نشست «سواد تاریخی در مسیر زندگی» با هدف تبیین ضرورت و اهمیت بهرهمندی کودکان و نوجوانان از سواد تاریخی و نقش آن در زندگی برگزار شد.
به گزارش خبرگزاری صدا وسیما، منصوره اتحادیه در نشست «سواد تاریخی در مسیر زندگی» با بیان اینکه تاریخ هویتساز است، علاقهمندی را یکی از موارد مهم تاریخ دانست و گفت: علاقه به تاریخ باعث مطالعه و استفاده از آن میشود. عناصر تاریخ عبارتند از تاریخ اجتماعی، تاریخ سیاسی، تاریخ اقتصادی و تاریخ فرهنگی. تاریخ نه تنها اطلاع از آنچه گذشته است، بلکه هویتساز است.
وی یکی از وظایف مهم مدرسین تاریخ را تفهیم اهمیت تاریخ عنوان کرد و افزود: تاریخ، افراد را میسازد و آنها را آماده برای ساختن وطن میکند ،تاریخ علمی، سخت و پیچیدهای است، زیرا مربوط به انسان است و انسان، پیچیده است. بر این اساس هر کسی نمیتواند تاریخ را تدریس کند.
این تاریخنگار با اشاره به شباهتهای زیاد در تاریخ گفت: به عنوان مثال در حمله ناپلئون به روسیه و حمله هیتلر و همچنین شرایط شیوع کرونا و آنفولانزا در تاریخ شباهتهایی وجود دارد، اما مهم است که هر برهه به طور مجزا بررسی شود.
اتحادیه با بیان اینکه مطالعه دائم تاریخ از ضروریات تاریخ است، افزود: مدرسان تاریخ باید مطالعه گسترده و اطلاعات بهروز داشته باشند. زمانی تاریخ فقط سیاسی بود، اما الان اینطور نیست. در حال حاضر تاریخ اجتماعی داریم که رشتههای مختلفی مانند تاریخ زنان، تاریخ اقلیتها و تاریخ کارگری و … را در بردارد. تاریخ زنان هم تجزیه شده است به تاریخ زنان دربار و زنان کارگر و.
این نویسنده با اشاره به اینکه با خلا تحول زمان در کتب تاریخی مواجه هستیم، گفت: وقتی از یک دوره تاریخی صحبت میکنیم باید ببینیم چه تحولاتی در آن دوره رخ داده است و چه تاثیراتی گذاشته است. در کتب تاریخی ما به تحولات رخ داده شده در دورهها خیلی توجه نشده است.
وی افزود: برای آموزش تاریخ و کمک به دانشآموزان باید از نقشه جغرافیایی و عکس کمک گرفت و از طرفی وقتی از یک دوره زمانی در ایران صحبت میشود، باید در مورد کشورهای دیگر و وقایع بینالمللی در آن دوره نیز توضیح داده شود.
اتحادیه شناخت شخصیتهای تاریخی را نکته مهم دیگری دانست و گفت: سابقه، خانواده، دیدگاه و انگیزههای شخصیتهای تاریخی باید شرح داده شود. مسئله دیگر بدگویی هر سلسله از سلسله قبلی است که کار نادرستی است، زیرا تفکر، سنجش، درایت و دلایل لازمه هر نظر و نتیجهگیری است.
این استاد دانشگاه با بیان اینکه ملیگرایی حاد یکی از خطرات تاریخ است، افزود: معلم تاریخ باید از شرایط زندگی درهر دوره تاریخی صحبت کند. باید برای بچهها بیان شود که هر اختراع و ابداعی چه تاثیری در زندگیها داشته است و یا زمانی که به عنوان مثال گاز و تصفیه آب وجود نداشته است، شرایط زندگی چگونه بوده است.
وی بر مسئله جذاب کردن کتب تاریخی به ویژه برای کودکان و نوجوانان تأکید کرد و گفت: معلم تاریخ باید مسائل تاریخی را برای برای دانشآموزان جذاب کند تا آنها به تاریخ علاقمند و راغب شوند. به عبارتی معلم تاریخ باید با روشهای جذاب، کتب تاریخ را از حالت خشک خارج کند.
اتحادیه تاریخ را بهم پیوسته ذکر کرد و افزود: این قانون تاریخ است که هر اتفاقی، اتفاق دیگری را رقم میزند. انگلیس زمانی استعمار را در کتابهای خود توجیه میکرد، اما الان در کتابها این توجیه وجود ندارد. در قدیم پادشاه دنبال کشورگشایی بود و امروزه ایدئولوژی این کار را میکند.
این تاریخنگار با بیان اینکه در نوشتن تاریخ رعایت انصاف در کنار دانش و آگاهی بسیار مهم و ضروری است، عنوان کرد: رعایت انصاف در بازگو کردن و نوشتن تاریخ، کاری سخت است، مسائل تاریخی باید با دلیل و برهان بیان شود.
اکرم کشائی مجری این برنامه داستان «فاختهها لانه ندارند» را خواند و کتابهای «نیاکان ما»، «کاروان دانایی»، «دروازه مردگان» و «زنان و مردانی که ایران را ساختهاند» به عنوان چند کتاب خوب تاریخی برای کودکان و نوجوانان معرفی شد.
یکصد و هجدهمین نشست کتابخانه مرجع کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان با عنوان «سواد زندگی ۷: سواد تاریخی در مسیر زندگی» با سخنرانی منصوره اتحادیه تاریخنگار، نویسنده، ناشر و استاد دانشگاه به صورت حضوری و مجازی در کتابخانه مرجع کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان برگزار شد.