با تصویب و ابلاغ اساسنامه جدید، شرکت توسعه منابع آب و نیروی ایران وارد مرحله تازهای از فعالیتهای خود شد؛ مرحلهای که در آن توسعه انرژیهای تجدیدپذیر، مشارکت سرمایهگذاری با بخش خصوصی و بهرهبرداری چندمنظوره از زیرساختهای آبی در دستور کار قرار میگیرد.
به گزارش خبرنگار خبرگزاری صدا وسیما، به نقل از پایگاه اطلاعرسانی وزارت نیرو (پاون)، اساسنامه جدید شرکت توسعه منابع آب و نیروی ایران، موسوم به «آب و نیرو»، پس از حدود دو سال پیگیری مستمر و انجام اصلاحات ساختاری، بهطور رسمی ابلاغ شد. این اصلاحات در پاسخ به تحولات گسترده در حوزه آب، انرژی و توسعه پایدار و با هدف افزایش کارآمدی، انعطافپذیری و تقویت همافزایی میان بخشهای دولتی و غیردولتی صورت گرفته است.
بر این اساس، شرکت توسعه منابع آب و نیروی ایران در سالهای اخیر مأموریتهایی فراتر از چارچوبهای پیشین خود بر عهده گرفته است؛ مأموریتهایی که علاوه بر مدیریت و توسعه طرحهای بزرگ آبی و نیروگاهی، حوزههایی همچون انرژیهای نو، مشارکتهای سرمایهگذاری و گردشگری همجوار تأسیسات آبی را نیز شامل میشود. این تغییر در ماهیت و گستره فعالیتها، ضرورت بازنگری در اساسنامه شرکت را به مطالبهای جدی تبدیل کرده بود.
فرآیندی طولانی، اما هدفمند
اصلاح اساسنامه شرکت آب و نیرو مسیری چندمرحلهای و زمانبر را طی کرد. این فرایند با تدوین پیشنهادهای اصلاحی در داخل شرکت آغاز شد و پس از تصویب در مجمع عمومی، به وزارت نیرو ارسال شد. سپس پیشنهادها در دولت بررسی و پس از رفتوبرگشتهای کارشناسی و حقوقی، برای اعلام نظر نهایی به شورای نگهبان ارائه شد. در نهایت با تأیید این شورا، اساسنامه اصلاحی به تصویب مراجع ذیربط رسید و از سوی هیئت دولت ابلاغ شد.
کارشناسان طی شدن این مسیر را نشانه اهمیت موضوع و حساسیت نهادهای مختلف نسبت به جایگاه و نقش شرکت توسعه منابع آب و نیروی ایران در ساختار کلان حکمرانی آب و انرژی کشور میدانند.
گامی مهم در توسعه مشارکت با بخش غیردولتی
یکی از مهمترین محورهای اصلاحی در اساسنامه جدید، فراهم شدن امکان قانونی ایجاد شرکتهای غیردولتی یا شرکتهای پروژه با مشارکت بخش خصوصی، تعاونی و سایر بخشهای غیردولتی است. این ظرفیت به شرکت آب و نیرو اجازه میدهد برای اجرا و توسعه طرحهای مرتبط با حوزه فعالیت خود، از مدلهای متنوع تأمین مالی و سرمایهگذاری بهره بگیرد.
به اعتقاد کارشناسان، این رویکرد ضمن کاهش بار مالی دولت، زمینه انتقال دانش، فناوری و شیوههای مدیریتی بخش خصوصی به پروژههای بزرگ زیرساختی را فراهم کرده و میتواند به تسریع اجرای طرحها و افزایش بهرهوری منجر شود.
ورود رسمی به حوزه گردشگری آبی
از دیگر نکات برجسته اساسنامه جدید، پیشبینی اجرای طرحهای گردشگری در مجاورت منابع، مجاری و تأسیسات آبی با مشارکت بخش خصوصی است. این موضوع برای نخستینبار بهصورت صریح در اساسنامه شرکت گنجانده شده و میتواند نقطه عطفی در بهرهبرداری چندمنظوره از زیرساختهای آبی کشور باشد.
سدها، دریاچههای مصنوعی، کانالها و سایر تأسیسات آبی علاوه بر کارکردهای اصلی در تأمین آب و تولید انرژی، ظرفیتهای قابل توجهی برای توسعه گردشگری، اشتغالزایی محلی و رونق اقتصادی مناطق پیرامونی دارند. با تصویب این بند، شرکت آب و نیرو میتواند نقش فعالتری در برنامهریزی و اجرای پروژههای گردشگری پایدار و سازگار با محیط زیست ایفا کند.
تمرکز بر مدیریت طرح و انرژیهای نو
در اساسنامه اصلاحی، ارائه خدمات مدیریت طرح در زمینه احداث و توسعه تأسیسات مرتبط با آب و نیروگاههای برقآبی بهعنوان یکی از وظایف کلیدی شرکت مورد تأکید قرار گرفته است؛ موضوعی که جایگاه آب و نیرو را بهعنوان نهادی تخصصی در مدیریت پروژههای بزرگ و پیچیده زیرساختی تقویت میکند.
همچنین اضافه شدن «سایر انرژیهای نو و تجدیدپذیر» به حوزه فعالیتهای شرکت، بیانگر نگاه آیندهنگرانه سیاستگذاران به نقش این مجموعه در گذار انرژی است. با توجه به محدودیت منابع فسیلی و ضرورت کاهش انتشار گازهای گلخانهای، ورود شرکت آب و نیرو به عرصه انرژیهای تجدیدپذیر میتواند مکملی مؤثر برای فعالیتهای سنتی آن در حوزه برقآبی باشد.
همراستایی با اسناد بالادستی
به باور تحلیلگران حوزه آب و انرژی، اصلاح اساسنامه شرکت توسعه منابع آب و نیروی ایران در چارچوب اسناد بالادستی کشور از جمله سیاستهای کلی اصل ۴۴ قانون اساسی، برنامههای توسعه و سیاستهای کلان انرژی انجام شده است. تأکید بر مشارکت بخش خصوصی، تنوعبخشی به منابع انرژی و بهرهبرداری بهینه از زیرساختهای موجود از جمله محورهایی است که اکنون در اساسنامه جدید شرکت بازتاب یافته است.
با ابلاغ این اساسنامه، انتظار میرود شرکت توسعه منابع آب و نیروی ایران وارد مرحلهای تازه از فعالیتهای خود شود؛ مرحلهای که در آن، نقش این شرکت از مجری صرف پروژههای دولتی به بازیگری کلیدی در توسعه مشارکتی، مدیریت طرحهای ملی و پیشبرد پروژههای نوآورانه در حوزه آب، انرژی و گردشگری ارتقا مییابد.
هرچند تحقق کامل اهداف پیشبینیشده نیازمند تدوین آییننامههای اجرایی، تقویت ساختار سازمانی و جذب سرمایهگذاری است، اما کارشناسان تصویب و ابلاغ این اساسنامه را نقطه شروعی مهم برای تحول در عملکرد و جایگاه شرکت آب و نیرو در اقتصاد زیرساختی کشور ارزیابی میکنند.