کتاب «خوانش بوطیقایی(نمایش ایرانی بر اساس آرای فارابی و پورسینا)» اثر فریده دلیری منتشر شد.
این اثر تلاش پژوهشی و تطبیقی از "فریده دلیری" در ۲۸۸ صفحه است. نویسنده با بررسی دقیق رسالههای شعری فارابی و پورسینا و مقایسه آنها با بوطیقایی ارسطو، در پی پاسخی به این پرسش است که چگونه میتوان ساختاری اصیل متناسب بافت فکری و عرفانی ایران برای نمایش ترسیم کرد؟
این کتاب با تحلیل مفاهیمی، چون محاکات، کاتارسیس، داستان، تراژدی و کمدی در دیدگاههای یونانی و اسلامی، همچنین بررسی جلوههای نمایشی در آیینها مقامهها و متون ادبی پارسی، میکوشد ریشههای نمایش ایرانی را از درون فرهنگ خود بازیابی کند.
فنِّ شعر یا هنرِ شاعری یا شعریّات (فن شعر = بوطیقا) از مهمترین میراث فلسفی ادبی یونان است.
ارسطو در فن شعر یا بوطیقیا، مفهومی را بررسی میکند؛ که از آن تحت عنوان «شعر» یاد میکند.
در معرفی پیشکسوتان فن شعر میتوان "ابوبشر متی بن یونس"، "یحیی بن عدی" و "یعقوب بن اسحاق الکِندی"، "ابونصر فارابی (متوفی به سال ۳۳۹) " و سپس ابنسینا را نام برد. پس از ابنسینا معروفترین کسی که به تلخیص و شرح بوطیقا اقدام میکند، ابنرشد است.
نویسنده کتاب، خوانش بوطیقایی را به دو فصل اصلی و یک فصل تطبیقی و شش گفتار تقسیم کرده است.
فصل اول به ماهیت نگرش شعر ارسطو و چیستی و چگونگی نظریه شعری فلاسفه مسلمان ایرانی، فارابی و ابن سینا میپردازد وتلاش میکند تا نشان دهد فلاسفه ایرانی تا چه اندازه به نظریه شعر ارسطو نزدیک شدند و با گذر زمان تفاوتهای فکر و حکمت ایرانی و یونانی برای مخاطبان فرهیخته آشکار شود.
نگارنده برای درک بهتر مطلب، برخی از بخشهای مهم رسالههای این فیلسوفان را خط به خط توضیح دهد. هرچند این شیب ممکن است موافق اصول نگارش و ارجاع دهی نباشد، اما نکات دقیق و جالبی را از نظر آموزشی برای مخاطبان آشکار میسازد.
در فصل دوم خوانش بوطیقایی به موضوع سنت نمایش در ایران و جلوههای نمایشی برمیخوریم که بیشتر شامل آیینها، مناسک، مقامها و متون ادب فارسی است. این امور از مضمون و ساختاری متفاوت برخوردارند و بنمایههای نمایشوارههای ایرانی را تشکیل میدهند. با شناخت ساختار این متون، امکان دستیابی به طرح و ساختار نمایش ایرانی وجود دارد.
فصل آخر نگاهی تطبیقی بین ساختار نمایش ایرانی و ساختار بوطیقای ارسطو و رسالههای شعری فارابی و ابنسینا دارد و اینکه چگونه میتوان ساختاری برای نمایش ایرانی استخراج کرد.
علاقهمندان برای تهیه این کتاب میتوانند به نشانی اینترنتی مؤسسه بوستان کتاب به آدرس www.bustaneketab.ir مراجعه کنند.