توقیف نفتکشهای ونزوئلا از سوی دولت دونالد ترامپ، فراتر از افزایش فشار بر دولت کاراکاس، نشانهای ضمنی از کاهش کارآمدی یکی از اصلیترین ابزارهای فشار اقتصادی آمریکا، یعنی تحریمهای مالی، تلقی میشود.
به گزارش سرویس بین الملل خبرگزاری صدا و سیما از نیویورک، به نقل از روزنامه واشنگتنپست، پیتر هارل، پژوهشگر مهمان مؤسسه حقوق اقتصادی بینالملل دانشگاه جورجتاون و از مقامهای پیشین شورای امنیت ملی آمریکا، در یادداشتی مینویسد توقیف دومین نفتکش ونزوئلا در ۲۰ دسامبر و تهدید ترامپ به توقیف کشتیهای بیشتر، در واقع اعترافی غیرمستقیم است به اینکه تحریمها دیگر مانند گذشته توان حذف نفت کشورهای هدف از بازار جهانی را ندارند.
این گزارش افزود: در دهههای گذشته، آمریکا با استفاده از تحریمها موفق شد صادرات نفت ایران را بهطور چشمگیری کاهش دهد؛ بهگونهای که در دوران باراک اوباما صادرات نفت ایران روزانه ۱.۲ میلیون بشکه افت کرد و پس از خروج ترامپ از برجام، این رقم حتی به حدود ۴۵۰ هزار بشکه در روز رسید. اما در سالهای اخیر، این ابزار کارایی سابق را از دست داده و ایران اکنون حدود ۲ میلیون بشکه در روز نفت صادر میکند؛ رقمی نزدیک به سطح صادرات پس از لغو تحریمها در سال ۲۰۱۶.
در ادامه آمده است: به نوشته واشنگتنپست، ونزوئلا و روسیه نیز مسیر مشابهی را طی کردهاند. صادرات نفت ونزوئلا پیش از توقیف کشتیها رو به افزایش بود و تحریمهای اخیر آمریکا علیه شرکتهای انرژی روسیه نیز تنها کاهش محدودی در صادرات این کشور ایجاد کرده است؛ کاهشی که احتمالاً بیشتر ناشی از حملات نظامی اوکراین بوده تا فشار تحریمها.
این گزارش اضافه کرد: بهگفته نویسنده، یکی از دلایل اصلی کاهش اثرگذاری تحریمها، شکلگیری شبکهای از بانکها، شرکتهای کشتیرانی، پالایشگاهها و معاملهگران در اروپا، خاورمیانه و آسیا است که حاضرند ریسک قطع ارتباط با بازار آمریکا را بپذیرند. تحریم بیش از هزار کشتی در جهان، هرچند در ظاهر گسترده بهنظر میرسد، اما در عمل نشان میدهد بازیگران زیادی به این جمعبندی رسیدهاند که سود دور زدن تحریمها بیشتر از هزینه آن است.
در ادامه آمده است: چین در مرکز این شبکه قرار دارد و مقصد اصلی بخش عمده نفت ایران، ونزوئلا و روسیه است. شرکتها و پالایشگاههای کوچک چینی، حتی در صورت تحریم شدن، همچنان به واردات نفت ارزان ادامه میدهند، زیرا سود فروش فرآوردهها در بازار داخلی چین، زیانهای ناشی از تحریم را جبران میکند. همزمان، استفاده از رمزارزها نیز به تسهیل این مبادلات کمک کرده است.
واشنگتنپست در پایان مینویسد: با کاهش اثرگذاری تحریمها، آمریکا ناگزیر است بیش از گذشته به دیپلماسی متوسل شود؛ بهویژه در تعامل با چین. در غیر این صورت، تضعیف ابزارهای اقتصادی ممکن است در سالهای آینده به افزایش اتکا به قدرت نظامی منجر شود؛ روندی که توقیف نفتکشها در سواحل ونزوئلا میتواند نشانهای از آغاز آن باشد.