سید حامد هاشمی (پژوهشگر) از انتشار ترجمه فارسی المبدا و المعاد، یکی از آثار پژوهشی باموضوع ابنسینا، خبر داد؛ اثری که پس از سالها پژوهش شامل دهها نسخه خطی از ابن سینا بهصورت تصحیح انتقادی آماده شده و قرار است ترجمه فارسی آن بهزودی در اختیار پژوهشگران و علاقهمندان فلسفه اسلامی قرار گیرد.
سید حامد هاشمی در مصاحبه اختصاصی با خبرنگار خبرگزاری صداوسیما گفت: پس از پایان تصحیح انتقادی و انتشار متن عربی، ترجمه فارسی کتاب در دستور کار قرار گرفته و این ترجمه بر اساس دقیقترین نسخه تصحیحشده انجام خواهد شد.
وی با اشاره به روند طولانی و پیچیده آمادهسازی متن اصلی گفت: این کتاب در ابتدا بهعنوان رساله دکتری آغاز شد و حدود چهار سال صرف نسخهشناسی، کتابشناسی و گردآوری نسخههای خطی موجود در کتابخانههای داخل و خارج از کشور شد. در مجموع بیش از هفتاد نسخه خطی شناسایی و بررسی شد که بسیاری از آنها در پژوهشهای پیشین مورد استفاده قرار نگرفته بودند.
آقای سی حامد هاشمی افزود: تصحیح انتقادی متون فلسفی، بهویژه آثار ابنسینا، کاری بسیار زمانبر و تخصصی است. پیش از ورود به متن، لازم بود آموزشهای تخصصی فن تصحیح، آشنایی با رموز نسخهها و روشهای مقابله متون طی شود. به همین دلیل، کل این پروژه نزدیک به پنج تا شش سال زمان برد.
به گفته این پژوهشگر، در مقدمه مفصل کتاب که حدود ۱۵۰ صفحه را شامل میشود، مباحثی همچون صحت انتساب اثر به ابنسینا، تاریخ نگارش، جایگاه این کتاب در میان دیگر آثار او، تفاوتها و شباهتهای آن با دیگر نوشتههای ابنسینا و همچنین منابع مورد استفاده مؤلف بررسی شده است.
وی گفت: پیش از هر ترجمهای، باید روشن شود که اثر واقعاً متعلق به ابنسیناست و در چه دورهای از زندگی فکری او نوشته شده است.
آقای هاشمی با اشاره به کاستیهای چاپها و ترجمههای پیشین گفت: آخرین متن عربی منتشرشده با وجود برخی امتیازها، اشکالات متعددی داشت و سالها تنها مرجع پژوهشگران بود. ترجمههای قدیمی نیز غالباً بر پایه نسخههای محدود انجام شده بودند. ترجمه جدید تلاش میکند با تکیه بر متن تصحیحشده، فهم دقیقتری از مفاهیم فلسفی ابنسینا ارائه دهد.
وی در پایان افزود: هدف از این ترجمه آن است که پس از ارائه یک متن تصحیح شده، امکان پژوهشهای عمیقتر برای دانشجویان و محققان فراهم شود. امیدوارم این کتاب، چه در قالب متن عربی و چه در ترجمه فارسی، بهعنوان مرجعی قابل اعتماد در حوزه فلسفه اسلامی مورد استفاده قرار گیرد.
کتاب «المبدا و المعاد» امسال به عنوان برگزیده کتاب سال جمهوری اسلامی ایران در بخش فلسفه و روانشناسی معرفی شد.