چهلوسومین دوره جایزه کتاب سال جمهوری اسلامی ایران با داوری ۲۱ هزار و ۸۸۶ کتاب در یازده حوزه موضوعی برگزار شد، نتیجه این فرآیند علمی، معرفی ۱۴ کتاب برگزیده و ۴۷ کتاب شایسته تقدیر بود.
به گزارش خبرنگار خبرگزاری صداوسیما، چهلوسومین دوره جایزه کتاب سال جمهوری اسلامی ایران با بررسی و داوری ۲۱ هزار و ۸۸۶ اثر در حوزههای کلیات، فلسفه و روانشناسی، دین، علوم اجتماعی، زبان، علوم خالص، علوم کاربردی، هنر، ادبیات، تاریخ و جغرافیا و کودک و نوجوان برگزار شد. در مرحله نخست داوری، ۲۳۵ کتاب به مرحله دوم راه یافتند و داوری نهایی هر اثر با نظر حداقل سه داور و تأیید اعضای هیئت علمی انجام گرفت.
در پایان این فرآیند، ۱۲ کتاب بهعنوان اثر برگزیده و ۲۷ کتاب بهعنوان اثر شایسته تقدیر معرفی شدند. همچنین به پیشنهاد هیئت علمی جایزه، از یک اثر در بخش سیاست و یک استاد برجسته در بخش «شخصیت علمی» تقدیر به عمل آمد.
برگزیدگان بخش کلیات
در این بخش، مجموعه چهارجلدی «مجموعه آثار میرزاحسن رشدیه تبریزی»، پژوهش سیدرضا باقریانموحد با همکاری بهدخت رشدیه، منتشرشده از سوی مؤسسه فرهنگی طه، بهعنوان اثر برگزیده انتخاب شد.
برگزیدگان فلسفه و روانشناسی
در حوزه فلسفه اسلامی، کتاب «المبدأ و المعاد» اثر ابنسینا، با تصحیح سیدحامد هاشمی و ویرایش علمی سیدمحمود یوسفثانی از سوی مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران، عنوان اثر برگزیده را کسب کرد.
برگزیدگان بخش دین
در حوزه حدیث، اثر «عبقات الأنوار فی إمامه الأئمة الأطهار (ع)» تألیف میرحامد حسین لکهنوی با تحقیق و تصحیح گروه محققان و سرپرستی علمی مهدی اسفندیاری، بهعنوان کتاب برگزیده معرفی شد.
برگزیده بخش فقه و اصول
کتاب «نهایة الوصول إلی علم الأصول» اثر علامه حلی با تحقیق مؤسسه آلالبیت (ع) برای احیای تراث، و در حوزه کلام، مجموعه «کلام اسلامی؛ شرحی بر کشفالمراد» تألیف و ویرایش حسن یوسفیان، به عنوان برگزیده شناخته شد..
برگزیدگان بخش هنر
در حوزه شهرسازی، کتاب «شهرشناسی استارباد» تألیف یعقوب رشتچیان درباره تحولات بافت شهری گرگان، عنوان اثر برگزیده را به خود اختصاص داد.
برگزیدگان بخش ادبیات
در بخش رمان، اثر «لمس» نوشته محمدرضا کاتب،
و در داستان کوتاه، مجموعه «من ابنبطوطه هستم» نوشته خسرو عباسیخودلان، بهعنوان آثار برگزیده انتخاب شدند.
در حوزه متون کهن، «دیوان منوچهری دامغانی» با تصحیح راضیه آبادیان از سوی موقوفات دکتر محمود افشار، برگزیده شد.
برگزیدگان تاریخ و جغرافیا
در بخش مستندنگاری، کتاب «قاسم؛ به روایت مرتضی سرهنگی» منتشرشده از سوی انتشارات خط مقدم، عنوان اثر برگزیده را به دست آورد.
برگزیدگان کودک و نوجوان
در بخش داستان نوجوان، دو اثر «مامان جادوگر من؛ با طعم خامهشکلاتی» نوشته مژگان بابامرندی.
«شیدخت» نوشته محدثه گودرزنیا بهصورت مشترک برگزیده شدند.
در بخش شعر کودک، دو کتاب «بادکنکهای رنگیرنگی بردار» سروده افسانه شعباننژاد.
