سازمان صداوسیما در مقام رسانه اول و مرجع کشور همواره کوشیده در برهههای تاریخی خاص و در زمانه فتنهآفرینی دشمنان نظام، رسالت و مأموریت رسانهای خود را در قبال اطلاعرسانی، انتشار اخبار، تبیین حقایق و بازتاب درست و صادقانه وقایع و حوادث ایفا کند.
به گزارش خبرگزاری صداوسیما به نقل از روابط عمومی رسانه ملی، این مهم از این منظر قابلاعتنا و تأمل است که دشمنان مردم ایران و نظام جمهوری اسلامی در چنین بزنگاههایی با استفاده از پوشش رسانهای گسترده و امکانات سختافزاری و نرمافزاری متعددی که در اختیار دارند، از طرق مختلف مانند ماهواره، فضای مجازی و شبکههای اجتماعی برآمده از آن میکوشند تا ضمن تحریف حقایق، روایتی غیرواقعی و دستکاری شده را خلق کنند و در پیش روی مردم قرار دهند. این رویه مغرضانه و معاندانه همچون گذشته در قبال آشوبها و اغتشاشات ۱۸ دی و روزهای پسازآن در کشور نیز تداوم پیدا کرده و رسانههای معاند ضمن قلب واقعیت، همچنان بر طبل فرافکنی و توطئهآفرینی میکوبند و میکوشند جامعه ایران را دچار تشتت و چندپارگی کنند. رسانه ملی و شبکههای متعدد دیداری و شنیداریاش به اذعان کارشناسان علوم ارتباطات و تحلیلگران مسائل سیاسی این بار نیز در قبال این رویکرد مغرضانه دشمنان، سیاست و رویهای انقلابی، اصولی و حرفهای را در پیش گرفته و تمام امکانات خود را بسیج کردهاند تا ضمن تبیین و تشریح اخبار درست و واقعی و حقیقت آنچه در کشور میگذرد، مانع موجسواری رسانههای معاند شوند و آنها را در رسیدن به اهدافشان ناکام بگذارند. حضور پرشور ملت ایران در اجتماع بزرگ ۲۲ دی نقطه اوج روزهای اخیر و گواه روشنی بر اتحاد مقدس ایرانیان علیه تروریسم صهیونی امریکایی بود که با پوشش تصویری گستردهای از سوی رسانه ملی همراه شد. رهبر انقلاب اسلامی نیز در پیام تجلیلشان از ملت عظیمالشأن ایران در پی اجتماعات گسترده روز ۲۲ دی فرمودند: «امروز کار بزرگی انجام دادید و روزی تاریخی آفریدید. این اجتماعات عظیم و سرشار از عزم راسخ، نقشه دشمنان خارجی را که قرار بود به دست مزدوران داخلی پیاده شود، باطل کرد. ملّت بزرگ ایران، خود را و همت و هویتش را به رخ دشمنان کشید. این هشداری به سیاستمداران آمریکا بود که فریبکاری خود را متوقف کنند و به مزدوران خائن تکیه نکنند. ملّت ایران، قوی و مقتدر است، آگاه و دشمنشناس است، و در همه حال در صحنه حضور دارد.»
حماسه ۲۲ دی و تداوم آرامش در جامعه
سلیم غفوری، قائممقام معاونت سیما ضمن تشریح عملکرد صداوسیما در جریان اغتشاشات اخیر در کشور بیان کرد: روز ۲۲ دی نیز شاهد حضور پرشور مردم در سراسر کشور بودیم که با بازنمایی کامل و دقیقی در صداوسیما همراه شد و به تداوم آرامش در جامعه و تبیینگری کمک کرد.
وی گفت: متأسفانه در روزهایی که پشت سر گذاشتیم عدهای میخواستند اعتراضات معیشتی مردم را تبدیل به اغتشاش کنند و برخی گروههای تروریستی که هیچ نسبتی با اعتراض نداشتند به خشونتهای کور روی آوردند و مردم را موردحمله قرار دادند، اموال عمومی را تخریب کردند و شهر را به آشوب و اغتشاش کشاندند. دراینبین رسانه ملی موظف بود که این جنایات را بازنمایی کند.
