اسپیرولینا یک مکمل طبیعی است که در صنایع غذایی و صنایع آرایشی و بهداشتی مورد استفاده قرار میگیرد.
به گزارش خبرگزاری صداوسیما؛ مرکز سمنان، اسپیرولینا یک مکمل طبیعی سرشار از ریزمغذیهاست که به دلیل نقش احتمالی در لاغری، کمک به درمان برخی مشکلات و بهبود سلامت پوست، توجه زیادی را به خود جلب کرده است. با این حال، در کنار این خواص، مصرف نادرست یا خودسرانه آن میتواند با عوارضی همراه باشد و برای همه افراد مناسب نیست. به همین دلیل، آشنایی دقیق با مزایا و محدودیتهای اسپیرولینا و مصرف آن تحت نظر پزشک، شرط اصلی بهرهمندی ایمن و مؤثر از این مکمل محسوب میشود.
ارزش غذایی جلبک اسپیرولینا
اسپیرولینای خشک شده مادهای بسیار مغذی است که حدود ۶۰٪ آن را پروتئین کامل تشکیل میدهد و تمام اسیدهای آمینه ضروری را در بر دارد. این جلبک حاوی مقدار کمی آب، کربوهیدرات و حدود ۸٪ چربی مفید است و هر ۱۰۰ گرم آن نزدیک به ۲۹۰ کالری انرژی دارد.
اسپیرولینا منبع غنی از ویتامینها بهویژه ویتامین A، ویتامینهای گروه B، ویتامینهای C، D، E و K و همچنین مواد معدنی مهمی مانند آهن، کلسیم، منیزیم و روی است. چربیهای موجود در آن نیز شامل اسیدهای چرب ضروری مانند گاما لینولنیک اسید و امگا ۳ و ۶ هستند که ارزش تغذیهای بالایی دارند.
مزایا و خواص مصرف اسپیرولینا
این ماده میتواند بر سلامت عمومی، پوست، مو و متابولیسم بدن اثرگذار باشند. توجه داشته باشید برخی از این مزایا تنها در صورت مصرف اصولی و با مشورت پزشک قابل دستیابی هستند.
کمک به کاهش خطر مسمومیت با فلزات سنگین
اسپیرولینا میتواند به دفع فلزات سنگین مانند آرسنیک از بدن کمک کند و در برخی از مطالعات اثر محافظتی نشان داده است.
خاصیت ضد سرطانی
آنتی اکسیدانهای قوی موجود در اسپیرولینا با کاهش استرس اکسیداتیو، ممکن است از آسیب DNA و رشد سلولهای سرطانی جلوگیری کنند.
کمک به کنترل دیابت
مصرف اسپیرولینا در برخی افراد باعث کاهش قند خون و بهبود پروفایل چربی شده است؛ این اثر باید حتماً تحت نظر پزشک بررسی شود.
تقویت سلامت مغز
این جلبک با کاهش التهاب و استرس اکسیداتیو مغز، میتواند به بهبود حافظه و عملکرد شناختی کمک کند.
بهبود سلامت قلب و عروق
اسپیرولینا میتواند کلسترول بد و فشار خون را کاهش داده و از بروز بیماریهای قلبی پیشگیری کند.
تقویت سیستم ایمنی
وجود فیکوسیانین و سایر آنتیاکسیدانها به افزایش فعالیت سلولهای ایمنی و کاهش التهاب کمک میکند.
کمک به کاهش وزن
پروتئین بالا و کالری کم اسپیرولینا بهویژه در کنار رژیم مناسب باعث افزایش سیری و کمک به چربی سوزی میشود.
بهبود عملکرد دستگاه گوارش
پروتئینها و ترکیبات فعال اسپیرولینا به تولید آنزیمهای گوارشی و هضم بهتر غذا کمک خواهند کرد.
کاهش التهاب در بدن
فیکوسیانین و اسیدهای چرب مفید موجود در اسپیرولینا اثر ضدالتهابی دارند و در بیماریهای التهابی مفیدند.
