مدیر عامل یک شرکت دانش بنیان، طراحی دستگاه ماژولار اندازهگیری زاویه تماس و کشش سطحی، قیمت رقابتی و کیفیت اندازهگیری در حد استاندارد جهانی بوده و این دستگاه را به گزینهای جدی برای حضور در بازارهای منطقهای تبدیل کرده است.
به گزارش خبرگزاری صدا و سیما ، مدیرعامل یک شرکت دانشبنیان نانومهندسی مستقر در پارک علم و فناوری دانشگاه تهران، از طراحی و ساخت نخستین دستگاه ماژولار هوشمند برای اندازهگیری زاویه تماس و کشش سطحی خبر داد و گفت: با این محصول ایران در آستانه یک گام مهم در حوزه تجهیزات پیشرفته آزمایشگاهی قرار گرفته است.
امیر محمد ستاری با بیان اینکه این دستگاه کاملاً ماژولار اندازهگیری زاویه تماس و کشش سطحی مواد را با استفاده از پردازش تصویر هوش مصنوعی انجام میدهد ، افزود: این دستگاه که برای سنجش رفتار سطح در مقیاس نانو طراحی شده، اهمیت ویژهای در صنایع بزرگ دارد.
هر جا قطرهای مایع با سطحی تماس پیدا میکند، زاویه تماس تعیینکننده کیفیت، چسبندگی، مقاومت و دوام آن سطح است. از رنگ خودرو گرفته تا پوششهای ضدآب، از تجهیزات پزشکی تا بستهبندی مواد غذایی، همه و همه وابسته به همین ویژگی بنیادین هستند. در سالهای اخیر، اتکا به نانومهندسی سطح باعث پیشرفت چشمگیر در طراحی مواد هوشمند شده و حالا ایران ابزاری در اختیار دارد که این رفتار ظریف را با دقت نانومقیاس اندازهگیری میکند.
۱۰ سال مسیر از ایده تا محصول نهایی
وی با اشاره به اینکه این دستاورد، حاصل تلاش ۱۰ ساله فناوران کشور است، افزود: توسعه این دستگاه یک پروژه کوتاهمدت نبوده است. ایده اولیه در سال ۱۳۹۳ در دانشکده مکانیک دانشگاه تهران شکل گرفت. یکی از اعضای تیم پس از بازگشت از یکی از کشورهای خارجی، طرح ساخت یک گونیومتر زاویه تماس پیشرفته را مطرح کرد و هسته اولیه تیم تشکیل شد. سه سال توسعه آزمایشی، نخستین محصول در سال ۱۳۹۶ و سپس آغاز طراحی نسل جدید مجهز به هوش مصنوعی از سال ۱۴۰۳ تا رسیدن به نسخه تجاری در سال ۱۴۰۴؛ مسیری که پشتوانه علمی آن برای هر کارشناس این حوزه کاملاً قابلدرک است.
این فعال دانشبنیان با بیان اینکه زاویه تماس، در ظاهر پدیدهای ساده و در عمل پیچیده است، ادامه داد: مفهوم زاویه تماس شاید از دور تخصصی به نظر برسد، اما در واقعیت همه آن را روزانه مشاهده میکنیم. وقتی روی بدنه ماشین باران میبارد و قطرهها بلغزند و روی زمین بیفتند، یعنی سطح خودرو آبگریز است. اما اگر همان قطره روی شیشه عینک پخش شود، یعنی سطح آبدوست است. دستگاه عرضهشده همین رفتار را با دقت بسیار بالا اندازهگیری میکند.
هوش مصنوعی، حذف خطای انسانی و افزایش تکرارپذیری
ستاری افزود: در صنایع رنگ و پوشش، زاویه تماس تعیین میکند رنگ چطور روی بدنه پخش میشود و چقدر دوام میآورد. در خودروسازی، این پارامتر کیفیت پوششهای ضد خوردگی و ضدآب را مشخص میکند. در پزشکی، مواد ایمپلنت و ابزار جراحی باید رفتار سطحی دقیقی داشته باشند تا با بدن سازگار باشند. در الکترونیک، این ویژگی حتی روی عملکرد حسگرها و صفحات نمایش اثر میگذارد.
وی با بیان اینکه با هوش مصنوعی در این محصول دانشبنیان خطای انسانی حذف و تکرارپذیری امکانپذیر شد، گفت: در دستگاههای مرسوم، اپراتور باید بهصورت دستی مرز قطره و سطح را مشخص کند؛ کاری که کوچکترین اشتباه در آن باعث خطا میشود. نسل جدید دستگاه ایرانی با پردازش تصویر مبتنی بر هوش مصنوعی این بخش را حذف کرده است. سیستم بهصورت خودکار قطره، لبه تماس و زاویه را تشخیص میدهد. نتیجه چیست؟ دقت بالاتر، تکرارپذیری قابلاعتماد و حذف یکی از مهمترین منابع خطا در آزمایشگاهها. این موضوع برای صنایع بزرگ مثل خودروسازی یا کارخانههای تولید رنگ که باید نتایج آزمایش را بارها تکرار و مقایسه کنند، اهمیت حیاتی دارد.