وی ادامه داد: ما باید به جامعه نسبت به حقیقت برخی جریانات معاند هشدار میدادیم تا مردم بدانند که صف آنها از صف اغتشاشگران جداست. وظیفه ما تبیینگری بود تا جامعه به سمت آرامش سوق داده شود. پنجشنبه ۱۸ دی که فضای برخی مناطق ناآرام بود، آنتن همه شبکههای سیما درگیر این اتفاقات شدند. ما تلاش کردیم در تلویزیون با نشان دادن تخریبهایی که توسط گروههای تروریستی انجام شده بود و اعلام پیامهایی که به مردم هشدار و اطلاعات بدهند، درخصوص روایت اقداماتی که گروههای تروریستی انجام دادند، آگاهیبخشی کردیم.
وی یادآوری کرد: مردم بهسرعت متوجه واقعیت رفتارهای تروریستی شدند و با دنبالکردن محتوایی که روانه آنتن رسانه ملی شد، بهسرعت خودشان را از صف اغتشاشگران جدا کردند. خوشبختانه آرامش بهسرعت به جامعه برگشت و فتنهگران نیز وقتی دیدند که هیچ سپر و حمایت مردمی ندارند، دیگر نتوانستند تحرک جدی انجام دهند.
غفوری در ادامه اضافه کرد: در کنار این اقدامات، بازنمایی و خوانش رسانهای از حضور مردم در صحنه، تجمعات مردمی، اعلامحضور پررنگ و گسترده مردم در مساجد برای دفاع از اسلام، کشور، انقلاب اسلامی، ارزشها و باورهایشان، نیز توانست در فروکشکردن ماجراجوییهای فتنهگران نقش بسیار مؤثری داشته باشد.
فعالیت قرارگاهی همافزا در مسیر تبیینگری
شاهید مظفری، رئیس مرکز طرح، برنامهوبودجه سازمان صداوسیما در ارزیابی خود از عملکرد بخشهای گوناگون رسانه ملی در واکنش به آشوب اخیر در کشور بیان کرد: با توجه به هوشمندی که از قبل وجود داشت و پیشبینیهایی که براساس شرایط موجود مطرح میشد، رسانه ملی تلاش کرد بهترین تصمیمها را اتخاذ کند.
وی ادامه داد: در ابتدای بحرانی که پیش آمده، موضوع و مطالبه مردم مرتبط با مشکلات اقتصادی بود و اصناف و بازاریان اعتراضهایی داشتند. در چنین وضعیتی انتقال درست اعتراضهای کسبه و حقوقی که باید ادا میشد، وظیفه صداوسیما بود و رسانه ملی هم تلاش کرد به این اتفاقات بپردازد و مسئولان مربوط نیز باید پاسخگوی وضعیت میشدند.
رئیس مرکز طرح، برنامهوبودجه سازمان صداوسیما تصریح کرد: در این روند حوزههای سیاسی، برنامههای معاونت سیما و صدا براساس طراحیهای صورت گرفته، عملکرد خوبی داشتند، اما در ادامه این روند، تغییراتی در مسیر اعتراضات شکل گرفت و ورود برنامهریزی شده عناصر آموزشدیده و کماندوهای کف میدان را مشاهده کردیم. حضور این کماندوها شرایط را به جنگ خیابانی تبدیل کرد.
مظفری افزود: با توجه به پیشبینیهایی که برای این شرایط شده بود و سناریوهای محتمل، راهکار مناسب برای واکنش صحیح در رسانه ملی اتخاذ و جلسات جهاد تبیین بهصورت منظم و روزانه در سطح مدیران ارشد سازمان صداوسیما برگزار شد. طراحیهای صورت گرفته کمک کرد که واقعیت میدان برای مردم علنی شود و زمانی که حقیقت از سوی مردم درک شد، به سرعت صف خود را از اغتشاشگران جدا کردند.
وی یادآوری کرد: همه همکاران با عملیات رسانهای ویژه روی به دست گرفتن روایت اول تمرکز کردند. قطعیِ زیرساختهای ارتباطی مشکلات متعددی در انتقال تصاویر ایجاد کرد، اما همکاران ما در حوزههای گوناگون که بهصورت قرارگاهی کار میکردند، توانستند با حداقل امکانات محتوای مناسبی برای آنتن تهیه کنند.
