باقالی، دانهای سبز و مغذی و یکی از محبوبترین مواد غذایی بهویژه در فصول سرد سال محسوب میشود.
باقالی جزو مواد غذایی کمکالری و سرشار از مواد مغذی به شمار میرود. ارزش غذایی این دانه باعث شده در رژیمهای مختلف، بهویژه رژیمهای کاهش وزن و تغذیه سالم، جایگاه خاصی داشته باشد. هر ۱۰۰ گرم باقالی حاوی:
ترکیب مقدار در ۱۰۰ گرم باقالی پخته
انرژی ۸۸ کیلوکالری
پروتئین ۷/۶ گرم
چربی ۰/۴ گرم
کربوهیدرات ۱۸/۷ گرم
فیبر ۷/۵ گرم
آهن ۱/۵ میلیگرم
پتاسیم ۳۳۲ میلیگرم
منیزیم ۴۳ میلیگرم
ویتامین C ۳/۷ میلیگرم
اسید فولیک ۴۲ میکروگرم
جدول ارزش غذایی باقالی
آنتیاکسیدانهای موجود در باقالی، مانند فلاونوئیدها و پلیفنولها، با کاهش آسیبهای اکسیداتیو در بدن ارتباط مستقیم دارند و خطر ابتلا به بیماریهای مزمن را کم میکنند.
خواص باقالی برای سلامتی
باقالی نهتنها طعم خوشایندی دارد، بلکه سرشار از مواد مغذی است که میتواند نقش مهمی در حفظ سلامت بدن ایفا کند. مصرف منظم باقالی میتواند به بهبود عملکرد بسیاری از ارگانهای بدن کمک کند و خطر ابتلا به بیماریهای مزمن را کاهش دهد. خواص باقالی برای سلامتی از سلامت دستگاه گوارش گرفته تا حفاظت از قلب و کنترل وزن را در بر میگیرد.
خواص باقالی برای سیستم گوارش
فیبر موجود در باقالی به بهبود عملکرد دستگاه گوارش کمک میکند و احتمال بروز یبوست را کاهش میدهد. این ماده غذایی با افزایش حرکات روده، سلامت دستگاه گوارش را حفظ میکند. علاوهبراین، فیبر محلول باقالی باعث تغذیه باکتریهای مفید روده میشود و به تعادل فلور روده کمک میکند.
خواص باقالی برای قلب و عروق
باقالی به دلیل داشتن فیبر و ترکیبات آنتیاکسیدانی، نقش موثری در کاهش سطح کلسترول خون ایفا میکند. مصرف منظم باقالی میتواند خطر ابتلا به بیماریهای قلبی را کاهش دهد. مزایای باقالی برای قلب شامل موارد زیر است:
کاهش کلسترول بد (LDL)
کمک به تنظیم فشار خون
جلوگیری از التهاب عروق
افزایش کلسترول خوب (HDL)
خواص باقالی برای کاهش وزن
باقالی به دلیل داشتن فیبر بالا، احساس سیری طولانیتری ایجاد میکند. این خاصیت باقالی باعث میشود فرد کمتر به سراغ خوردن میانوعدههای ناسالم برود. همچنین کالری پایین باقالی آن را به یک انتخاب مناسب برای رژیمهای کاهش وزن تبدیل کرده است.
خواص باقالی برای تقویت سیستم ایمنی
ویتامین C موجود در باقالی به تقویت سیستم ایمنی کمک میکند. علاوه بر آن، مواد معدنی مانند آهن و منیزیم در حفظ سلامت عمومی بدن نقش دارند. آنتیاکسیدانهای موجود در باقالی هم میتوانند از آسیب سلولی جلوگیری کنند و خطر ابتلا به بیماریهای مزمن را کاهش دهند.
