دوازدهم دیماه به مناسبت مرکز استان شدن شهر رشت در دوره صفویان، به عنوان «روز رشت» پیشنهاد و در سال ۱۳۹۴ به طور رسمی تثبیت شد.
به گزارش خبرگزاری صدا و سیما ، ۱۲ دی ماه روز شهری است که نامش با باران، فرهنگ و نخستینها گره خورده است، رشتیها ، امروز جمعه تولد تاریخی شهری را جشن میگیرند که ۴۶۸ سال پیش به عنوان مرکز سیاسی، فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی گیلان برگزیده شد و مسیر تازهای از درخشش را در تاریخ این سرزمین آغاز کرد.
پژوهشگر، روزنامهنگار، مترجم، شاعر و از مفاخر فرهنگی گیلان با نام ادبی م. پ. جکتاجی با تبریک روز رشت، گفت: انتخاب دوازدهم دیماه سال ۹۳۶ هجری خورشیدی به عنوان روز رشت، تصمیمی مستند و حاصل وفاق جمعی پژوهشگران و مورخان بود؛ این روز بر خلاف باور برخی که به نامگذاری این روز معترضند ، نه روز جنگ و کشتار، بلکه روز انتقال تختگاه از فومن به رشت و پایان ملوکالطوایفی و آغاز مرکزیت این شهر است.
محمدتقی پوراحمد جکتاجی با اشاره به روند انتخاب این روز افزود: در سال ۱۳۹۴، شهرداری رشت پس از بررسی وقایع تاریخی، دوازدهم دیماه را به عنوان یک رخداد معتبر تاریخی به اجماع انتخاب کرد؛ این انتخاب مستند و مدارک آن در شهرداری موجود است.
این پژوهشگر گیلانی تأکید کرد: اگرچه انتخاب یک روز، اقدامی نمادین است، اما میتواند تلنگری برای بازگشت به هویت تاریخی باشد؛ جوان امروز با شناخت گذشته، میتواند آینده را آگاهانهتر ترسیم کند، چرا که گذشته چراغ راه آینده است.
وی افزود: تکامل یک شهر به کنش و کوشش جامعه وابسته است و گیلان به عنوان بخشی از پازل رنگین ایران، باید زبان، فرهنگ و هویت خود را حفظ کند؛ فرهنگها در کنار هم معنا مییابند و نادیده گرفتن آنها، جامعه را به سوی بیهویتی سوق میدهد.
جکتاجی گفت: بازگشت نسل جوان به فرهنگ بومی و هویت محلی، امیدبخش و نویددهنده آیندهای روشن برای گیلان است.
رشت در فراز و فرود سدهها، خاستگاه نخستینهای بسیاری در ایران بوده است؛ از نخستین کتابخانه ملی و تئاتر گرفته تا اولین راهآهن، بانک و داروخانه شبانهروزی کشور؛ این شهر حافظهای سرشار از نامهای ماندگاری از میرزا کوچک جنگلی و دکتر محمد معین تا پروفسور مجید سمیعی، امیرهوشنگ ابتهاج و اکبر رادی دارد.
پائیز ۱۳۹۴، همزمان با اجرای طرح پیادهراه فرهنگی میدان تاریخی شهرداری رشت، گالری میدانی مفاخر علم و فرهنگ گیلان شکل گرفت؛ اقدامی که نسل نو را به تأمل درباره هویت تاریخی خود واداشت.
در کنار مفاخر علمی و فرهنگی، نام نیک بزرگانی، چون موسیو آرسن میناسیان نیز در حافظه جمعی رشتیان جاودانه است؛ نیکنامی که با تأسیس نخستین داروخانه شبانهروزی و آسایشگاه معلولان، مهر و انسانیت را در این شهر معنا کرد.
امروز، دوازدهم دیماه، روز رشت است؛ روز پاسداشت شهری که میدان شهرداریاش مأمن تاریخ و معماری است، کتابخانه ملیاش گواه حضور بزرگان علم و ادب، چون استادانی محمدتقی بهار، دهخدا، پورداوود، عباس اقبال آشتیانی، دکتر محمد معین، سعید نفیسی و سبزهمیدانش یادآور خانههایی است که شاعران و مبارزان از آن برخاستهاند.