عضو هیات علمی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی آذربایجانغربی از شناسایی یک گونه گیاهی جدید به نام «قرهتاج» با نام محلی «گهژ» دراین استان خبر داد که ویژگی شاخص آن شکوفهدهی در فصل زمستان است.
به گزارش خبرگزاری صدا وسیمای مهاباد، مجید پاتو افزود: برای نخستین بار گونه قرهتاج با نام علمی Anagyris foetida L در دهستان آلان روستای مرزی بیتوش از توابع بخش مرکزی شهرستان سردشت شناسایی شده است.
وی با بیان اینکه این درختچه یک گونه اکوتونی یا بوممرزی به شمار میرود، افزود: قرهتاج بیشتر در مناطقی رشد میکند که زمستانهای آنها سرمای شدید و یخبندان طولانی نداشته باشد.
این عضو هیات علمی ادامه داد: این گونه در فاصله ۲۰ کیلومتری غرب سردشت و در مرز بین اقلیم گرم و سرد پراکنش دارد و به دلیل وجود یک میکروکلیمای خاص، گونههای درختی و درختچهای متفاوتی در این محدوده رشد میکنند.
پاتو با اشاره به ویژگیهای زیستی این گیاه گفت: میوههای قرهتاج سمی است، اما خواص دارویی دارد و در فصل پاییز و زمستان برخی پرندگان و پستانداران وحشی از جمله گرازها از آن تغذیه میکنند.
وی اضافه کرد: این گیاه از خانواده حبوبات و زیرخانواده باقلاییان است و در زبان انگلیسی با نام «لوبیای متعفن» شناخته میشود و مهمترین ویژگی آن، تفاوت در زمان جوانهزنی و گلدهی است؛ بهگونهای که اواخر پاییز جوانه میزند، در زمستان سبز میشود و با گلهای زرد و سفید خود، جلوهای بهاری در دل زمستان ایجاد میکند.
این پژوهشگر تأکید کرد: حضور هر گونه گیاهی در یک رویشگاه، نشاندهنده مجموعهای از عوامل محیطی و اقلیمی است که در شکلگیری جوامع گیاهی نقش دارند.
پاتو درباره روند انجام این مطالعه توضیح داد: در این بررسی، ابتدا محدوده پراکنش قرهتاج روی نقشه مشخص شد و سپس اطلاعات مربوط به ویژگیهای ظاهری گیاه و شرایط زیستگاهی آن جمعآوری و تحلیل شد.
وی تصریح کرد: نتایج نشان داد، سطح رویشگاه این گونه حدود ۵۰ هکتار است و در ارتفاع ۹۵۰ تا یکهزار و ۵۰۰ متر از سطح دریا قرار دارد و تراکم آن هم بین ۱۵۰ تا ۲۳۰ پایه در هر هکتار برآورد شده است.
به گفته وی، این گونه بیشتر در دامنههای جنوبی و جنوبغربی و در محدوده روستاهای بیتوش، گرماب، مزرعه و مزنآباد مشاهده میشود و بهصورت پراکنده در روستاهای رشکان، سنجو و دوله نیز گسترش یافته است.
پاتو اظهارداشت: قطر تاج این درختچهها بین یک تا چهار متر و گاهی تا هفت متر، ارتفاع آنها بین یک تا پنج متر و درصد تاجپوشش بهطور متوسط حدود ۲۵ درصد برآورد شده است.
شهرستان سردشت در جنوب آذربایجان غربی واقع شده و با برخورداری از ۹۰ هزار هکتار جنگل و ۳۰ هزار هکتار مرتع، بیشترین سطح جنگلی استان را در خود جای داده است. از مهمترین گونههای گیاهی سردشت میتوان به بلوط ایرانی، بنه، بادام وحشی، گلابی وحشی، سرو کوهی و بیش از ۱۰۰ گونه دیگر اشاره کرد.