیز میتواند چندچهره باشد و هیچ روایتِ تکراری را نمیپذیرد.
او از نسل خلاقان نادری بود که نهتنها تئاتر و نمایش ایرانی را دگرگون کرد، بلکه اندیشه ما درباره «انسان»، «زبان» و «سرزمین» را گسترش داد.
بهرام بیضایی تنها یک نام در تاریخ تئاتر ایران نیست؛ او یک جهان فکری است، جهانی که در آن اسطوره و واقعیت، تاریخ و امروز و شعر و اندیشه در کنار هم زیست میکنند.
بیضایی با نگاهی ژرف به فرهنگ، اسطوره، تاریخ و انسان، نهفقط آثار نمایشی خلق کرد، بلکه مخاطب را با خود به سفری در عمق اندیشه برد؛ جایی که مرزبندیِ مرگ و زندگی، قصه و حقیقت، پایان و آغاز، همه در هم آمیختند و پرسشهایی بیزمان بر جای گذاشتند.
در زبان، در نمایش، در روایت، همواره نشانی از خاک و مردم این سرزمین داشت. بیضایی به ما یاد داد که میتوان با واژه و تصویر، ریشه را زنده نگه داشت و در روزگار بیپناهی، با تئاتر زیست.
امروز، زمانی که صدای خلاقیتش خاموش شده، میراث فکری و هنریاش زندهتر از همیشه بر جای مانده است. خانه تئاتر وفادار به میراث اوست و امیدواریم نسلهای آینده همچنان از آموزهها و آثار بینظیر او الهام گیرند.
خانه تئاتر ایران، با اندوهی عمیق، درگذشت این هنرمند یگانه را به خانواده محترمش، شاگردان، همکاران و تمام دوستداران فرهنگ و هنر ایران تسلیت میگوید و یاد و میراث او را گرامی میدارد.
نامش جاودانه، راهش روشن و اثرش ماندگار باد.»
پیام تسلیت انجمن صنفی عکاسان سینما
در پیام تسلیت انجمن صنفی عکاسان سینما در پی درگذشت بهرام بیضایی آمده است: «درگذشت استاد فرهیخته، نمایشنامهنویس، فیلمساز و اندیشمند بزرگ فرهنگ ایران.
زندهیاد بهرام بیضایی، ضایعهای عمیق و اندوهبار برای هنر ایران و تمامی اهالی تصویر و اندیشه است.
انجمن صنفی عکاسان سینما، این فقدان بزرگ را به جامعه هنری تسلیت میگوید و باور دارد نام و آثار بهرام بیضایی برای همیشه در تاریخ هنر این سرزمین زنده و جاودان خواهد ماند.»
پیام تسلیت دبیر جشنواره تئاتر فجر
پیام تسلیت وحید فخر موسوی دبیر چهل و چهارمین جشنواره بین المللی تئاتر فجر در پی در گذشت هنرمند فقید بهرام بیضایی بدین شرح است:
«از شمار دو چشم یک تن کم/ وز میان خرد هزاران بیش
دریغ و افسوس که امروز، ستارهای دیگر از آسمان فرهنگ، هنر و تئاتر ایران زمین خاموش شد.
زنده یاد استاد بهرام بیضایی، مردی که با قلم و نگاه خویش در تئاتر این سرزمین صحنههایی آفرید، ماندگار و جاودان.
پژوهشگر و کارگردان بیهمتا از گنجینه اساطیر ایران، نمایشنامهنویس و کارگردانی که صحنههای تئاترش را با نوری از جان روشن کرد، معلمی دلسوز که دانش و تجربه اش را بی منت نثار دیگران میکرد.
از «مرگ یزدگرد» و «شب هزار و یکم» تا «خاطرات هنرپیشه نقش دوم»، هر اثر او نه تنها یک شاهکار هنری، بلکه جستجوگری عمیق در هویت، تاریخ و فرهنگ ایرانی بود.
یادش در دل صحنههای تئاتر ایران، در کلمات درخشان نمایشنامههایش و در نگاه نسلهایی که از او آموختند، به نیکی خواهد ماند.
در این لحظات سخت، تسلیت عمیق خود را به خانواده محترم استاد، به همه شاگردان، دوستداران و جامعه بزرگ هنری ایران تقدیم میکنم. بیشک، راه هنری او ادامه دارد.
روانش شاد و یادش گرامی باد.»