بازسازی شاعرانه شعارهای مردمی در حمایت از رهبری
محسن صفاییفرد، رئیس مرکز شعر، موسیقی و سرود صداوسیما نیز در مورد اغتشاشات اخیر و اقدامات این مرکز توضیح داد: به نظرم مهمترین سرمایه کشور، نظام و انقلاب اسلامی ما مردم هستند. یکی از جلوههای بروز مردم در انقلاب از جهت موسیقیایی، شعارهاست. ما پسازاین حوادث، شعارهای مردمیکه مشخصاً در حمایت از رهبر معظم انقلاب اسلامی در تمام این سالها گفته میشد را بهصورت شاعرانه و موسیقایی بازسازی کردیم.
وی افزود: در اجتماع خودجوش و مردمی میدان انقلاب اسلامی ۲۲ دی شعری آشنا برای همه از حسین متولیان با عنوان «اینهمه لشکر آمده» توسط حاج مهدی رسولی بهصورت مداحی اجرا شد. در آینده نزدیک این اثر را بهصورت استودیویی و همراه با موسیقی ضبط خواهیم کرد.
وی ادامه داد: تعدادی شعر و سرود دیگر نیز در همین راستا در دست تولید است. صادق آتشی هم شعری از مهدی سیار را آمادهسازی میکند که این اثر بهزودی منتشر خواهد شد.
صفاییفرد تأکید کرد: ما همواره دست یاری خداوند را در حوادث و بزنگاههای تاریخی حس میکنیم و با باور به هدایت و مدد الهی پیش میرویم و از این اعتقاد و ایمان، نیرو میگیریم. سعی میکنیم بهترین برنامهریزی و تصمیمگیریها را در تولید محتوا و پوشش اتفاقات اخیر در صداوسیما داشته باشیم.
نمایش بصیرت و هوشیاری ایرانیان در اجتماع ۲۲ دی
شهاب اسفندیاری، رئیس دانشگاه صداوسیما با بیان اینکه در شرایط بحرانی و امنیتی خاص، مدیران رسانه با چالش بزرگی از جهت انعکاس اخبار و بازنمایی رویدادها مواجه هستند، گفت: در این وقایع هر تصمیمی خطرپذیری خودش را دارد. در اتفاقات گذشته معمولاً با تأخیر در تصمیمگیری سازمان صداوسیما برای چگونگی پرداخت به رخدادها مواجه بودیم. این تأخیر در تصمیمگیری باعث میشد که روایت اول را از دست بدهیم و هوشیار شدن مردم برای حضور در صحنه با وقفه مواجه شود.
وی ادامه داد: در ناآرامیهای اخیر و حوادث تروریستی و جنایات داعشگونه روزهای پنجشنبه و جمعه ۱۸ و ۱۹ دی، رسانه ملی بسیار قاطع و بهنگام وارد عمل شد. به محض روشن شدن ابعاد فاجعه برای مدیران رسانه ملی، برنامهریزی برای پوشش و انعکاس گسترده جنایات آغاز شد. به نظرم واکنش سازمان صداوسیما در روزهای اخیر درست بوده و توانسته ابعاد خشونتها را بازنمایی کند.
اسفندیاری در ادامه تصریح کرد: خبرنگاران ما در اقصینقاط کشور، بهویژه در مناطقی که ابعاد فاجعه بسیار گسترده بوده، بسیار خوب عمل کردند. حضور جمعه شب مردم در مساجد، عامل مهمی در کاهش جنایات و عملیات تخریبی در شب دوم بود. این حضور مردمی در روزهای بعد و سایر اجتماعات شکل گرفته مردمی ازجمله تشییع شهدا ادامه پیدا کرد و به نظرم توانست در ایجاد آرامش در جامعه نقش مهمی ایفا کند.
وی با اشاره به حضور پرشور مردمی در اجتماع بزرگ ۲۲ دی اظهار کرد: حضور گسترده مردم در تهران و سراسر کشور نمایش بصیرت و هوشیاری ایرانیان را در سطح بسیار وسیعتری نمایش داد.
نمایش پشتپرده اغتشاشات در رسانه ملی
هادی البرزی، قائممقام خبرگزاری صداوسیما درباره نقش رسانه ملی در اغتشاشات اخیر اظهار کرد: کشور ما بعد از جنگ ۱۲ روزه رژیمصهیونیستی علیه ایران با یک جنگ ترکیبی مواجه و دشمن با روشی دیگر وارد عمل شد. در وقایع اخیر رسانه ملی توانست بسیار هوشمندانه عمل کند و از همان روز نخست، تجمعات اصناف بهخوبی منعکس و تصمیمات دولت نیز بهخوبی ارائه شد و بهعبارتی، رسانه ملی بهعنوان یک واسطه بین مسئولان و مردم قرار گرفت و وظیفه خود را بهدرستی در این زمینه انجام داد.