«من بال و پر دارم» سروده سعیده موسویزاده بهصورت مشترک عنوان برگزیده را کسب کردند.
بخش سپاس
در این دوره، اثر مرجع «دانشنامه سیره نبوی (ص)» تألیف گروه تاریخ پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، در بخش سپاس مورد تقدیر قرار گرفت.
شخصیت علمی
هیئت علمی چهلوسومین جایزه کتاب سال جمهوری اسلامی ایران، جایزه ویژه بخش «شخصیت علمی» را به پاس بیش از پنج دهه تدریس، تألیف و پژوهش در حوزه علوم انسانی، فلسفه اسلامی و فلسفه غرب، به دکتر، فیلسوف برجسته معاصر، اهدا کرد.
آثار شایسته تقدیر چهلوسومین جایزه کتاب سال جمهوری اسلامی ایران
موضوع کلیات / گروه علوم کتابداری
ـ فهرست منابع غیرکتابی کتابخانۀ دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران همراه با نمایۀ تحلیلی تألیف مریم امینی، تهران: دانشگاه تهران، ۱۴۰۳، ۴۹۰ص.
موضوع کلیات / گروه فرهنگها و دائرهالمعارفها
ـ موسوعه آیات الاحکام: طبقا لمذهب اهل البیت علیهمالسلام مع المقارنه للمذاهب الأخری، تألیف قدرتالله انصاری، محمدجواد انصاری، حسین انصاری، حبیب حائریزاده، غلامرضا زاهدیتبار، سیدعلیاکبر طباطبائیخوزانی، سیدجواد قریشیامیری، سیدمحمدرضا فیاضیبروجنی و علیاصغر مرادیافراپلی، تحقیق روحالله انصاری، یونس فرخنده و عباس کوهی، تهران: پژوهشکدۀ باقر العلوم علیهالسلام، ۱۴۰۳، ۲۲ج.
موضوع کلیات / گروه فرهنگنگاری
ـ دهخدا و لغتنامه، تألیف مریم میرشمسی، تهران: قطره، ۱۴۰۳، ۷۲۷ص.
موضوع کلیات / گروه تاریخ مطبوعات
ـ اصناف روزنامهنگاری و مطبوعاتی تهران (۱۳۵۷ تا ۱۴۰۳)، تألیف فرید قاسمی، تهران: جهان کتاب، ۱۴۰۳، ۲۶۴ص.
موضوع کلیات / گروه نسخ خطی
ـ متون پیشااسلامی موجود در کتابخانۀ آستان قدس رضوی (نسخههای خطی و چاپ سنگی)، تألیف فاطمه جهانپور، ویرایش محسن ناجینصرآبادی، مشهد: سازمان کتابخانهها، موزهها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی،۱۴۰۳، ۵۰۶ص.
موضوع فلسفه و روانشناسی / گروه فلسفه غرب
ـ فیزیک، تألیف ارسطو، ترجمۀ اسماعیل سعادت، بازنگری و ویرایش: حسین معصومیهمدانی، تهران: هرمس، ۱۴۰۳، ۵۱۷ص.
موضوع دین/ گروه کلیات اسلام
ـ مرد تدبیر و مدارا: احوال، افکار و آثار آیهالله حاج شیخ عبدالکریم حائرییزدی (م ۱۳۵۵ق)، تألیف سیدعباس رضوی، زیر نظر رضا مختاری، قم: مؤسسۀ کتابشناسی شیعه، ۱۴۰۳، ۱۱۲۰ص.
موضوع دین/ گروه حدیث / تألیف
ـ بررسی پدیدۀ وضع و تحریف در احادیث مهدویت، جریانها، نمونهها و برآیندها، تألیف خدامراد سلیمیان، سرویراستار: محمدباقر انصاری، ویرایش ابوالقاسم آرزومندی، قم: پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، ۱۴۰۳، ۴۹۶ص.
موضوع دین/ گروه حدیث / تصحیح
ـ کلمات سید العرب ابیالحسن علی بن ابیطالب صلواتاللهعلیه، تألیف السید ابوالحسن محمد بن طاهر الجعفری الاصفهانی، تحقیق گروه محققان کتابخانۀ علامه مجلسی، زیر نظر سیدحسن موسویبروجردی، قم: کتابخانۀ علامه مجلسی، ۱۴۰۳، ۷۸۸ص.
