مشاوررئیس سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران گفت: کشورهای توسعه یافته با وجودی که از نتایج علمی پژوهشگران سایر کشورها استفاده میکنند، اما برای استفاده آنها از ذخایر علم جهانی محدویت ایجاد میکنند و این مصداق سرقت علمی است.
وی افزود: برخی کشورهای توسعه یافته علمی، خود را متولی پیشرفتهای علمی میدانند و دیگر کشورها را در دسترسی به منابع و فرصتهای علمی منع یا درجه بندی میکنند.
طاهری با بیان این که همه کشورها در در ارتقای دانش جهانی سهیم هستند، گفت: محدودیتهای اعمال شده به منابع علمی مثلا فناوری و نرم افزاری یعنی "آپارتاید علمی" که به موجب آن، در دنیای جدید، کشورهایی که به هر حال خودشان را متولی میدانند و تولید علم بالایی دارند از دانش آنها استفاده میکنند. اگر قرار نیست ما به ذخایر علمی جهان دسترسی داشته باشیم پس چرا از برون دادها و نتایج علمی ما استفاده میکنند. این کار نوعی سرقت علمی است.
طاهری افزود: آنهایی که مدعی هستند بهترین قوانین و دستور العملهای کپی رایت و مالکیت معنوی و ... را تدوین میکنند چرا این موضوع را رعایت نمیکنند.
وی خطاب به کشورهای صاحب نفوذ به ذخایر علمی جهان گفت: اگر شما نمیخواهید منابع علمی را منتشر کنید و برای دیگران محدودیت دسترسی ایجاد میکنید، پس چرا از منابع علمی سایر پژوهشگران در کشورهای مختلف استفاده میکنید.
سیدمهدی طاهری افزود: همایش مقابل با آپارتاید علمی که قرار هست اواخر اردیبهشت سال آینده در تهران برگزار شود به این چالش علمی خواهد پرداخت. کمترین مزیت این همایش، آگاهی بخشی و مطالبه از دسترسی به ذخایر علمی جهان است.
طاهری گفت: در این همایش با آسیب شناسی و معرفی راهکارهای مناسب باعث میشود یک نگاه سیستمی جدی مغفول مانده مطرح شود.
وی در خصوص نقش کتابخانهها درباره احقاق حق معنوی صاحبان علم و فرهنگ گفت: کتابخانه ملی به عنوان محل ذخیره میراث فرهنگی یک کشور مراکز سامانهها و زیرساختهای علمی را در اختیار دارد که میتواند در اختیار پژوهشگران قرار دهد.
دو روز قبل همایشی با عنوان «آپارتاید علمی» در کتابخانه ملی برگزار شد که به موضوعهای مرتبط با حق مولف وبرخورداری از منابع علمی مشترک جهانی میپرداخت.