مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی اعلام کرد که ایران به عنوان عضو پیمان منع اشاعه (انپیتی) از حق غنیسازی اورانیوم برخوردار است.
به گزارش خبرگزاری صدا و سیما، رافائل گروسی در گفتوگو با یک نشریه انگلیسی این طور بیان کرد: «برای ما، پایبندی به (انپیتی) یعنی اینکه دسترسی کامل برای بازرسی به ما داده شود.»
او با بیان اینکه ایران میتواند اورانیوم غنیسازی کند، گفت که این «امتیاز متقابل در چارچوب پیمان (انپیتی) این است که میتوانید این کار را انجام دهید، اما به من دسترسی میدهید تا من تا آخرین گرم بررسی کنم که مهر و موم است و به چیز دیگری منحرف نشده است.»
این اظهارات از آن جهت مهم است که ایالات متحده در خرداد ماه گذشته به بهانه عدم پذیرش ایران با درخواست توقف کامل فرآیند غنیسازی در روند مذاکرات هستهای، ابتدا به تجاوز غیر قانونی رژیم صهیونیستی چراغ سبز نشان داد و سپس خودش به این کارزار غیرقانونی پیوست.
جمهوری اسلامی ایران بارها تأکید کرده است که به عنوان عضو پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای از حق غنیسازی برخوردار است و از این حق چشمپوشی نخواهد کرد.
در جریان اقدام تجاوزکارانه رژیم اسرائیل و آمریکا سه مرکز هستهای ایران که تحت نظام پادمانی آژانس بینالمللی انرژی اتمی قرار دارند، مورد حمله قرار گرفت.
گروسی در قامت مدیرکل دیدهبان هستهای سازمان ملل متحد تاکنون این اقدام غیرقانونی را محکوم نکرده و صرفا خواستار بازرسی از تاسیسات شده است.
او در گفتوگو با نشریه فایننشال تایمز این طور گفت که بازرسان آژانس ماههاست منتظرند اجازه دسترسی به سه سایت کلیدی غنیسازی در ایران را به دست آورند. این در حالی است که ایران امکان بازدید از سایر مراکزی را که در حملات آسیب ندیدهاند فراهم کرده و تأکید دارد لازمه بازدید از تأسیسات آسیبدیده، محکومیت اقدام تجاوزکارانه واشنگتن و تلآویو است.
مدیرکل آژانس بینالمللی ادعا میکند، اگر ایران در میانه مذاکرات حساس و سرنوشتساز، رویکرد خود را تغییر دهد، این پیام را میرساند که «ایران میخواهد شفافیت را بپذیرد، چیزی برای پنهان کردن ندارد، و در این صورت دستکم هرگونه توجیه برای حملات جدید، محل تردید خواهد بود».
ایران میگوید تا زمانی که آژانس موضع خود را در قبال آن حملات مشخص و چارچوبی برای شرایط پساجنگ تاسیسات تحت نظارت این سازمان تعریف نکند، اجازه بازرسی از سایتهای آسیبدیده را نخواهد داد.
محمد اسلامی رئیس سازمان انرژی اتمی کشورمان تصریح کرد: آژانس باید اعلام کند که رویههای بازرسی از تاسیسات بمباران شده چیست تا ما بتوانیم مطابق آن رویه عمل کنیم
با این حال مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی اصرار دارد که «اینها دلیل و توجیه برای چیزی است که اساساً یک موضع سیاسی است.» وی مدعی شد، جدا از «اقدامات منطقی حفاظت فیزیکی که هنگام ورود به یک تونل بمبارانشده یا مورد حمله قرارگرفته ممکن است لازم باشد»، چیز بیشتری نیاز نیست. گروسی گفت «این بخشی از گفتوگوی جاری ما و همچنین اختلافنظر ما با ایران است.»
مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی همچنین گفت که این سازمان اطمینان زیادی دارد که ذخایر اورانیوم با غنای بالا همچنان در تأسیسات آسیب دیده نگهداری میشود.
وی افزود: «نمیتوانم صددرصد مطمئن باشم، اما تقریباً مطمئن هستیم و با تطبیق با منابع دیگر نیز به این جمعبندی رسیدهایم که این دیدگاه مورد توافق است و حتی ایرانیها هم با آن همنظر میشوند، اما آن را تأیید نمیکنند.»
وی با تکرار ادعاهای سیاسی درباره برنامه صلحآمیز هستهای ایران گفت: «این موضوع جنبه اشاعه دارد که انکارشدنی نیست، حتی اگر پنهان شده باشد یا زیر آوار پوشیده شده باشد.»
مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی در بخش دیگری از این گفتوگو اظهار داشت که تصمیم (رژیم) اسرائیل برای بمباران ایران، یک بازرسی برنامهریزیشده از یک سایت جدید را نیز متوقف کرد.
او در این باره گفت: «در آستانه جنگ، ایران یک تأسیسات زیرزمینی جدید در اصفهان اعلام کرد و ما بلافاصله درخواست دسترسی دادیم. دسترسی داده شد و قرار بود ۱۳ ژوئن از آن بازدید کنیم.»
به گفته گروسی، همان روزی که قرار بود بازدید انجام شود، اسرائیل بمباران ایران را آغاز کرد.
او افزود: اکنون بازرسان آژانس نتوانستهاند از آن پایگاه بازدید کنند و درباره هدف، اندازه یا سطح پیشرفت آن در بیخبری قرار دارند.
مدیرکل آژانس گفت: «آن محل وجود دارد، اما ممکن است فقط یک سالن خالی باشد یا ممکن است مقدماتی برای سانتریفیوژها فراهم شده باشد.»
او اضافه کرد: «حتی نمیدانیم داخل آن تجهیزات هست یا نه؛ نباید حدس و گمان بزنیم.»
جمهوری اسلامی ایران تأکید دارد که مبنای همکاری و تعامل با آژانس، قانون مصوب مجلس شورای اسلامی است.
اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه پیشتر در اینباره گفت: «ما کماکان عضو معاهده منع اشاعه و متعهد به توافقنامه پادمان هستیم. در اجرای این تعهدات پادمانی، با در نظر داشتن مصوبه مجلس که شورای عالی امنیت ملی را متولی این موضوع معرفی کرده است، تعاملات با آژانس را پیش میبریم.»
گفتنی است در بخشی از گزارش فایننشال تایمز اشاره شده است که رژیم صهیونیستی که در تابستان گذشته به تاسیسات هستهای ایران تجاوز کرد، عضو انپیتی نیست.
در این گزارش آمده است: اسرائیل درباره برنامه سلاحهای هستهای خود سیاست ابهام راهبردی دارد و طبق برآورد «فدراسیون دانشمندان آمریکایی»، از دهه ۱۹۶۰ تاکنون نزدیک به ۱۰۰ سلاح هستهای تولید کرده است.
همچنین اسرائیل سایتهای خود را برای بازرسیهای مستقل باز نکرده است.