با تصویب محدوده عرصه و حریم تپه تاریخی قلایچی بوکان در شورای حریم وزارت میراثفرهنگی، پرونده جهانیشدن محور فرهنگی مانا وارد مرحلهای تازه شد؛ تصمیمی که حفاظت از این محوطه ارزشمند و انجام مطالعات علمی آینده را تسهیل میکند.
به گزارش خبرگزاری صدا و سیما مرکز مهاباد، مدیرکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی آذربایجانغربی گفت: حریم و عرصه تپه تاریخی قلایچی بوکان با تصویب در شورای حریم وزارتخانه، رسماً تثبیت شد و این اقدام گامی مهم در راستای ثبت جهانی محور فرهنگی مانا به شمار میرود.
مرتضی صفری افزود: تعیین دقیق عرصه و حریم این محوطه نهتنها موجب تقویت سازوکارهای حفاظتی خواهد شد، بلکه مسیر انجام پژوهشهای علمی و کاوشهای باستانشناسی آینده را هموار میکند.
او با اشاره به اهمیت این دستاورد گفت: با این مصوبه، پژوهشگران و باستانشناسان میتوانند در فضایی امن و بدون نگرانی از ساختوساز یا دخالتهای غیرمجاز، مطالعات مستند درباره ساختارهای قدرت، هویت فرهنگی و زندگی روزمره جوامع پیشاهخامنشی منطقه انجام دهند.
به گفته صفری، حفاظت از تپه قلایچی و دیگر محوطههای تاریخی شمالغرب کشور بخشی از هویت فرهنگی این سرزمین و سرمایهای ملی برای توسعه گردشگری فرهنگی است؛ ظرفیتی که میتواند علاقهمندان به تاریخ و هنر ایران باستان را از سراسر کشور و جهان جذب کند.
او تأکید کرد: این تصویبنامه، هماهنگی میان طرحهای عمرانی و ضوابط میراثفرهنگی را ممکن میسازد و از آسیبهای احتمالی به محوطه جلوگیری خواهد کرد. همچنین چارچوبی قانونی برای جلوگیری از ساختوسازهای غیرمجاز در اطراف تپه ایجاد شده است که نقش پررنگی در حفاظت بلندمدت آن خواهد داشت.
صفری یادآور شد: پرونده مربوط به تعیین عرصه و حریم تپه قلایچی در تاریخ ۲۰ بهمن ۱۴۰۴ پس از بررسی کارشناسی در کمیته فنی، در شورای حریم با حضور متخصصان و صاحبنظران تصویب شد. این تصمیم، نشانهای از جایگاه ویژه قلایچی در برنامهریزی اصولی و حفاظت حقوقی برای ثبت جهانی محور مانا است.
مدیرکل میراثفرهنگی استان همچنین با اشاره به ویژگیهای تاریخی تپه قلایچی گفت: این محوطه از شاخصترین آثار باستانی شهرستان بوکان و شمالغرب ایران است و به دوره مانایی (سدههای نهم تا هفتم پیش از میلاد) تعلق دارد.
وی افزود: در این محوطه، بقایای معماری خشتی، دیوارهای مستحکم و آجرهای لعابدار با نقوش اساطیری و هندسی کشف شده که ارتباط فرهنگی میان ماناییان و جهان آشوری–اورارتویی را نشان میدهد. برخی محققان، قلایچی را با شهر باستانی «ایزیرتو» – پایتخت مانا – یکی دانستهاند و بر اهمیت سیاسی، هنری و معماری آن تأکید دارند.