معاون پژوهش و فناوری جهاددانشگاهی با تأکید بر اینکه بسیاری از دستاوردهای شاخص علمی کشور در فضاهایی کمادعا و بهدور از هیاهو شکل گرفتهاند؛ گفت: پژوهشگاه ملی سرطان نمونه روشن مدلی است که جهاددانشگاهی از ابتدای انقلاب دنبال کرده است.
به گزارش خبرگزاری صداوسیما به نقل از روابط عمومی پژوهشگاه ملی سرطان جهاددانشگاهی، دکتر زهرا شیخی افزود: جهاددانشگاهی هیچگاه مدعی تولیت در حوزه سلامت یا آموزش عالی نبوده و نخواهد بود. متولی امر سلامت در کشور، وزارت بهداشت و درمان است و متولی امر آموزش عالی، وزارت علوم؛ اما جهاد دانشگاهی بازویی علمی تحقیقاتی فرهنگی است تا خلأهایی را پر کند که در ساختارهای رسمی، به دلایل مختلف کمتر به آنها پرداخته شده است.
وی افزود: تفاوت جهاددانشگاهی با بسیاری از دستگاهها در همین نقطه است؛ ما وارد عرصههایی شدیم که کمتر کسی حاضر بود مسئولیت آن را بپذیرد. پژوهشگاه ملی سرطان، رویان، ابنسینا و دیگر مجموعههای جهاد دانشگاهی در حوزه علوم پزشکی، در ساختمانهایی فعالیت میکنند که شاید از بیرون چندان به چشم نیایند، اما درون آنها دانشمندانی مشغول کارند که بیسروصدا، دستاوردهای بزرگ علمی و شاخص دارند.
معاون پژوهش و فناوری جهاددانشگاهی در ادامه تصریح کرد: آنچه امروز در این مجموعه مشاهده میشود، نتیجه سالها تلاش و پشتکار مستمر و بیادعاست. شاید از نظر فیزیکی، این ساختمانها قابل مقایسه با دانشگاههای بزرگ و بیمارستانهای معظم نباشند، اما از نظر عمق علمی، کیفیت نیروی انسانی و اثرگذاری اجتماعی، در تراز بالایی قرار دارند.
وی ادامه داد: واقعیت این است که هنوز هم بسیاری از دستگاههای بزرگ، نتوانستهاند در برخی از حوزههایی که جهاد دانشگاهی وارد شده، به این سطح از انسجام و برونداد تخصصی برسند. این نشان میدهد که مدل کار جهادی، مبتنی بر پروژه و مأموریتمحور، همچنان کارآمد و قابل اتکاست.
شیخی با تأکید بر اهمیت دادههای دقیق علمی در سیاستگذاری حوزه سلامت تصریح کرد: یکی از مشکلات جدی ما در حوزه سرطان، فقدان آمار بهروز و دقیق است. آخرین آمار رسمی کشور در سرطان مربوط به سال ۱۳۹۷ است و بر اساس پیشبینیها، در سالهای آتی با افزایش حدود یک و نیم برابری موارد ابتلا مواجه خواهیم بود.
وی افزود: در دنیای امروز، اندیشکدهها و نهادهای سیاستگذار، بر اساس دیتابیسهای دقیق پژوهشی تصمیمسازی میکنند. بزرگترین برگ برنده ما در این حوزه، همین دادههاست؛ اما ارائه آمار نادرست یا ناقص، میتواند بسیار خطرناک باشد. پژوهشگاه ملی سرطان با ایجاد پلتفرمهای دادهمحور، گام بسیار مهمی در این مسیر برداشته است.
معاون پژوهش و فناوری جهاددانشگاهی با اشاره به حضور متخصصان برجسته حوزه زنان و خانواده در این جلسه گفت: حوزه زنان، بهویژه زنان در عرصه سلامت، ظرفیت بسیار بزرگی برای اثرگذاری اجتماعی دارد؛ ظرفیتی که متأسفانه در بسیاری موارد، به شعار محدود شده و در عمل کمتر به آن پرداخته شده است.
