رئیس سندیکای تولیدکنندگان کاغذ و مقوای ایران گفت: تولید کاغذ تحریر در سال جاری حدود ۱۰ هزار تن بوده است، در حالی که ظرفیت نصبشده کشور ۸۰ هزار تن و نیاز واقعی سالانه ۱۵۰ تا ۱۶۰ هزار تن است.
آقای ابوالفضل روغنی گلپایگانی در مصاحبه اختصاصی با خبرنگار تحریریه صنعت خبرگزاری صداوسیما، با اشاره به شرایط کلی صنعت کاغذ گفت: سال جاری یکی از سختترین سالها برای تولید بود، چراکه ناترازی آب، برق و گاز بخش قابل توجهی از ظرفیت تولید کشور را از مدار خارج کرد و همزمان، عدم تأمین و تخصیص بهموقع ارز، مشکلات اساسی برای تولیدکنندگان ایجاد کرد.
وی با تمرکز بر کاغذ تحریر افزود: برای بررسی دقیق وضعیت کاغذ تحریر باید به آمار واقعی رجوع کرد. اگر میانگین واردات ۲۰ سال گذشته را در نظر بگیریم، کشور سالانه بیش از ۳۰۰ هزار تن کاغذ تحریر وارد کرده است، در حالی که نیاز واقعی و ضروری کشور به کاغذ تحریر حداکثر ۱۵۰ تا ۱۶۰ هزار تن در سال است.
رئیس سندیکای تولیدکنندگان کاغذ و مقوای ایران ادامه داد: این فاصله به دلیل سیاستهای ارزی اشتباه در گذشته ایجاد شد؛ بهطوری که کاغذ گرانقیمت با ارز ارزان وارد کشور شد و در مصارفی استفاده شد که اساساً نیازی به آن کیفیت نداشت، حتی بخشی از این کاغذها پس از مصرف یا تغییر کاربری مجدداً صادر شد.
روغنی گلپایگانی تصریح کرد: اگر تولید داخلی کشور به ۱۵۰ تا ۱۶۰ هزار تن برسد، تمام نیاز واقعی کشور به کاغذ تحریر بهطور کامل پوشش داده میشود. در شرایط فعلی، شرکتهای داخلی همین حالا توان تولید ۴۵ تا ۵۰ هزار تن کاغذ تحریر را دارند و در صورت بسترسازی، رفع ناترازیها و حمایت هدفمند، ظرفیت تولید تا ۸۰ هزار تن نیز وجود دارد.
وی درباره چشمانداز افزایش ظرفیت تولید گفت: کارخانهای برای تولید کاغذ در جنوب کشور که مبتنی بر تولید خمیر از باگاس است، در صورت بهرهبرداری میتواند سالانه تا ۲۰۰ هزار تن کاغذ تولید کند. تأخیر طولانی این پروژه به دلیل دولتی بودن، نبود مدیریت تخصصی و مشکلات تأمین مالی است و این پروژه بیش از ۲۰ تا ۲۵ سال است که بهطور کامل به بهرهبرداری نرسیده، هرچند برآوردها نشان میدهد در صورت تداوم روند فعلی، طی دو تا سه سال آینده امکان استفاده از آن وجود دارد.
رئیس سندیکای تولیدکنندگان کاغذ و مقوای ایران با اشاره به واحدهای داخلی تولید کاغذ گفت: شرکت چوب و کاغذ مازندران با وجود مشکلات مدیریتی، مالی و ناترازی انرژی، بهتنهایی توان تولید حداقل ۶۰ هزار تن و حتی تا ۸۰ یا ۹۰ هزار تن کاغذ تحریر را دارد، مشروط به اینکه سرمایهگذاری، حمایت و رفع موانع انجام شود. همچنین واحدهایی در خراسان رضوی با ظرفیت ۵ تا ۷ هزار تن، پروژهای در استان فارس با هدف تولید ۲۰ هزار تن کاغذ کتاب درسی و شرکت کاغذ پارس در شوشتر وجود دارند که همگی به دلیل مشکلات مالی و بازسازی، هنوز به ظرفیت کامل نرسیدهاند.
روغنی گلپایگانی با اشاره به آمار واردات گفت: طی هفت ماه نخست امسال حدود ۹۷ هزار تن کاغذ وارد کشور شده و احتمال افزایش این رقم تا پایان سال وجود دارد. سندیکا مخالف واردات نیست، بلکه طرفدار واردات برنامهریزیشده و هوشمندانه است تا در شرایطی که تولید داخلی به دلیل ناترازیها پاسخگوی نیاز نیست، کمبود بازار بهویژه در حوزه نشر، کتابهای درسی، کمکآموزشی و دفاتر مشق جبران شود.
وی درباره وضعیت تولید داخلی امسال گفت: تولید داخلی کاغذ تحریر در سال جاری حدود ۱۰ هزار تن بوده و مجموع تولید برخی واحدها به ۳۰ تا ۳۵ هزار تن رسیده، اما این میزان با اهداف تعیینشده فاصله زیادی دارد. هدفگذاری دولت قبل، بازگشت حداقل ۱۰۰ هزار تن به مدار تولید بود که به دلیل تنشهای اقتصادی، ناترازیها و حتی تأثیر جنگ ۱۲روزه، محقق نشد.
رئیس سندیکای تولیدکنندگان کاغذ و مقوای ایران درباره دلایل گرانی اخیر کاغذ تصریح کرد: جهش نرخ ارز، وابستگی کامل مواد اولیه و حتی خمیر کاغذ به واردات، کاهش ظرفیت تولید داخلی، ناترازی انرژی و فضای نا اطمینانی ناشی از شرایط سیاسی و امنیتی، همگی در افزایش قیمت کاغذ مؤثر بودهاند.
روغنی گلپایگانی با تأکید بر پیوند اقتصاد و سیاست گفت: نمیتوان اقتصاد را جدا از سیاست دید. امنیت اقتصادی، اجتماعی و سیاسی شرط رونق تولید است. دیپلماسی اقتصادی بدون دیپلماسی سیاسی کارآمد نیست و این دو باید همزمان پیش بروند. اتاق بازرگانی و سندیکا تلاش کردهاند از ظرفیتهایی مانند بریکس، شانگهای و مراودات با کشورهای منطقه از جمله روسیه، قزاقستان، تاجیکستان، عراق و قطر استفاده کنند.
وی خاطرنشان کرد: صنعت کاغذ راهحل دارد. دولت اگر اراده جدی نشان دهد، تولیدکنندگان حوزه سلولزی آمادگی کامل برای همکاری دارند. تأمین بهموقع ارز، رفع ناترازی انرژی، حمایت از تولید داخلی و واردات هدفمند میتواند کشور را از شرایط فعلی عبور دهد. کاغذ کالایی راهبردی است و همانگونه که مورد تأکید رهبر معظم انقلاب بوده، باید در اولویت سیاستگذاری قرار گیرد.