طراحی ماژولار، برگ برنده برای تعمیر، ارتقا و صادرات
مدیر عامل این شرکت دانشبنیان، طراحی ماژولار را برگ برندهای برای تعمیر، ارتقا و صادرات برشمرد و افزود: مهمترین تفاوت این محصول با نمونههای خارجی، ماژولار بودن آن است. این یعنی هر بخش دستگاه مانند یک ماژول مستقل ساخته شده و در صورت خرابی، کاربر مجبور نیست کل سیستم را تعمیر یا تعویض کند. یک قطعه مشخص، مستقل از بقیه اجزا باز و جایگزین میشود.
ستاری درباره مزیتهای اساسی این طراحی (ماژولار) توضیح داد: به این ترتیب، هزینه تعمیرات برای کاربر به شدت کاهش مییابد. قطعات و افزونهها به راحتی قابل ارتقا هستند. صادرات دستگاه سادهتر میشود، چون ماژولها میتوانند استانداردهای متفاوت کشورها را پوشش دهند و خدمات پس از فروش حتی خارج از ایران قابل مدیریت خواهد بود.
ویبا بیان اینکه نسخه جدید هوش مصنوعی حتی روی دستگاههای قدیمی قابل نصب است، در ادامه تصریح کرد که این سطح از انعطاف در بسیاری از نمونههای اروپایی و آسیایی وجود ندارد و همین مزیت میتواند مسیر صادرات را هموار کند.
ماژولار با کیفیت جهانی و با قیمت بسیار پایینتر
مدیر عامل این مجموعه دانشبنیان، با بیان اینکه محصول تولیدی با کیفیت جهانی قیمت بسیار پایینتری دارد، گفت: دستگاههای زاویه تماس ساخت اروپا و آمریکا معمولاً دستکم پنج برابر این محصول ایرانی قیمت دارند، در حالی که نسخه ایرانی کیفیت معادل ارائه میدهد. علاوهبر آن، دستگاه داخلی نیازی به پرداخت هزینههای گمرکی، حملونقل خارجی، نصب و آموزش ندارد و همین موضوع تاکنون حدود ۲.۵ میلیون دلار صرفهجویی ارزی برای کشور ایجاد کرده است.
ستاری افزود: از سال ۱۳۹۷ بیش از ۵۰ دستگاه در دانشگاهها و مراکز صنعتی نصب شده و بازخوردها نشان میدهد کاربران از سادگی کار، دقت بالا و تکرارپذیری نتایج راضی بودهاند. جالب آنکه برخی کاربران با تجربه کار با نمونههای خارجی، نسخه ایرانی را از نظر تجربه کاربری روانتر اعلام کردهاند.
آمادگی برای ورود به بازار جهانی
وی ماژولار را بهینه برای تولید بر اساس سفارش دانست و خاطرنشان کرد: فرایند ساخت دستگاه بهصورت سفارشی انجام میشود، اما محدودیتی در ظرفیت تولید وجود ندارد. این مدل ساخت در صنعت تجهیزات آزمایشگاهی رایج است، چون هم هزینه تولید را کاهش میدهد و هم کیفیت کنترلشدهتری ارائه میکند. این شرکت ظرف سه هفته کاری دستگاه را تولید و تحویل میدهد.
این فعال حوزه دانشبنیان، با اعلام آمادگی برای ورود به بازار جهانی گفت: برای صادرات، نسخهای اختصاصی با نام CAG ۱۰۰ طراحی شده که بدون نیاز به تنظیمات پیچیده قابل نصب است. طراحی ماژولار، قیمت رقابتی و کیفیت اندازهگیری در حد استاندارد جهانی، این دستگاه را به گزینهای جدی برای حضور در بازارهای منطقهای تبدیل کرده است.
نماد همافزایی میان فناوری نانو و هوش مصنوعی
ستاری، ماژولار را نماد همافزایی میان نانو و هوش مصنوعی برشمرد و افزود: محصول جدید نه تنها یک ابزار آزمایشگاهی است، بلکه نشاندهنده همگرایی دو حوزه کلیدی فناوری در ایران است، نانومهندسی سطح و هوش مصنوعی. از دقت بالا گرفته تا امکان ارتقا و تعمیر آسان، از حذف خطای انسانی تا صرفهجویی ارزی، همه ویژگیهای این دستگاه بیانگر ظرفیت بالای کشور در توسعه تجهیزات پیشرفته است.
وی یادآور شد: با این توانمندی، ایران یک گام مهم در خودکفایی تجهیزات علمی برداشته و حالا آماده است نقش فعالتری در بازار جهانی این فناوری ایفا کند.