مرحله نخست سامانه جامع آموزشی صنایع خلاق، هنرها، صنایعدستی و مهارتهای حوزه کتابخانه و موزه با عنوان «دارالفنون ملک» با حضور سیدرضا صالحیامیری، وزیر میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی، در کتابخانه و موزه ملی ملک رونمایی شد.
به گزارش خبرگزاری صدا و سیما این سامانه آموزشی، با رویکردی نظاممند و آیندهنگر، آموزشهای تخصصی مربوط به ۵۵۵ رشته از صنایعدستی، هنرهای صنایع خلاق، مهارتهای فراموششده و در معرض فراموشی را از طریق بهرهگیری از استادان، هنرمندان و خبرگان برجسته کشور، در قالب ویدئوهای آموزشی هدفمند به مخاطبان ارائه میدهد. افزون بر این، برگزاری کلاسهای حضوری آموزشی در کتابخانه و موزه ملی ملک، بهعنوان مکمل آموزشهای مجازی، زمینه پیوند میان دانش نظری، مهارت عملی و زیست فرهنگی را برای علاقهمندان فراهم میسازد.
سیدرضا صالحیامیری در این مراسم، با تبریک گشایش سامانه «دارالفنون ملک»، بر ضرورت بازاندیشی، بازنگری و نوسازی در سرمایه فرهنگی ایران تاکید کرد و گفت: ایران سرزمین رمزها و رازهاست و امروز بیش از هر زمان دیگری باید به نوسازی فرهنگی بیندیشیم.
وی با اشاره به ظرفیت کمنظیر میراث تاریخی کشور تصریح کرد: انبوهی از آثار این سرزمین در مخازن نگهداری میشود و ما در مجموع بیش از یک میلیون اثر تاریخی در کشور داریم که تاکنون ۴۳ هزار اثر آن ثبت ملی شده است.
وزیر میراثفرهنگی با بیان اینکه انتقال مؤثر این سرمایههای فرهنگی به نسلهای جدید با چالشهای جدی مواجه بوده است، افزود: ما نتوانستهایم داشتهها و ظرفیتهای فرهنگی، تمدنی و تاریخی خود را به فرزندانمان منتقل کنیم و به آنان آموزش دهیم که به ایرانی بودن خود افتخار کنند. این مسئله یک درد مشترک است و نشان میدهد که در ایجاد گفتمان مشترک با نسل جدید و شکلدهی به زایش فرهنگی موفق عمل نکردهایم.
صالحیامیری با تاکید بر اینکه فرهنگ ماهیتی ایستا ندارد، اظهار داشت: فرهنگ به زایش، نوسازی و بازسازی مستمر نیازمند است و میراث فرهنگی ما باید برای نسل جدید بازتولید و بازنشر شود تا امکان شکلگیری یک گفتمان فرهنگی نوین فراهم آید.
وی با هشدار نسبت به تعمیق شکاف فرهنگی در جامعه ایران تصریح کرد: اگر گفتمان فرهنگی نوسازی نشود، شکاف فرهنگی عمیق میشود و اگر نسل جوان امروز با ارزشها، فرهنگ، سنت، تاریخ، ادبیات، شعر، خط، تذهیب و خاتم آشنا نیست، این مسئولیت متوجه ماست؛ چرا که نتوانستهایم نوسازی فرهنگی را در جامعه ایران محقق کنیم.
وزیر میراثفرهنگی راهاندازی پلتفرم «دارالفنون ملک» را «حرکتی نمادین، اما معنادار در مسیر بازسازی و نوسازی فرهنگی» ارزیابی کرد و افزود: ما بیش از آنکه به آموزش صرف نیاز داشته باشیم، به نوگرایی، خلاقیت و بازآفرینی فرهنگی نیازمندیم.
صالحیامیری با اشاره به جایگاه راهبردی فناوریهای نوین گفت: تکنولوژی دیجیتال و فضای مجازی، بستری بسیار حائز اهمیت برای بازتولید، بازنشر و بازآموزی فرهنگی در کشور است و تولید محتوای فرهنگی باید متناسب با ذائقه نسل جدید صورت گیرد.
وی با تاکید بر تحول زبان انتقال فرهنگ بیان کرد: تولید فرهنگی باید با ذائقه نسل جدید همراستا باشد و از زبان نوشتاری صرف، به زبان فیلم، انیمیشن، نقاشی، هنر و سایر زبانهای نوین بیانی تبدیل شود. ایران از جمله کشورهای محدودی است که در بسیاری از مؤلفهها و عناصر فرهنگی، در سطح جهانی سرآمد است.
