اسناد تاریخی نشان میدهد رضاخان پهلوی از نخستین سالهای قدرتگیری، زمینخواری گسترده در مازندران را بهصورت سازمانیافته آغاز کرد.
به گزارش خبرگزاری صدا و سیمای مازندران؛ روایتهای تاریخی و اسناد رسمی نشان میدهد رضاخان پهلوی تنها شش ماه پس از کودتای اسفند ۱۲۹۹، روند تصاحب گسترده اراضی شمال کشور بهویژه مازندران را آغاز کرد.
در ۲۴ شهریور ۱۳۰۰، هیئت وزیران وقت تصویب کرد تمامی خالصهجات مازندران به اجاره سردار سپه واگذار شود؛ تصمیمی که بهعنوان نقطه آغاز زمینخواری سیستماتیک در این استان شناخته میشود.
چهار سال بعد، با به سلطنت رسیدن رضاخان، این روند شکل رسمیتری به خود گرفت. در هر سفر او، مأموران ثبت اسناد همراهش بودند و زمینهایی که به زور تصاحب میشد، بلافاصله به نام وی ثبت میگردید.
بر اساس اسناد موجود، آبادیهای متعددی در تنکابن، ساری، گیلان و شمال خراسان به نام رضاخان سند خورد. تنها در شهرستان ساری، ۲۱۰۰ هکتار زمینهای دشت و حدود ۹۰۰ هکتار از اراضی آییدشت و آهودشت به تملک او درآمد.
در مجموع، بیش از ۷ هزار روستا در کشور به نام رضاخان پهلوی سند زده شد؛ اقدامی که از آن بهعنوان یکی از بزرگترین نمونههای غارت منابع ملی در تاریخ معاصر ایران یاد میشود.
براساس برآوردها، رضاخان در طول ۱۶ سال حکومت خود، ۴۴ هزار سند مالکیت به نام خود ثبت کرد؛ روندی که تا آخرین روزهای سلطنت و پیش از فرار از کشور نیز متوقف نشد و بعدها به فرزندش محمدرضا پهلوی نیز منتقل شد.
این حجم از تصاحب اراضی، به گفته کارشناسان، نمونهای آشکار از استثمار ساختاری، غارت مستمر و تسلط بیضابطه بر منابع تولید ثروت ملی در دوره پهلوی اول به شمار میرود.
گزارش از زینب نجاتی