موضوع دین/ گروه فقه و اصول
ـ بررسی فقهی حفظ نظام و مسائل آن، تألیف سیدضیاء مرتضوی، سرویراستار: محمدباقر انصاری، ویرایش معصومه شجاعی، قم: پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، ۱۴۰۳، ۶۸۲ص.
موضوع دین/ گروه اخلاق
ـ اخلاقشناسی و مرزهای فلسفه، تألیف برنارد ویلیامز، ترجمۀ مینو حجت، ویرایش زبانی: معصومه موسوی، تهران: مؤسسۀ پژوهشی حکمت و فلسفه ایران، ۱۴۰۳، ۳۹۶ص.
موضوع دین/ گروه عرفان / تألیف
ـ عیار نقد: بررسی انتقادی روایات ناظر به نقد تصوف و عرفان، تألیف محمدعیسی جعفری، ویرایش زبانی: سجاد محمدی، تهران: مؤسسۀ پژوهشی حکمت و فلسفه ایران، ۱۴۰۳، ۶۵۸ص.
موضوع دین/ گروه عرفان / تصحیح
ـ باخرزینامه: مجالس و نامهها و رسالهها و لطائف و قطعات پراکنده، تألیف ابوالمعالی سیفالدین سعید بن مطهر باخرزی، تصحیح اکبر راشدینیا، ویرایش حامد عبداللهیسفیدان، تهران: مؤسسۀ پژوهشی حکمت و فلسفۀ ایران، ۱۴۰۳، ۴۹۲ص.
موضوع علوم اجتماعی / گروه اقتصاد / تألیف
ـ بحرانهای مالی جهانی: ناگفتههای بحران مالی جهانی، مروری بر مهمترین بحرانهای اقتصادی و مالی جهان با تكیه بر بحران مالی سال ۲۰۰۸، تألیف میرابوطالب بدری، داور و ویرایش علمی: سمانه قلیپور، تهران: شركت چاپ و نشر بازرگانی، ۱۴۰۳، ۳۴۳ص.
موضوع علوم اجتماعی / گروه اقتصاد / ترجمه
ـ سرمایهداری مُرد، قاتل: فئودالیسم فناورانه، تألیف یانیس واروفاكیس، ترجمۀ زهرا عبدالمحمدی، تهران: روزنه، ۱۴۰۳، ۲۶۰ص.
موضوع علوم اجتماعی / گروه حقوق
ـ نظریۀ عمومی توثیق عینی، تألیف جلیل قنواتی و محمد محلی، تهران: دانشگاه تهران، ۱۴۰۳، ۴۴۴ص.
موضوع علوم اجتماعی / گروه علوم نظامی
ـ جنگ در فراسوی مرز: قرارگاه رمضان در جنگ عراق با ایران، تألیف رضا صادقی، بهكوشش گروه مطالعات و جغرافیای نظامی، ناظر: محمدباقر ذوالقدر، ویرایش متن: لیلا مهدوینیا، تهران: سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، مركز تحقیقات و اسناد دفاع مقدس، ۱۴۰۳، ۹۶۸ص.
موضوع زبان / گروه گویشهای محلی
دو کتاب زیر بهصورت مشترک انتخاب شدند:
ـ واژهنامۀ گویش بهدینان شهر یزد: فارسی به گویش همراه با مثال، تألیف کتایون مزداپور، تهران: هیرمبا؛ پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، ۱۴۰۳، ۴ج.
ـ فرهنگ مصادر تاتی، تالشی و گیلکی، تألیف جهاندوست سبزعلیپور، با همکاری محمد حسندوست، تهران: فرهنگستان زبان و ادب فارسی، ۱۴۰۲، ۲ج.
موضوع زبان / گروه زبانشناسی
ـ زبان و معنی، تألیف کورش صفوی، تهران: علمی، ۱۴۰۳، ۷۴۵ص.
موضوع علوم خالص / گروه کلیات و تاریخ علم / تألیف
ـ کاشانیشناخت: پژوهشی در آثار ریاضی غیاث الدین جمشید کاشانی، تألیف یونس کرامتی، تهران: مؤسسۀ پژوهشی میراث مکتوب، ۱۴۰۳، ۲۹۵ص.