وزیر میراثفرهنگی با اشاره به ثبت جهانی ۲۹ اثر ملموس و ۲۷ اثر ناملموس ایران در فهرست یونسکو افزود: آخرین اثر ناملموس ثبتشده، هنر آینهکاری در معماری ایرانی است و ما در وزارتخانه با تشکیل کمیته تخصصی هنر آینهکاری و ایجاد جریان کارشناسی قوی، درصدد آن هستیم این هنر را به منازل و معماری معاصر ایران بازگردانیم. صدها هنر دیگر نیز وجود دارد که میتوان آنها را در حیات فرهنگی جامعه احیا کرد.
صالحیامیری بر ضرورت تولید محتوای هدفمند برای معرفی جاذبههای ایران به جهانیان تاکید کرد و گفت: تمام این جغرافیا، انباشتهای از هنر، فرهنگ، تاریخ و سنت ایرانی است که معرفی آن باید با دو رویکرد اساسی، یعنی نوسازی فرهنگی به زبان نسل جدید و تولید محتوای جذاب برای مخاطب جهانی، در دستور کار قرار گیرد.
وی حاج حسین ملک را یکی از بزرگترین سرمایههای فرهنگی ایران دانست و افزود: پرسش اساسی این است که چرا نتوانستهایم امثال این شخصیت بزرگ را در ایران تکثیر کنیم؟ چرا فرهنگ وقف و مسئولیت اجتماعی به حاشیه رانده شده است؟ بخشی از این مسئله به این بازمیگردد که سرمایههای فرهنگی خود را بهدرستی به جامعه معرفی نکردهایم. یک فرد میتواند منشا یک جریان فرهنگی گسترده باشد و اگر امثال حاج حسین ملک بازتولید میشدند، جریانهای فرهنگی عمیقی در کشور شکل میگرفت.
وزیر میراثفرهنگی نسخ خطی، کتابها و متون کهن را از مهمترین سرمایههای فرهنگی ایران برشمرد و اظهار داشت: ما عمدتاا به حفاظت و صیانت از نسخ خطی بسنده کردهایم، در حالی که نسخ خطی روح فرهنگ ایرانی هستند و باید با زبان امروز در جامعه جاری و ساری شوند.
وی خط ایرانی را هنری بزرگ و جهانی دانست و افزود: جذابیت خط ایرانی در جهان زبانزد است و کنار هم قرار گرفتن خط، نقاشی و هنر تذهیب میتواند یک انقلاب فرهنگی رقم بزند.
صالحیامیری با اشاره به نقش سینما در بازتولید معنا، فیلم را یک سرمایه فرهنگی دانست و با ذکر نمونه فیلم «روز واقعه» تصریح کرد: این فیلم اثری است که روح دارد، با انسان حرکت میکند، معرفت و فضیلت تولید میکند و مفاهیمی، چون مقاومت و شهادت را به شکلی عمیق تبیین میکند.
وی در ادامه به موسیقی غنی ایرانی اشاره کرد و تولید و بازتولید این سرمایه فرهنگی را حائز اهمیت دانست.
وزیر میراثفرهنگی همچنین برگزاری نمایشگاه «آقا تختی» در موزه ملک و روایتگری انجامشده برای معرفی این پهلوان برجسته ایرانی را اقدامی شایسته تقدیر عنوان کرد.
وی با تاکید بر ضرورت افزایش مصرف فرهنگی در جامعه افزود: فرهنگ پادزهر آسیبهای اجتماعی است و اخلاق، محصول مستقیم فرهنگ است. تاریخ شفاهی باید تدوین و تبیین شود و از طریق انیمیشن، فیلم و سایر قالبهای هنری به نسل جوان منتقل شود. باید از سطح صرف کتابت عبور کرده و به تولید محتوا در سطوح متنوع هنری توجه جدی داشته باشیم.
وزیر میراثفرهنگی با اشاره به تاکید یونسکو بر احیای هنرهای سنتی و دستی ملتها گفت: ارزشهای فرهنگی و هنرهای سنتی، اعم از دستی و غیردستی، باید با زبان جدید به نسل امروز معرفی شوند و در همین راستا، وزارتخانه و پژوهشکده هنرهای سنتی گامهای مؤثری برداشتهاند.
صالحیامیری انتخاب عنوان «دارالفنون ملک» را برای این پلتفرم آموزشی، عنوانی زیبا، هوشمندانه و خلاقانه توصیف کرد و بر ضرورت همکاری نهادهای فرهنگی برای تحقق اهداف آن تأکید داشت.
وی در پایان، ارتقای نام ایران در عرصه جهانی را رسالتی همگانی دانست و گفت: ایران جان ما، هویت ما، شخصیت و فضیلت ماست. ایرانزمین عامل بقای ماست و اگر بناست که باشیم، باید به این سرزمین، فرهنگ، تمدن و تاریخ آن دلبستگی داشته باشیم و این دلبستگی را آگاهانه به نسل جدید منتقل کنیم.