نخستین فصل کاوش باستانشناختی قلعه قُسطینلار الموت با مجوز پژوهشگاه میراثفرهنگی و گردشگری انجام شد.
به گزارش خبرگزاری صدا و سیما کامبیز کبیری سرپرست هیئت کاوش گفت: قلعه قُسطینلار یکی از هفت قلعه اسماعیلیه معرفی شده در پرونده ثبت جهانی «قلعه الموت و استحکامات دفاعی وابسطه به آن» است، از این رو و در راستای تکمیل پرونده، پایگاه میراث فرهنگی الموت، تصمیم به انجام کاوش باستانشناختی قلعه با هدف شناسایی و خواناسازی بقایای معماری آن گرفت.
این باستانشناس تصریح کرد: در نخستین فصل از کاوش قلعه قُسطینلار، ما اقدام به خواناسازی یکی از برجهای پیشرو در ضلع شرقی قلعه کردیم. مشابه این نوع برج را میتوان در دیگر قلاع اسلامی از جمله در دو قلعه آسارا واقع در البرز مرکزی و قلعه دختر بیدستان در قومس مشاهده کرد. از این رو شناخت دقیق برج و دالان پشت آن که برج را به باروی قلعه متصل میسازد، میتواند ما را در درک و شناسایی عملکرد برجهای مشابه، یاری رساند.
او افزود: در طول مدت کاوش، تمام سطوح داخلی و خارجی سازه به صورت نیم دایره و دالان باریک منتهی به آن تا کف، به انضمام بخشی از باروی شرقی به گونهای که بتوان نقشه این بخش از قلعه را به درستی ترسیم نمود، به طور کامل مورد شناسایی و خواناسازی قرار گرفت. حاصل کار، شناسایی یکی از عناصر معماری تازه شناخته شده اسماعیلی، یعنی نوعی برج پیشرو با پلانی خاص که تاکنون مشابه آن مورد گزارش واقع نشده و البته در کنار سوالاتی بی پاسخ بود.
کبیری گفت: آثار ویژه نخستین فصل از کاوشهای باستانشناختی قلعه قسطینلار، تنها از داخل فضای دالان، شامل دو سنگ آسیاب نسبتا بزرگ، یک احتمالا زبانه فلزی سرپیکان و قطعاتی چند از سفالهای لعابدار و بدون لعاب از سدههای میانی است. افزون برآن ردیفی از حفرهها یا مُشتوشهای مقابل هم که دلالت بر دو طبقه بودن بخشی از دالان دارد را هم میتوان به عنوان یافته ویژه غیر منقول به شمار آورد و نیز شکل ویژه پلان یا نقشه همسطح برج پیشرو، که تاکنون در معماری اسلامی خاصه اسماعیلیه گزارش نشده است.