موضوع علوم خالص / گروه کلیات و تاریخ علم / تصحیح
دو کتاب زیر به صورت مشترک انتخاب شدند:
ـ تحریر کتاب الاُکَر لثاوذوسیوس: رسالهای در هندسۀ کره، تألیف نصیرالدین محمد طوسی، تصحیح و ترجمۀ معصومه امیری مقدم، زیر نظر حسین معصومیهمدانی، تهران: مؤسسۀ پژوهشی میراث مکتوب، ۱۴۰۳، ۳۴۶ص.
ـ لب الحساب، تألیف علی بن یوسف بن علی، تصحیح نرگس عصارزادگان، ناظر علمی: محمد باقری، تهران: مؤسسۀ پژوهشی میراث مکتوب، ۱۴۰۳، ۵۳۲ص.
موضوع علوم خالص / گروه ریاضیات
دو کتاب زیر بهصورت مشترک انتخاب شدند:
ـ فضاهای تابعی و طولپاییها، تألیف فرشته سعدی، تهران: دانشگاه تربیت مدرس، ۱۴۰۳، ۳۳۰ص.
ـ توپولوژی جبری. گروه بنیادی، تألیف مگردیچ تومانیان و هادی زارع، تهران: مرکز نشر دانشگاهی، ۱۴۰۳، ۱۸۴ص.
موضوع علوم کاربردی / گروه دامپزشکی
ـ بیماریهای دستگاه تنفسی در دامهای کوچک (سگ و گربه)، تألیف لینل آرجانسن، ترجمۀ شهرام جمشیدی، نیما سعیدی، سیدعلیاکبر شیخ الاسلامی، سجاد رضایی، امیرحسین والافر و علی پورشعبانشهرستانی، تهران: دانشگاه تهران، ۱۴۰۳، ۳۷۲ص.
موضوع علوم کاربردی / گروه مهندسی عمران
ـ مبانی و مسائل الاستودینامیک، تألیف مرتضی اسکندری قادی، تهران: دانشگاه تهران، ۱۴۰۳، ۴۷۱ص.
موضوع علوم کاربردی / گروه کشاورزی
ـ کارخانۀ هوشمند تولید گیاه: نسل بعدی مزرعههای سرپوشیدۀ عمودی، تألیف تویوکی کوزای، ترجمۀ علیرضا آشتیانیعراقی، ساسان علینیائیفرد و سیدساسان موسوی، تهران: دانشگاه تهران، ۱۴۰۳، ۶۳۰ص.
موضوع هنر / گروه کلیات هنر
ـ ذهنیات معماری در مکتوبات فارسی در شرق ایرانزمین سدههای نخست اسلامی، تألیف فرزاد زرهداران، تهران: نشر و پژوهش شیرازۀ کتاب؛ دانشگاه شهید بهشتی، ۱۴۰۳، ۲۸۱ص.
موضوع هنر / گروه عکاسی
ـ تسخیر نور: تاریخ اجتماعی و زیباشناختی عکاسی، تألیف رابرت هرش، ترجمۀ کیوان نیکطبیعت؛ ویرایش فاطمه لشکرینژاد، تهران: سازمان مطالعه و تدوین کتب دانشگاهی در علوم اسلامی و انسانی (سمت)؛ پژوهشکدۀ تحقیق و توسعه علوم انسانی، ۱۴۰۲، ۷۰۴ص.
موضوع هنر / گروه معماری
دو کتاب زیر بهصورت مشترک انتخاب شدند:
ـ طراحی نور در معماری، تألیف زهراسادات زمردیان، محمد تحصیلدوست و سیدهنسترن سیدشفوی، ویرایش ناهیده کاظمزادهگنجی، تهران: دانشگاه شهید بهشتی، ۱۴۰۳، ۳۲۹ص.
ـ معماری کاخ در ایران باستان متأخر: یک بررسی انتقادی، تألیف احسان طهماسبی، مشهد: کتابکدۀ کسری، ۱۴۰۳، ۲۶۳ص.
موضوع هنر / گروه موسیقی
ـ رسالۀ موسیقی نقاوه الأدوار و تصانیف، تألیف عبدالعزیز بن عبدالقادر مراغی، تصحیح سیدحسین میثمی و مصطفی عبادی، تهران: مرکز دایرةالمعارف بزرگ اسلامی، مرکز پژوهشهای ایرانی و اسلامی، ۱۴۰۳، ۲۸۲ص.