فواید باقالی برای کبد
باقالی به دلیل داشتن ترکیبات آنتیاکسیدانی، برای سلامت کبد بسیار مفید است. آنتیاکسیدانهای موجود در این دانه، با کاهش التهاب و کمک به سمزدایی، به بهبود عملکرد کبد کمک میکنند. فواید باقالی برای کبد شامل:
کاهش خطر بروز بیماریهای کبدی
کمک به کاهش آنزیمهای کبدی در شرایط التهاب
تقویت روند پاکسازی سموم از بدن
باقالی تازه پوست کنده
خواص باقالی برای مردان
مصرف باقالی برای مردان فواید خاصی دارد. این ماده غذایی با داشتن پروتئین و مواد مغذی فراوان، به حفظ سلامت جسمی و عملکرد جنسی مردان کمک میکند. از جمله خواص باقالی برای مردان میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
افزایش انرژی و استقامت بدنی
بهبود سلامت جنسی و کمک به تعادل هورمونی
تأمین پروتئین لازم برای رشد و تقویت عضلات
فواید و مضرات باقالی پخته چیست؟
پختن باقالی نهتنها طعم دلپذیرتری ایجاد میکند بلکه هضم آن را آسانتر میکند. با این حال، پخت باقالی میتواند بخشی از مواد مغذی آن را کاهش دهد. فواید و مضرات باقالی پخته به شرح زیر است:
هضم آسانتر نسبت به باقالی خام
کاهش خطر نفخ و مشکلات گوارشی
افزایش دسترسی بدن به برخی مواد مغذی
مضرات احتمالی:
از بین رفتن بخشی از ویتامین C در اثر حرارت
تغییر طعم طبیعی باقالی در صورت استفاده از ادویه یا نمک زیاد
خواص باقالی پخته با گلپر
یکی از محبوبترین روشهای مصرف باقالی در ایران، پخت آن با گلپر است. گلپر گیاهی معطر است که خواص ضدنفخ دارد و علاوه بر طعمدهی، به هضم بهتر باقالی کمک میکند. ترکیب باقالی پخته و گلپر میتواند:
از بروز نفخ جلوگیری کند
به بهبود عملکرد دستگاه گوارش کمک کند
طعم باقالی را دلچسبتر کند
خواص باقالی با سرکه
مصرف باقالی همراه با سرکه، علاوه بر تغییر طعم، به بهبود هضم کمک میکند. سرکه خاصیت ضدعفونیکننده دارد و مصرف آن با باقالی میتواند از بروز نفخ جلوگیری کند. البته باید توجه داشت:
مصرف بیش از حد سرکه ممکن است باعث تحریک معده شود
افراد مبتلا به مشکلات گوارشی باید در مصرف سرکه احتیاط کنند
باقلا برای چه افرادی مضر است؟
با وجود خواص بسیار، مصرف باقالی برای همه افراد مناسب نیست. افرادی که به بیماری فاویسم مبتلا هستند، نباید باقالی مصرف کنند. فاویسم یک بیماری ژنتیکی است که در آن مصرف باقالی میتواند باعث تخریب گلبولهای قرمز خون شود. نشانههای واکنش به باقالی در این افراد شامل:
زردی پوست و چشم
تنگی نفس
تپش قلب
ادرار تیره
همچنین افراد زیر باید در مصرف باقالی محتاط باشند:
زنان باردار در سهماهه اول بارداری
کودکان خردسال بدون مشورت پزشک
بیماران مبتلا به برخی انواع کمخونی
مضرات باقالی برای کم خونی
برای برخی بیماران مبتلا به کمخونی، بهویژه افرادی که دچار کمبود آنزیم G۶PD هستند، مصرف باقالی خطرناک است. این افراد پس از مصرف باقالی دچار همولیز گلبولهای قرمز میشوند که میتواند وضعیت کمخونی را وخیمتر کند. بنابراین، پیش از مصرف باقالی در صورت ابتلا به کمخونی، حتماً باید با پزشک مشورت شود.
بعد از خوردن باقالی چی بخوریم؟
بعضی افراد پس از مصرف باقالی دچار نفخ یا سنگینی معده میشوند. برای جلوگیری از این مشکل، بهتر است بعد از خوردن باقالی از مواد غذایی زیر استفاده شود:
چای نعناع یا دمنوشهای گیاهی
ماست کمچرب یا کفیر
آبلیمو تازه
میوههای سبک مثل سیب یا کیوی
این مواد غذایی به هضم بهتر باقالی کمک میکنند و از بروز نفخ جلوگیری میکنند.
روشهای سالم مصرف باقالی
روش مصرف باقالی نقش زیادی در حفظ خواص آن دارد. بهترین راههای مصرف باقالی عبارتند از:
بخارپز یا آبپز کردن باقالی برای حفظ مواد مغذی
اضافه کردن ادویههایی مانند گلپر برای جلوگیری از نفخ
مصرف تازه باقالی در کنار سبزیجات و روغنهای سالم مثل روغن زیتون
نتیجهگیری
باقالی یکی از منابع غنی از مواد مغذی، فیبر و آنتیاکسیدان محسوب میشود که فواید بسیاری برای سلامت بدن دارد. از بهبود سلامت قلب گرفته تا کمک به گوارش و کنترل وزن، باقالی نقش مهمی در رژیم غذایی ایفا میکند. با این حال، آگاهی از مضرات و موارد احتیاط در مصرف آن، بهویژه برای افراد مبتلا به بیماری فاویسم یا برخی انواع کمخونی، اهمیت زیادی دارد. توصیه میشود باقالی بهصورت متعادل و با روشهای سالم در برنامه غذایی خانواده گنجانده شود تا از خواص بینظیر آن بهرهمند شوید.