بر اساس اعلام وزارت بهداشت، سالانه حدود ۲۰ هزار مرگ در ایران به آلودگی هوا منتسب میشود و خسارات ناشی از این معضل نیز به ۷ میلیارد دلار در سال میرسد؛ آماری که نشان میدهد آلودگی هوا همچنان یکی از جدیترین تهدیدهای سلامت عمومی در کشور است.
به گزارش خبرگزاری صدا و سیما ، پدیده وارونگی دما و پایداری جوی در زمستان سبب حبس آلایندهها در لایههای پایین جو میشود؛ شرایطی که بهویژه برای کودکان، سالمندان و بیماران قلبی و تنفسی خطرناک است.
کاهش نسبی روزهای ناسالم
شینا انصاری، رئیس سازمان حفاظت محیطزیست، با اشاره به دادههای ایستگاههای سنجش کیفیت هوا گفت: در زمستان امسال، تعداد روزهای با شاخص بالاتر از ۱۰۰ (ناسالم) در کلانشهرهایی مانند تهران، مشهد، اصفهان، شیراز، تبریز، اهواز، اراک و کرج نسبت به سال گذشته کاهش یافته است و بیشترین کاهش مربوط به تبریز، اهواز و اراک بوده است.
وی با بیان اینکه حل کامل معضل آلودگی هوا در کوتاهمدت ممکن نیست، تأکید کرد: کاهش آلودگی تنها با همراهی مردم در مدیریت مصرف انرژی و کاهش استفاده از خودروی شخصی محقق میشود.
سهم منابع آلاینده
انصاری درباره سهم منابع آلاینده گفت: در شهرهایی مانند تهران و مشهد، منابع متحرک (وسایل نقلیه) سهم اصلی را دارند، در حالی که در اراک، اهواز و اصفهان سهم منابع ساکن (صنایع) بیشتر است؛ هرچند منابع متحرک همچنان نقش مهمی ایفا میکنند. به گفته وی، پسماندسوزی نیز در شرایط وارونگی دما بر شدت آلودگی میافزاید.
وی به اجرای ماده ۱۷ قانون هوای پاک اشاره کرد و افزود: معاینه فنی سالانه موتورخانهها میتواند دستکم پنج درصد مصرف سوخت را کاهش دهد و انتشار آلایندههایی مانند مونوکسیدکربن و اکسیدهای نیتروژن را کم کند.
پیامدهای بهداشتی آلودگی
در همین حال، محمدحسن احرامپوش، استاد دانشگاه علوم پزشکی شهید صدوقی یزد، با استناد به تعریف سازمان جهانی بهداشت گفت: آلودگی هوا زمانی رخ میدهد که میزان و مدت مواجهه با آلایندهها به حدی باشد که برای انسان، حیوان و محیط زیست زیانآور باشد.
وی با بیان اینکه ۶۰ تا ۶۵ درصد آلودگی هوا ناشی از وسایل نقلیه موتوری است، افزود: در زمستان به دلیل پایداری هوا، تشدید بیماریهای تنفسی و قلبیعروقی افزایش مییابد و در بلندمدت نیز احتمال بروز اختلالات عصبی، تغییرات ژنتیکی، مسمومیتهای خونی و بیماریهای مزمن وجود دارد.
راهکارها و ضرورت عزم ملی
کارشناسان بر توسعه حملونقل عمومی، استفاده از سوخت پاکتر، برقیسازی خودروها، انتقال صنایع آلاینده به خارج از شهرها، تثبیت شنهای روان و گسترش فضای سبز تأکید دارند.
به گفته احرامپوش، کنترل آلودگی هوا نیازمند عزم ملی، هماهنگی دستگاهها و سرمایهگذاری هدفمند است و بدون مشارکت مردم و اصلاح الگوی مصرف انرژی، عبور از زمستانهای خاکستری کلانشهرها دشوار خواهد بود.