موضوع ادبیات / گروه شعر کلاسیک
ـ تداعی: مجموعه شعر، سرودۀ زینب احمدی، تهران: سورۀ مهر، ۱۴۰۳، ۶۸ص.
موضوع ادبیات / گروه شعر نو
ـ عینک فوتوکروم، سرودۀ محبوبه راد، تهران: فصل پنجم، ۱۴۰۳، ۶۲ص.
موضوع ادبیات / گروه متون قدیم
ـ تنبیه الغافلین، تألیف ابولیث سمرقندی، تصحیح حامد خاتمیپور، تهران: سخن، ۱۴۰۳، ۱۲۳۲ص.
موضوع ادبیات / گروه نقد ادبی / ترجمه
ـ تقلید و خلاقیت در غزل: استقبال از فغانی، تألیف پل ای. لوزنسکی، ترجمۀ علی خزاعیفر و سیدمهدی زرقانی، تهران: فرهنگ معاصر، ۱۴۰۳، ۴۵۶ص.
موضوع ادبیات / گروه ادبیات زبانهای دیگر
دو کتاب زیر به صورت مشترک انتخاب شدند:
ـ سکوتم را به شما تقدیم میکنم، نوشتۀ ماریو بارگاس یوسا، ترجمۀ سعید متین، تهران: برج۱۴۰۳، ۲۶۴ص.
ـ کتابرسان، نوشتۀ کارستن هن، ترجمۀ حسین تهرانی، تهران: ثالث، ۱۴۰۳، ۲۲۷ص.
موضوع تاریخ و جغرافیا / گروه تاریخ / تألیف
ـ جامعۀ روستایی ایران در دورۀ قاجار، تألیف محمد بختیاری، تهران: امیرکبیر، ۱۴۰۲، ۶۲۴ص.
موضوع تاریخ و جغرافیا / گروه تاریخ / تصحیح
ـ صریح الملک اصفهانی: اسناد ملکی و وقفی آستانۀ شیخ صفیالدین اردبیلی در سدۀ یازدهم، تألیف محمدطاهر اصفهانی، تصحیح عمادالدین شیخالحکمایی و علیرضا جلالی، تهران: موقوفات دکتر محمود افشار، ۱۴۰۳، ۳۷۸ص.
موضوع کودک و نوجوان / گروه داستان / تألیف
ـ صدای نی از کجا میآمد؟، نوشتۀ راضیه احمدی، تصویرگر: الهه جوانمرد، تهران: میچکا، ۱۴۰۳، ۲۱ص.
موضوع کودک و نوجوان / گروه شعر
دو کتاب زیر بهصورت مشترک انتخاب شدند:
ـ اتل متل نانینی، سرودۀ طیبه شامانی، تصویرگر: رضوانه خاوری، ویراستار: مرضیه طلوعاصل، تهران: کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان، ۱۴۰۳، ۱۸ص.
ـ من بلدم بخوانم، سرودۀ مصطفی رحماندوست و مریم هاشمپور، تهران: پیدایش، ۱۴۰۳، ۲۲ج.
موضوع کودک و نوجوان / گروه داستان / ترجمه
دو کتاب زیر به صورت مشترک انتخاب شدند:
ـ اگر میشد من را ببینی، نوشتۀ آن لیانگ، ترجمۀ زهرا توفیقی، تهران: پرتقال، ۱۴۰۳، ۳۵۴ص.
ـ ماده غول و شکارچیان اژدها، نوشتۀ کلی بارنهیل، ترجمۀ کیارش درگاهی، تهران: مشاوران آموزش، ۱۴۰۳، ۴۰۰ص.
موضوع کودک و نوجوان / گروه علوم و فنون / تألیف
ـ هوش مصنوعی، تألیف ندا نکوییفر، تهران: مدرسه، ۱۴۰۳، ۱۲۶ص.
جایزه کتاب سال جمهوری اسلامی ایران هر ساله به همت خانه کتاب ایران و همزمان با ایام دهه فجر برگزار میشود و یکی از مهمترین رویدادهای فرهنگی کشور در حوزه کتاب و نشر بهشمار میرود.