شیخی افزود: در حالی که زنان میتوانند نقش تعیینکنندهای در پیشگیری، آموزش و ارتقای سلامت خانواده داشته باشند، هنوز نتوانستهایم از این ظرفیت بهصورت نظاممند استفاده کنیم. پژوهشگاه ملی سرطان میتواند یکی از محورهای جدی پیوند سیاستهای حوزه زنان و خانواده با اقدامات عملی در سلامت باشد.
تأکید بر دادههای دقیق علمی و گسترش عدالت غربالگری
معاون پژوهش و فناوری جهاددانشگاهی با اشاره به تصویب شبکه ملی پیشگیری و غربالگری سرطان در مجلس شورای اسلامی دوره یازدهم گفت: تصویب ایجاد این شبکه، یکی از تصمیمات راهبردی و کمنظیر در حوزه سلامت کشور بود؛ تصمیمی که شاید در زمان خود، آنطور که باید دیده نشد، اما در عمل میتواند تحولی بنیادین در ایجاد کند.
وی ادامه داد: اگر حمایت و پیگیری جدی در سطح ملی وجود داشته باشد، این شبکه میتواند عدالت سلامت را به مناطق محروم کشور بیاورد. تجربه حضور تیمهای غربالگری در استانهایی مانند سیستان و بلوچستان، خراسان جنوبی و مناطق کمبرخوردار نشان داد که همین یک خدمت ساده، چه میزان احساس امنیت و اعتماد اجتماعی ایجاد میکند.
شیخی با بیان نمونههایی از تجربههای میدانی گفت: در برخی مناطق، زنانی را دیدیم که حتی تصور مراجعه به مراکز درمانی پایتخت را نداشتند. وقتی غربالگری سرطان در مسجد یا مراکز محلی انجام شد، اشک شوق و قدردانی مردم نشان داد که سلامت، فقط درمان بیماری نیست؛ بلکه ایجاد احساس کرامت و توجه است.
وی افزود: این اقدامات، سرمایه اجتماعی ایجاد میکند؛ سرمایهای که هیچ بودجه قطرهچکانی نمیتواند جایگزین آن شود. اگر میخواهیم کار ماندگار انجام دهیم، باید به سراغ طرح های بنیادی و اثرگذار برویم.
معاون پژوهش و فناوری جهاددانشگاهی با اشاره به چالشهای بودجهای تأکید کرد: بسیاری از این طرحهای بزرگ، با دست خالی پیش رفتهاند. اگرچه در برخی مقاطع، حمایتهایی در بودجه پیشبینی شده، اما استمرار و کفایت این منابع، همچنان یک دغدغه جدی است.
وی افزود: امیدواریم با همراهی مجلس، دولت و نهادهای سیاستگذار، شبکه ملی پیشگیری و غربالگری سرطان و سایر طرح های ملی پژوهشگاه، از حمایت پایدار برخوردار شوند تا نتایج آن بهصورت ملموس در زندگی مردم دیده شود.
شیخی در پایان سخنان خود خاطرنشان کرد: وقتی ایمان، تقوا، درایت و تخصص در کنار هم قرار میگیرند، انسانهایی تربیت میشوند که میتوانند مأموریتهای بزرگ الهی را به سرانجام برسانند. جهاد دانشگاهی و پژوهشگاه ملی سرطان، مصداق همین نگاه هستند.
وی ضمن قدردانی از مدیران، پژوهشگران و اعضای این مجموعه گفت: همه ما خود را سرباز نظام و انقلاب میدانیم و وظیفه داریم با تمام توان، در مسیر خدمت به مردم و ارتقای سلامت جامعه گام برداریم. آنچه امروز در پژوهشگاه ملی سرطان میبینیم، امیدبخش و نشاندهنده آیندهای روشن در سایه جهاد علمی است.