کمک به بهبود علائم HIV (در حد پژوهش ها)
برخی مطالعات اولیه نشان دادهاند که اسپیرولینا ممکن است به کاهش علائم کمک کند، اما نیازمند بررسی پزشکی دقیق است.
مقابله با عفونتهای قارچی مانند کاندیدا
اسپیرولینا با خاصیت ضد باکتری و تقویت فلور مفید روده، میتواند از رشد بیش از حد قارچها جلوگیری کند.
کمک به درمان آکنه
دفع سموم، کاهش التهاب و افزایش متابولیسم سلولی پوست باعث بهبود جوش و کاهش جای آکنه میشود.
کاهش علائم پیری پوست
وجود ویتامین E، سلنیوم و تیروزین به محافظت از پوست در برابر چین و چروک و پیری زودرس کمک خواهد کرد.
تقویت رشد مو
پروتئین و ریزمغذیهای اسپیرولینا میتوانند ریزش مو را کاهش داده و رشد مو را تقویت کنند.
نکته مهم: با وجود فواید متعدد، مصرف اسپیرولینا در افراد مبتلا به بیماریهای خودایمنی، زنان باردار، شیرده و بیماران خاص باید حتماً با مشورت پزشک انجام شود تا از بروز عوارض احتمالی جلوگیری گردد.
خطرات و عوارض جانبی مصرف اسپیرولینا
اگر چه اسپیرولینا یک مکمل طبیعی با ارزش غذایی بالاست، اما مصرف نا آگاهانه، دوز نامناسب یا استفاده در افراد دارای شرایط خاص میتواند با عوارضی همراه باشد.
تشدید بیماری فنیلکتونوری (PKU)
اسپیرولینا حاوی فنیل آلانین است و میتواند باعث تجمع این اسیدآمینه در بدن شود. این موضوع علائم عصبی و رشدی بیماران PKU را تشدید میکند.
بدتر شدن بیماریهای خودایمنی
این ماده با تحریک بیش از حد سیستم ایمنی، ممکن است حملات بیماریهای خودایمنی را افزایش دهد. در این شرایط مصرف اسپیرولینا فقط با نظر پزشک مجاز است.
تداخل با داروها
اسپیرولینا میتواند اثر داروهای سرکوبکننده ایمنی یا برخی داروهای خاص را کاهش دهد. این تداخل ممکن است روند درمان را مختل کند.
خطر مسمومیت با فلزات سنگین
اسپیرولینای آلوده ممکن است حاوی جیوه، سرب یا آرسنیک باشد. مصرف طولانی مدت چنین محصولاتی به کبد و کلیه آسیب میزند.
افزایش فشار بر کلیهها
پروتئین بالای اسپیرولینا تولید اوره را افزایش میدهد. این مسئله در افراد مستعد میتواند منجر به سنگ کلیه یا اختلال عملکرد کلیوی شود.
احتباس مایعات و نوسان وزن
وجود ید و مواد معدنی فراوان ممکن است تعادل هورمونی را بر هم بزند. این وضعیت ممکن است باعث ورم بدن، خستگی و تغییر ناگهانی وزن شود.
مشکلات گوارشی و تهوع
در شروع مصرف، بدن ممکن است به اسپیرولینا واکنش نشان دهد. نفخ، دل درد، تهوع و کرامپ شکمی از عوارض شایع اولیه هستند.
احتمال بروز مشکلات عصبی
برخی انواع آلوده اسپیرولینا ممکن است حاوی سموم عصبی باشند. این سموم با اضطراب، بی خوابی، سر درد یا اختلالات عصبی مرتبط هستند.
عدم ایمنی در بارداری و شیردهی
دادههای علمی کافی درباره ایمنی اسپیرولینا در این دوران وجود ندارد؛ بنابراین مصرف آن باید حتماً تحت نظر پزشک انجام شود.
برای پیشگیری از عوارض، اسپیرولینا را از برندهای معتبر تهیه کنید، با دز کم شروع نمایید و در صورت ابتلا به بیماریهای زمینهای یا مصرف دارو، پیش از مصرف حتماً با پزشک مشورت کنید.