معاون میراثفرهنگی استان گلستان از ثبت ملی پنج میراث فرهنگی ناملموس در جلسه اخیر شورای ثبت میراث ناملموس کشور خبر داد و گفت: با ثبت این آثار، تعداد میراث ناملموس ثبت ملیشده استان گلستان به ۱۱۵ اثر افزایش یافت.
به گزارش خبرگزاری صدا و سیما ، حمید عمرانی رکاوندی گفت: مراسم روز «کُجِهوِه» عروس ترکمن، خوراک نوروزی «ماش قطاب» شهرستان گرگان، «آلاجا یوپ» نوار دستباف قوم ترکمن، مراسم سنتی «خاله خاله» شهرستان گالیکش و خوراک آیینی «آش آش خمیر» روستای قلعه قافه از جمله آثاری هستند که در نشست شورای ثبت میراث ناملموس کشور به ثبت ملی رسیدند.
وی با اشاره به آیین «کُجِهوِه» عروس ترکمن افزود: ترکمنها در گذشته از کجاوه که اتاقکی با اسکلت چوبی مزین به پارچههای رنگین بود و بر روی شتر یا گاری قرار میگرفت، برای انتقال عروس و ساقدوشهای او استفاده میکردند. از سقف کجاوه نیز زنگولهای آویخته میشد تا با حرکت چهارپا به صدا درآمده و نوید جشن و سرور و آیین عروسکشان را به مردم شهر یا روستا اعلام کند. امروزه نیز آخرین روز مراسم عروسی در فرهنگ ترکمن با عنوان «کُجِهوِه» شناخته میشود.
معاون میراثفرهنگی استان گلستان درباره خوراک نوروزی «ماش قطاب» شهرستان گرگان نیز گفت: این غذای اصیل گرگانی از جمله خوراکهایی است که از فصل زمستان به دلیل خواص درمانی ماش پخت آن آغاز شده و تا شب عید نوروز ادامه مییابد و امروزه علاوه بر سفره نوروزی، در دورهمیها و مناسبتهای مختلف نیز طبخ و سرو میشود.
حمید عمرانی رکاوندی با اشاره به کارکرد فرهنگی «آلاجا یوپ» افزود: یکی از رایجترین شیوههای مقابله با چشمزخم در میان قوم ترکمن، استفاده از نوار دستباف آلاجا یوپ است که از تابیدن دو رشته نخ سیاه و سفید به یکدیگر تهیه میشود. این نوار بهعنوان مچبند برای سربازان، زائران خانه خدا و همچنین بهصورت آویز تزئینی در سر در منازل، خودروها و حتی بر گردن دامها مورد استفاده قرار میگیرد.
وی با اشاره به مراسم سنتی «خاله خاله» شهرستان گالیکش گفت: این آیین که از سنتهای ایام نوروز در منطقه به شمار میرود، حدود ۱۰ روز مانده به عید توسط جوانان و نوجوانان برگزار میشود و طی آن با اجرای آوازهای محلی موسوم به «بایتی» و سردادن نغمه «خاله خاله»، آمدن بهار را به اهالی روستاها نوید داده و با مراجعه به منازل، عیدی دریافت میکنند.
معاون میراثفرهنگی استان گلستان همچنین درباره خوراک آیینی «آش آش خمیر» روستای قلعه قافه شهرستان مینودشت افزود: این غذای سنتی که در میان قوم تات رواج دارد، وابسته به تقویم کشاورزی منطقه بوده و از اواخر بهار همزمان با آغاز فصل درو تا پایان برداشت محصول توسط زنان خانواده طبخ میشود و در گویش محلی به معنای رشتهپلو است.
وی گفت : ثبت میراث فرهنگی ناملموس، گامی مؤثر در راستای حفظ و انتقال سنتها، آیینها و دانش بومی به نسلهای آینده و تقویت هویت فرهنگی جوامع محلی است.