رئیس شورای فرهنگی اجتماعی زنان و خانواده تأکید کرد: ما خانوادهها را عملاً «بازنشسته» کردهایم و مسئولیتهای آنان را به نهادهای دیگر واگذار کردهایم.
به گزارش خبرگزاری صداوسیما، فهیمه فرهمندپور، رئیس شورای فرهنگی اجتماعی زنان و خانواده، با انتقاد از کاهش نقش و عاملیت خانوادهها در نظام تربیتی و اجتماعی کشور، گفت: ما خانوادهها را عملاً بازنشسته کردهایم و مسئولیتهای آنان را به نهادهای دیگر واگذار کردهایم.
فرهمند افزود: بسیاری از سیاستها و قوانین موجود، نه تنها خانواده را تقویت نمیکنند، بلکه عاملیت و مرجعیت آن را در چشم اعضایش تضعیف کردهاند.
وی خواستار تغییر رویکرد از «خانوادهآرامکن» به «خانوادهتقویتکن» شد.
رئیس شورای فرهنگی اجتماعی زنان و خانواده، در دومین رویداد ملی تشکلهای مردمی خانواده محور (سلاله) از «بازنشستگی اجباری خانواده» در طول چهار دهه گذشته انتقاد کرد و این موضوع را نه یک اشتباه جزیی، بلکه یک «رویکرد غلط سیستماتیک» دانست که نتایج آن امروز در ابعاد مختلف اجتماعی قابل مشاهده است.
فرهمندپور گفت: «در دوران پیش از انقلاب، خانوادهها از نظام حکمرانی وقت نه تنها قطع امید کرده بودند، بلکه از آن بیمناک بودند. آنها میدانستند که آموزش و پرورش پهلوی، رادیو و تلویزیون، خیابان و مطبوعات، نه تنها بچههای آنها را تربیت نمیکند، بلکه ممکن است فاسد کند.»
به گفته وی، در آن شرایط، خانواده احساس مسئولیت انحصاری و مطلق میکرد و با «چنگ و دندان» برای تربیت دینی، اخلاقی و اجتماعی فرزندان خود میجنگید. نتیجه این شد که حتی اگر فرزندی وارد دانشگاه دوران طاغوت میشد، از ایمان و هویت خود دفاع میکرد.
فرهمندپور به نقطه عطف پس از انقلاب اشاره کردو افزود: با استقرار جمهوری اسلامی، این تصور غلط در خانوادهها شکل گرفت که حالا دیگر همه چیز به دست "نظام اسلامی" است. آموزش و پرورش اسلامی، صدا و سیمای اسلامی، دانشگاه اسلامی. پس خانواده دیگر لازم نیست آن همه دغدغه و تلاش پیشین را داشته باشد.»
وی این تغییر نگرش را آغاز یک انحراف بزرگ دانست: «ما به تدریج واسطههای امر تربیت را از خانواده به نهادهای اجتماعی -حتی با ماهیت اسلامی- منتقل کردیم. این انتقال، سطح عاملیت و کنشگری خانواده را به شدت تنزل داد و ما بیش از چهل سال است که در این شیوه غلط حرکت میکنیم.»
فرهمندپور به پیامدهای عمیق اجتماعی این امر اشاره کرد و از کاهش شدید مرجعیت پدر و مادر نزد فرزندان گفت: «ما اعتماد به نفس، احساس تأثیرگذاری و مرجعیت را از پدر و مادرها گرفتیم. امروز حتی برای یک دعوای ساده زن و شوهری هم اولین پیشنهاد این است: "برو پیش مشاور". ما خانوادههایی داریم که فرزندانشان سالهاست جدا شدهاند و آنها خبر ندارند. این یک فاجعه است.»
رئیس شورای فرهنگی اجتماعی زنان و خانواده راه برونرفت از این چرخه معیوب را در اجرای واقعی «خانوادهمحوری» دانست و به سیاستهای ابلاغی رهبر انقلاب در این حوزه استناد کرد.
وی تأکید کرد: «مقام معظم رهبری به صراحت در سیاستهای خانواده بر "خانوادهمحوری در همه نظامات" تأکید کردهاند. یعنی چه نظام آموزشی، چه نظام سلامت، چه نظام اقتصادی مقاومتی، باید خانوادهمحور باشد. متأسفانه ما خانوادهمحوری را به یک "پیوست" یا یک "احتیاط" تقلیل دادهایم که مبادا به خانواده آسیب بزنیم. خانوادهمحوری یعنی خانواده کانون و پایه و محور طراحی همه سیاستها باشد.»
فرهمندپور افزود: در نگاه تمدنی اسلام، واحد تمدنساز، خانواده است، نه فرد. اگر خانواده را فاقد عاملیت و کنشگری معنادار کنیم، تمدنی شکل نخواهد گرفت.
وی بر سیاستهای ابلاغی رهبر انقلاب در حوزه خانواده تأکید کرد و گفت: «شاهکلید، خانوادهمحوری در همه نظامات است... واحد تمدنساز در نگاه اسلام، فرد نیست، "خانواده" است. اگر خانواده را فاقد عاملیت کردید، تمدن شکل نمیگیرد.» وی از کنشگران خواست: «لطفاً جور خانوادهها را نکشید. خانوادهها را وارد میدان عملیات کنیم. فقط به آنها کمک کنید که تکالیف خود را انجام دهند.»
فرهمندپور خطاب به کنشگران حوزه خانواده تأکید کرد: موضوع فعالیت شما افراد به صورت منفرد نیست، بلکه هویت جمعی خانواده" است. لطفاً جور خانواده را نکشید. خانوادهها را وارد میدان عملیات کنید. شما فقط به آنها کمک کنید که تکالیفشان را خودشان انجام دهند. ما نیازمند بازتعریف نقش خانواده از یک نهاد منفعل و مصرفکننده خدمات، به یک نهاد فعال، مسئول و اثرگذار در سرنوشت خود و جامعه هستیم. این اصلاح، بزرگترین گام برای عبور از بسیاری از بنبستهای امروزین اجتماعی خواهد بود.