وی گفت: بعدازآن باتوجهبه فراخوانهای ضدانقلاب و تحرکاتی که وجود داشت، خبرنگاران در صحنه حاضر شدند، اما با یک سری تروریستی مواجه شدیم که در بین افراد معترض جامعه حضور پیدا کرده بودند و خسارات بسیاری وارد کردند؛ بنابراین راهبرد اول ما انعکاس خساراتی بود که به اموال مردم و اموال عمومی وارد میشد و این موضوع از سراسر کشور به نمایش گذاشته شد.
البرزی با بیان اینکه رسانه ملی توانست بهخوبی پشتپرده اغتشاشات و عملیات تروریستی را به نمایش بگذارد، گفت: در این مدت تلویزیون به مرجعیت رسانهای خود بازگشت و بهنوعی زیرنویس شبکه خبر مهمترین منبع اطلاعات رسانهای این روزها بود.
این استاد دانشگاه با اشاره به نقاط قوت عملکرد رسانهای صداوسیما در وقایع اخیر گفت: ارائه گزارشهای میدانی در لحظه از مکانهای مختلف کشور و مصاحبههای مردمی راجع به حوادث اخیر که فضا را بهخوبی تبیین میکرد، ازجمله نکات مهمی است که میتوان به آنها اشاره کرد. همچنین حضور بهموقع خبرنگاران در میدان و ثبت وقایع که بهصورت کولهپشتی و موبایلی خبرها را آماده کردند و حوادث را پوشش دادند، از دیگر مواردی است که نمیتوان از آن چشمپوشی کرد.
البرزی افزود: باتوجهبه تجاربی که خبرنگاران در جنگ ۱۲ روزه به دست آورده بودند، بهخوبی یاد گرفتند که چگونه اخبار را بهموقع و صحیح به دست مردم برسانند.
وی همچنین با اشاره به قطعی اینترنت در روزهای اخیر، گفت: قطعی اینترنت ممکن بود عملکرد خبرنگاران را نیز با مشکل مواجه کند، اما باتوجهبه تدابیری که از قبل اندیشیده شده بود، توانستیم اخبار را بهموقع از سراسر کشور تهیه کرده و به مردم ارائه دهیم.
قائممقام خبرگزاری صداوسیما در ارزیابی عملکرد رسانه ملی در انعکاس دیدگاههای مختلف، گفت: نقطه قوت رسانه ملی در جنگ ۱۲ روزه، وحدت مردم بود. ما مسیری را که در آن دوره طی کردیم، ادامه دادیم، بهطوریکه در این مدت به همه گروههای سیاسی تریبون داده شد و فعالان و احزاب سیاسی مختلف تحلیلها و نظرات خود را در مورد وقایع اخیر ارائه دادند. درواقع، رویکرد رسانه ملی این است که کاری کند تا همه صداها شنیده و روی مسائل وحدتبخش اجماع ایجاد شود.
البرزی در پاسخ به سؤال دیگری مبنیبر اینکه مسیر رسانه ملی در تقویت همبستگی ملی و حفظ امنیت کشور چگونه باید ادامه پیدا کند، گفت: ما باید بتوانیم فضا را بهگونهای پیش ببریم که بحث اقناعی پیش بیاید، چراکه برخی از جوانانی که در سطح جامعه در این تجمعات حاضر شده بودند، ممکن بود بهصورت هیجانی و احساسی عمل کنند و ما وظیفه داشتیم که سطح آگاهی این قشر را با ارائه اخبار درست بالا ببریم.
وی در پایان با تأکید بر اینکه وقایع اخیر حتماً باید تجربهنگاری شوند، گفت: با چنین اقدامی ما میتوانیم آنچه در این مدت صورتگرفته را به نیروهای جوانتر منتقل کنیم. ما باید خبرنگاری حوزه بحران را تقویت کنیم و با آیندهپژوهی پیش برویم و بتوانیم همواره یکقدم از بحرانها جلوتر باشیم. ما باید نقاط قوت خود را تقویت و نقاط ضعف موجود را ترمیم کنیم.