مسجد جامع روستای قروه یکی از بناهای تاریخی استان زنجان در روستای قروه (Qervah) در کیلومتر ۱۵ جاده ترانزیتی ابهرـ تاکستان در تاریخ پنجم اسفند۱۳۴۱به شماره ۴۳۳ در فهرست آثار تاریخی کشور به ثبت رسیده است.
به گزارش خبرگزاری صدا و سیمای استان زنجان؛ مسجد جامع روستای قروه که به مسجد جمعه نیز معروف میباشد از آثار دوران سلجوقی (قرن پنجم هجری قمری) است که همانند مساجد دوران سلجوقی به سبک چهار ایوانی ساخته شده است و گنبد زیبای آن بر چهار فیلپوش استوار است.
فضای اصلی مسجد، صحن گنبدداری است که دو شبستان را در غرب و شرق خود جای داده است.
مسجد جامع به واسطه تزئیناتی از قبیل گچبری و دو کتیبه در زیر فیلپوشها مزین گردیده که کتیبههای مزبور تاریخ ساخت مسجد را در سال ۴۱۳ ه. ق و تاریخ مرمت بنا را در سال ۵۷۵ ه. ق بیان میکند. بنای مسجد جامع در تاریخ ۱۳۴۱/۱۲/۰۵ به شماره ۴۳۳ در فهرست آثار تاریخی کشور به ثبت رسید؛ و همچنین هیئتهای خارجی به سرپرستی آقایامای وی ور، گلایس و خانم هلن تحقیقات و پژوهشهایی در خصوص بنا انجام دادهاند که نتایج آن در دست نیست.
مسجد جامع قروه،دراستان زنجان ، یکی از بناهای تاریخی ارزشمند منطقه ابررود (رود کبیر) درشهرستان ابهراست.
در قلب روستا مسجد جامع از آثار ارزشمند دوران سلجوقی (قرن پنجم هجری قمری) است که همانند مساجد دوران سلجوقی به سبک چهارتاق ساخته شدهاست و گنبد بسیار زیبایی بر اضلاع چهارگانه، با چهار فیلپوش استوار است.
این مسجد از آثار بسیار ارزشمند است و قابل مقایسه با شبستانهای مسجد جامع قزوین و کابل استمسجد قروه که به مسجد جمعه نیز معروف میباشد، با قدمت یک هزار سال در ۱۸ کیلومتری شرق شهرستان ابهر قرار دارد.
فضای اصلی مسجد، صحن گنبدداری است که دو شبستان را در غرب و شرق خود جای دادهاست. تزئینات برجای مانده در این بنا شامل کتیبهای به خط ثلث مزین به نگارههای گیاهی (سنه۵۸۵ ه. ق) در پای فیلپوشها و کتیبه به خط نسخ بر فراز محراب (سنه۴۱۳ ه. ق) همراه با ترنجهای درهم بافته شده گچی و سطوح زیبا با طرحهای آجرچینی، این مسجد دوره سلجوقی را تبدیل یه یکی از شاهکارهای هنری قرون میانی اسلامی ساختهاست
با عنایت به تحقیقات انجام یافته میتوان گفت، بنای مسجد جامع با استفاده از مصالح بنای قدیمی، به جای بنای قبلی در تاریخ ۴۱۳ ه. ق ساخته شده است.
بنا از سه قسمت اصلی گنبد خانه و شبستان در اضلاع شرقی و غربی تشکیل یافتهاست که بعد از گذشت زمان و بر اثر عوامل طبیعی و غیرطبیعی تخریب شده، و دوباره در تاریخ ۵۷۵ ه. ق مورد مرمت و باسازی قرار میگیرد.
این بنا دارای کتیبهای به خط ثلث مزین به نگارههای گیاهی (سنه۵۸۵ ه. ق) در پای فیلپوشها و کتیبه به خط نسخ بر فراز محراب (سنه۴۱۳ ه. ق) همراه با ترنجهای درهم بافته شده گچی و سطوح زیبا با طرحهای آجرچینی است.