رئیس اداره امور عشایر استان قزوین گفت: استان قزوین با دارا بودن ۲ هزار و ۶۰۰ خانوار عشایری، میزبان تنوع قومیتی گستردهای است که این ویژگی، این استان را در میان مناطق عشایری کشور متمایز میسازد.
به گزارش خبرگزاری صداوسیما مرکز قزوین، سعید ابیت گنجه در برنامه گفت و گوی ویژه خبری شبکه قزوین افزود: بر اساس آییننامه ساماندهی مصوب هیئت وزیران، جمعیت عشایری باید سه ویژگی اصلی شامل انتساب به ایل و طایفه، اتکای معیشت بر دامداری و کوچنشینی را داشته باشند؛ سه شرطی که ۲۶۰۰ خانوار در قزوین واجد آن هستند.
وی اضافه کرد: بیشترین تراکم خانوارها با حدود ۲ هزار خانوار در شهرستان قزوین، بهویژه در بخشهای طارم، کوهین، الموت شرقی و غربی متمرکز است. شهرستانهای بوئینزهرا و البرز و همچنین آبیک و تاکستان سهم کمتری از این جامعه را دارند که مجموعاً مابین ۴۰ تا ۲۰۰ خانوار میرسد.
رئیس اداره امور عشایر استان با اشاره به موقعیت جغرافیایی خاص قزوین، تأکید کرد که برخلاف بسیاری از استانها که غالباً یک یا دو ایل اصلی دارند، در قزوین طیف وسیعی از ایلات و طایفهها در کنار یکدیگر فعالیت میکنند.
۳۵ درصد صنایع دستی کشور توسط عشایر تولید میشود
رئیس اداره امور عشایر استان قزوین گفت: حدود ۳۵ درصد از حجم تولیدات صنایع دستی در سطح کشور توسط جامعه عشایری کشور انجام میشود، نسبتی که در استان قزوین نیز نمود دارد.
ابیت افزود: این موضوع به عنوان یک فرصت اقتصادی مکمل برای این قشر زحمتکش است.
وی یکی از برنامههای اصلی اداره امور عشایر استان قزوین را احیای صنایع دستی در بخش عشایری دانست تا این فعالیت اقتصادی بتواند مجدداً رونق گرفته و به عنوان یک بخش مکمل به سبد اقتصادی خانوارهای عشایری بازگردد.
ابیت گفت: اداره امور عشایر استان قزوین با کلید زدن طرحی جامع برای احیای صنایع دستی سنتی، در راستای تقویت سبد اقتصادی خانوارهای عشایری، اقدام به ایجاد دو کارگاه تولید عروسک کرده است. این طرح با هدف جبران تضعیف جایگاه صنایع دستی در اقتصاد خانوار، با بهکارگیری مشاوران متخصص در سطح ملی پیش میرود.
رئیس اداره امور عشایر استان تشریح کرد که در فاز اول این طرح، تیم کارشناسی به بررسی «بقچههای مادربزرگها» پرداخته و هنرهای دستی که مورد غفلت واقع شدهاند، شناسایی گردید. در پی این شناسایی، با همکاری میراث فرهنگی، دورههای آموزشی تخصصی برای علاقهمندان برگزار شده و گواهینامههای لازم صادر شده است.
ابیت گفت: با توجه به کاهش تعداد دانشآموزان در برخی دورهها، دو کارگاه تولید عروسک با تجهیزات اولیه از جمله میز، وسایل کار و چرخ خیاطی راهاندازی شده است.
رئیس اداره امور عشایر افزود: حمایت ما تا تأمین پارچههای اولیه تولید نیز ادامه دارد تا هنرمندان در زمان تولید، از نظر تأمین مواد اولیه دچار مشکل نشوند و تولیداتشان با بازار مناسبی مواجه شده و از نظر اقتصادی متضرر نگردند.
تولید سالانه بیش از ۵ هزار تن پروتئین دامی در قزوین توسط عشایر
ابیت گفت: عشایر استان قزوین سالانه بیش از ۵ هزار تن انواع محصولات پروتئینی شامل گوشت قرمز و شیر تولید میکنند، در حالی که در سطح ملی، عشایر مسئول تولید حدود ۲۵ درصد از کل گوشت کشور هستند.
وی افزود: این نقش حیاتی عشایر در امنیت غذایی با یک مزیت اقتصادی مهم همراه است: تولید این محصولات با کمترین فشار بر منابع ارزی کشور صورت میگیرد.
رئیس اداره امور عشایر استان، تأکید کرد که دامداری عشایری برخلاف دامداریهای صنعتی که وابستگی بالایی به نهادههای وارداتی دارند، نیازمند واردات گسترده نیست.
وی توضیح داد که دامداران عشایر با اتکا به مراتع و استفاده از علوفهای که در بازه زمانی کوتاهی (دو تا سه ماه) در دسترس هستند، منابع علوفهای کماهمیتتر را جمعآوری و ذخیرهسازی کرده و آنها را به بالاترین ارزش غذایی تبدیل میکنند. این فرآیند، اتکا به واردات نهادهها را به حداقل رسانده و به طور مستقیم از خروج ارز از کشور جلوگیری مینماید.
تقاضای بالا و بازارپسندی محصولات عشایر قزوین؛ غلبه عرضه بر نمایشگاهها
رئیس اداره امور عشایر استان گفت: تولیدات دامداران عشایر استان قزوین به دلیل کیفیت بسیار بالا و بازارپسندی چشمگیر، اغلب پیش از رسیدن به بازارهای رسمی و نمایشگاهها، در همان محل اسکان عشایر به فروش میرسد. این وضعیت نشاندهنده یک چالش در فرآیند توزیع و لزوم ایجاد بازارهای ثابت برای این محصولات باکیفیت است.
ابیت گنجه اعلام کرد که یکی از اصلیترین مشکلات پیش رو، ناتوانی در رساندن کامل محصولات به بازارهای هدف است.
وی افزود: تولیدات عشایر آنقدر بازارپسند است و تقاضا برای آنها بالاست که معمولاً محصولاتی که برای نمایشگاهها آورده میشود، تا ظهر روز اول به فروش میرسد.
رئیس اداره امور عشایر اظهار امیدواری کرد که با افزایش تولید همزمان با حفظ مراتع، بتوان کسری تولید در سطح استان را جبران نمود.
ابیت به ظرفیتهای ویژهای در شغل دامداری عشایر اشاره کرد که میتواند به تقویت اقتصاد این قشر کمک کند.
وی به پتانسیلهایی نظیر پرورش نژادهای دامی بومی که متناسب با شرایط مراتع استان هستند، اشاره کرد و نقش دانش و شناخت عشایر از مراتع در این زمینه را بسیار مهم دانست.
وی ابراز امیدواری کرد که ارتباطات موثری برای استفاده از این پتانسیلهای ژنتیکی، مانند نژاد گوسفند «شال»، برقرار تا اقتصاد خانوار تقویت شود.