«آنتونیو گوترش» دبیرکل سازمان ملل بار دیگر اعلام کرد: اصلاحات شورای امنیت ضروری است و همه کشورها باید به دیوان بین المللی دادگستری احترام بگذارند و تصمیمات الزام آور آن را بدون گزینش به طور کامل اجرا کنند.
به گزارش خبرگزاری صدا و سیما، گوترش در نشست شورای امنیت سازمان ملل با عنوان «تاکید بر حاکمیت قانون بینالمللی و مسیرهایی برای تقویت صلح، عدالت و چندجانبهگرایی» افزود: اکمیت قانون سنگ بنای صلح و امنیت جهانی بوده و کلید روابط دوستانه بین کشورها و مناطق جهان و قلب تپنده منشور ملل متحد است.
وی اضافه کرد: این قانون، به مدت ۸۰ سال به بشریت کمک کرد تا از جنگ جهانی سوم جلوگیری کند و تلفات انسانی را در درگیریهای کوچکتر بی شماری کاهش داده است.
دبیرکل سازمان ملل گفت: منشور سازمان ملل همراه با اعلامیه جهانی حقوق بشر و معاهدات اصلی حقوق بشر، کنوانسیونهای ژنو، اعلامیه روابط دوستانه در سال ۱۹۷۰ و اعلامیه حاکمیت قانون در سال ۲۰۱۲ همه به یک سیستم امنیتی جمعی قوی و انعطاف پذیر کمک کردهاند؛ سیستمی که تهدید یا استفاده از زور را ممنوع میکند و همه دولت ها، بزرگ و کوچک را به قوانین یکسان متصل میکند و این به اصول حاکمیت، استقلال سیاسی و تمامیت ارضی دولتها احترام میگذارد.
گوترش ادامه داد: برای کشورهای کوچکتر و ضعیفتر و کسانی که از نابرابریهای تاریخی و میراث مخرب حکومت استعماری رنج میبرند، حقوق بین الملل، راه نجاتی است که وعده رفتار برابر، حاکمیت، کرامت و عدالت را میدهد و برای کشورهای قدرتمند، این یک چارچوب است که مشخص میکند چه امری قابل قبول است و چه مسالهای در مواقع اختلاف، تفرقه و درگیری آشکار مورد قبول نیست.
وی افزود: بنیانگذاران این سازمان (سازمان ملل) دریافتند که مشکلات جهانی تنها با استفاده از سلاحهای جنگی، بلکه با استفاده از ابزار دیپلماسی، با پشتیبانی سیستمی مبتنی بر قوانین بین المللی قابل حل است. با گفتوگو، نه لفاظی و با همکاری نه رقابت ژئوپلیتیک.
به گفته گوترش، در سال ۲۰۲۴، کشورهای عضو، پیمان آینده را تصویب کردند که شامل تعهد به عمل مطابق با قوانین بین المللی و انجام تعهدات با حسن نیت بود.
دبیرکل سازمان ملل گفت: اما کلمات با عمل مطابقت ندارند. در سراسر جهان، حاکمیت قانون با قانون جنگل جایگزین شده است. ما شاهد نقض آشکار قوانین بین المللی و بی توجهی وقیحانه به منشور سازمان ملل هستیم.
وی تاکید کرد: از غزه تا اوکراین، از ساحل تا میانمار، در ونزوئلا و مناطق دیگر، حاکمیت قانون به عنوان یک مساله حاشیهای در نظر گرفته میشود. ما شاهد هستیم که کشورها با مصونیت از حاکمیت قانون سرپیچی میکنند. از طریق استفاده غیرقانونی از زور، هدف قرار دادن زیرساختهای غیرنظامی، نقض حقوق بشر و سوء استفاده ها، توسعه غیرقانونی سلاحهای هستهای، تغییرات غیرقانونی دولت، و انکار کمکهای بشردوستانه حیاتی.
گوترش تاکید کرد: این تخلفات، سوابق خطرناکی را ایجاد کرده و کشورهای دیگر را تشویق میکنند تا آنچه را که دوست دارند انجام دهند. آنها بی اعتمادی و تفرقه بین ملتها را گسترش میدهند و ایمان مردم را به توانایی ما برای یافتن راه حل مشترک تضعیف میکنند.
دبیرکل سازمان ملل افزود: حاکمیت قانون برای سازمان ملل متحد و مأموریت صلح ما اساسی است. من مصمم هستم که به تلاش بی امان خود برای صلح عادلانه و پایدار ادامه دهم. صلح قاطعانه در حقوق بین الملل تثبیت شده است. آرامشی که پایدار است، زیرا با علل ریشهای درگیری مقابله میکند، نه فقط علائم آن.
او اضافه کرد: امروزه بسیاری از بحرانها بدون راه حل ادامه دارند، آتشبسهای شکننده، فرآیندهای متوقف شده، یا توافقهایی که در لحظه خشک شدن جوهر از بین میروند.
دبیرکل سازمان ملل گفت: شورای امنیت به تنهایی تصمیماتی را اتخاذ میکند که برای همه الزامآور است. هیچ نهاد یا ائتلاف موقت دیگری نمیتواند از نظر قانونی همه کشورهای عضو را ملزم به رعایت تصمیمات مربوط به صلح و امنیت کند.
وی تصریح کرد: فقط شورای امنیت میتواند اجازه استفاده از زور را طبق حقوق بینالملل، همانطور که در منشور آمده است، صادر کند. مسئولیت آن منحصربهفرد و تعهد آن جهانی است و به همین دلیل، اصلاحات ضروری است و ما باید بدون تاخیر برای افزایش نمایندگی و اثربخشی این شورا اقدام کنیم.
گوترش با نگاهی به آینده در مورد مسائل حاکمیت قانون، حوزههایی را که کشورهای عضو و این شورا میتوانند در مورد آن اقدام کنند، چنین برشمرد: کشورها باید به وعدههای خود عمل کنند. اهداف و اصول منشور ملل متحد اختیاری نیست. همه کشورها موظف هستند از آنها حمایت کنند.
دبیرکل سازمان ملل بر حل و فصل مسالمت آمیز اختلافات برای حفظ حقوق بشر و کرامت همه مردم تاکید کرد و گفت: کشورها باید مطابق با حقوق بین الملل عمل و به اصول تعیین سرنوشت مردم و برابری حاکمیتی کشورهای عضو پایبندی داشته باشند.
وی افزود: سیستم امنیت جمعی ما نیاز به اعتماد دارد و بهترین راه برای تقویت اعتماد این است که همه کشورها به تعهدات خود بر اساس قوانین بین المللی عمل کنند.
دبیرکل سازمان ملل ادامه داد: من همچنین از کشورهای عضو میخواهم که از مکانیسمهای حل و فصل اختلافات که در منشور بیان شده است برای جلوگیری از شروع درگیریها در وهله اول استفاده کامل کنند. همانطور که شورا میداند، بهترین و اغلب تنها مسیر صلح به کار سخت مذاکره، تحقیق، میانجیگری، سازش، داوری و سایر ابزارهای مندرج در ماده ۳۳ منشور بستگی دارد. پیشگیری از درگیریها همچنین به معنای ایجاد مشارکتهای قوی با سازمانهای منطقهای، مطابق با فصل ۸ منشور است. خشونت و حتی درگیری در بین کشورها و مناطق. توسعه پایدار تنها با پایبندی به حاکمیت قانون امکان پذیر است، از جمله الزام به حفظ حقوق و حیثیت همه مردم در همه زمان ها.