اختلال بیش فعالی و نقص توجه (ADHD) شایعترین اختلال رفتاری در کودکان است که در اوایل دوران کودکی شروع میشود. اختلال بیش فعالی و نقص توجه یک اختلال رفتاری و شناختی عصبی است و بطور کلی میزان این اختلال در پسرها بیشتر از دختران میباشد. اگرچه این اختلال در دوران کودکی آغاز میشود ولی در صورت عدم درمان ممکن است علائم آن تا بزرگسالی ادامه پیدا میکند.
به گزارش خبرگزاری صدا و سیما و به نقل از وبدا، دکتر «سارا ده بزرگی» فوق تخصص روانپزشکی کودک و نوجوان و عضو هیات علمی گروه روانپزشکی دانشگاه علوم پزشکی شیراز گفت: اختلال کمتوجهی_بیش فعالی (ADHD) یکی از مشکلات سلامت روان است که باعث میشود کودک برای متمرکز شدن روی یک کار واحد یا ثابت نشستن برای مدت طولانی دچار مشکل شود.
به گفته وی، بسیاری از افراد در طول زندگی خود کاهش تمرکز و تغییر در سطح انرژی را تجربه میکنند. اما کمتوجهی و بیش فعالی در کودکان مبتلا به ADHD شدیدتر است؛ به طوری که روی تحصیل، روابط اجتماعی و زندگی خانوادگی آنها تاثیر میگذارد.
بیش فعالی در کودکان از چه سنی شروع میشود؟
دکتر ده بزرگی با بیان اینکه کودکان با اختلال نقص توجه و بیش فعالی ۵ تا ۱۰ درصد از جمعیت کودکان در سنین مدرسه را تشکیل میدهند، ادامه داد: بیش فعالی یک اختلال عصبی رشدی است که علائم آن از سنین پایین مشهود است، با این حال ممکن است این علائم در سنین مدرسه بارزتر باشد.
او بروز علائم در سنین مختلف را متفاوت دانست و افزود: از ویژگیهای عمده این اختلال در کودکان، فعالیت و تحرک زیاد، تمرکز و توجه کم و رفتارهای ناگهانی و تکانشی میباشد؛ این کودکان در تمرکز کردن، تکمیل وظایف و پیروی از دستورالعملها با مشکل مواجه هستند.
این عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز تصریح کرد: بیقراری، انرژی زیادی، به صورتی که نمیتوانند یک جا بنشینند، زیاد صحبت میکنند یا تمایل دارند صحبت دیگران را قطع کنند؛ علائم این اختلال از دوران کودکی شروع میشود و ممکن است در نوجوانی رو به بهبود برود اگرچه ممکن است برخی از جنبههای آن تا آخر عمر باقی بماند.
دلایل بروز ADHD
این فوق تخصص روانپزشکی کودکان و نوجوانان در خصوص دلایل بروز این اختلال ادامه داد: ژنهای متعددی در تحقیقات به عنوان مبنای ژنتیکی این اختلال شناخته شده است؛ همچنین مطالعات اخیر نشان میدهد که تکامل قشری مغز ممکن است در کودکان مبتلا به اختلال نقص توجه عمدتا تا چند سال به تعویق بیفتد.
دکتر ده بزرگی افزود: این تاخیر در ناحیه جلویی مغز که در پروسههای ادراکی و شناختی از جمله توجه و برنامه ریزی حرکتی مهم است، برجسته میباشد. با وجود این تاخیر در تکامل قشری مغز، اما در ساختار مغز هیچ حالت غیر طبیعی دیده نمیشود.
مهمترین علت ایجاد اختلال بیش فعالی در کودکان عوامل ژنتیکی است
او با اشاره به اینکه مهمترین علت ایجاد این اختلال در کودکان عوامل ژنتیکی میباشد، افزود: پژوهشها نشان میدهند اگر کودکی اختلال نقص توجه بیش فعالی داشته باشد، بین ۱۰ تا ۳۵ درصد از اعضای خانواده احتمالا این اختلال را خواهند داشت. از علل دیگر این اختلال، وجود سابقه نارس بودن در زمان تولد و همچنین تحمل شرایط با اکسیژن پایین در جنینی میباشد.
دکتر ده بزرگی با بیان اینکه این اختلالات باید در کودکان به موقع تشخیص داده و درمان شود، خاطر نشان کرد: هدف از درمان این اختلال، مدیریت و کنترل رفتارهای غیر عادی است تا کودک بتواند در تمام مراحل مختلف رشد فردی، روابط خانوادگی و زندگی اجتماعی و دوران تحصیل با دیگران راحتتر ارتباط برقرار کند.
به گفته وی، دارو درمانی، روان درمانی، مداخلات رفتاری و آموزش والدین از مداخلات در دسترسی هستند که بر اساس تشخیص علائم و شدت بیش فعالی توسط پزشک متخصص، به کار گرفته خواهند شد تا به کاهش علائم و بهبود عمکلرد منجر شود.