مرکز پژوهش های مجلس در گزارش تجربه کشورها در رونق مشاغل نوظهور به بررسی تجربه آلمان در این زمینه پرداخت.
به گزارش خبرگزاری صداوسیما به نقل از مرکز پژوهش های مجلس شورای اسلامی، دفتر مطالعات اقتصادی این مرکز در گزارش « تجربه کشورها در رونق مشاغل نوظهور ۱. آلمان » آورده که تحول بازار کار و پیدایش مشاغل نوظهور همزمان فرصتها و چالشهایی را برای دولتها، بنگاهها و نیروی کار ایجاد کرده است.
در این گزارش تصریح شده که اتخاذ سیاستهای منعطف در حوزه قانونگذاری، بیمه و بازنشستگی، همراه با سرمایهگذاری هدفمند در آموزش و توسعه مهارتها، میتواند بخش قابل توجهی از این چالشها را مدیریت کند و فرصتهای کارآفرینی و نوآوری را شکوفا سازد. آلمان بهواسطه زیرساختهای قوی در بخش آموزش، الگوی مشارکت اجتماعی و حمایتهای دولتی برای توسعه اقتصاد دیجیتال، نمونهای شایسته در مدیریت مشاغل نوظهور ارائه داده است مهمترین راهکارهای سیاستی کشور آلمان برای تحقق این امر شامل موارد زیر اصلاحات قانونی ،سیاستهای بیمهای و بازنشستگی ،آموزشهای تخصصی و الگوی مشارکت اجتماعی می باشد.
در این گزارش بیان شده که براساس تجربه کشور آلمان، برای رونق مشاغل نوظهور در ایران پیشنهاد اصلاح قانون کار و تعریف مشاغل نوظهور، اعمال اصلاحات در روابط کار برای افزایش انعطاف زمانی و مکانی و شکلی قراردادها، راهاندازی پنجره واحد دیجیتال برای تسهیل صدور مجوزها و ثبت کسبوکارهای نوظهور، افزایش انعطاف در ساختار بیمهای و بازنشستگی، سرمایهگذاری در سیستم دوگانه آموزشی (نظری و عملی) برای آموزش دیجیتال، نوآوری در مدلهای استخدامی و قراردادهای کاری و ارتقای فرهنگ نوآوری و مشارکت اجتماعی وجود دارد.
در یافته های این گزارش مرکز پژوهش ها آمده که پیشرفت تکنولوژی بازارهای مختلف را تحت تأثیر خود قرار میدهد. در این میان یکی از مهمترینها بازار نیروی کار است. بسیاری از مشاغل قدیمی جای خود را به مشاغل نوظهوری میدهند که لازمه آن آموزش استفاده از ابزارهای تکنولوژیک جدید است. همچنین این فرایند گذار از مشاغل سنتی به مشاغل جدید میتواند آثار ناخواسته زیانباری بهخصوص برای نیروی کار کم مهارت به همراه داشته باشد: از بیکاریهای گسترده تا کاهش مزایای حمایتی مانند بیمههای بیکاری و بازنشستگی که نیازمند اتخاذ سیاستهای حمایتی از نیروی کار است.
در یافته های دیگر این نهاد پژوهشی آمده که جنس مشاغل نوظهور با مشاغل سنتی بسیار متفاوت بوده که ملزومات خاص خود را میطلبند. مشاغل جدید عموماً بر مبنای اقتصاد دیجیتال استوارند و در نتیجه قانونگذاری و سیاستگذاری در این مشاغل نسبت به مشاغل سنتی متفاوت است.
در ادامه این گزارش آمده که تعریف قرارداد کار متناسب با این مشاغل، بیمههای بیکاری و بازنشستگی، ساعات کاری و محل کار در مشاغل دورکاری و آزادکاری، حمایت از بنیان خانواده و جلوگیری از آسیب دیدن فضای روحی و روانی نیروی کار ازجمله دغدغه سیاستگذاران در رابطه با این دست مشاغل است. ازآنجاییکه کشور آلمان با پیشرفت تکنولوژیک در دهههای قبلی مواجه بوده و اقتصاد دیجیتال در این کشور گسترشیافته، بررسی سیاستهایی که دولت این کشور در قبال نیروی کار در مشاغل نوظهور اتخاذ کرده است به تحلیل اثربخشی این سیاستها و امکان پیادهسازی آن در ایران کمک میکند.
در این گزارش بیان شده که آلمان بهواسطه زیرساختهای قوی در بخش آموزش، الگوی مشارکت اجتماعی و حمایتهای دولتی برای توسعه اقتصاد دیجیتال، نمونهای شایسته در مدیریت مشاغل نوظهور ارائه داده است. اما همچنان ضرورت دارد که اصلاحات بیشتر و جامعتری در حوزههای قانونی، بیمهای و فرهنگی اجرا شود تا بازار کار آینده بتواند با سرعت تحولات فناوری همگام شود و از دستاوردهای آن برای رشد پایدار و فراگیر استفاده کند.
در این گزارش پیشنهاد شده که با بررسی قوانین و سیاستهای اصلاحی کشور آلمان، برای رونق مشاغل نوظهور در ایران، پیشنهاد میشود با اصلاح قانون کار، تعریف مشخصی از آزاد کاران، دور کاران و فعالان اقتصاد دیجیتال ارائه شود. همچنین با کاهش بوروکراسی اداری به ثبت مجوز کسبوکارهای نوظهور میتوان کمک کرد. همچنین پیشنهاد میشود سیاستهای بیمهای و بازنشستگی برای کارکنان حوزه دیجیتال تدوین و روزآمد شود. این مهم برمبنای سابقه درآمدی یا میزان فعالیت پروژهای آنان تعریف میشود. همچنین مدلهای ترکیبی پوشش حمایت اجتماعی که برمبنای بیمههای دولتی پایه و طرحهای خصوصی مکمل است، پیشنهاد میشود.
در ادامه پیشنهادات این گزارش آمده که در جهت ارتقای برنامههای آموزشی و توانمندسازی، دورههای نظری و عملی برای آشنایی کارگران با الزامهای دنیای دیجیتال طراحی شود. همچنین نوآوری در قراردادهای کاری و تنوع در استخدامهای پارهوقت میتواند به کاهش هزینههای بنگاهها و کاهش بیکاری پنهان بیانجامد. ارتقای فرهنگ نوآوری و مشارکت اجتماعی از طریق ایجاد زیرساختهای فرهنگی میتواند به پذیرش بهتر مشاغل دیجیتال کمک کند.