طراحی و ساخت پلیت بر پایه آگاروز جهت کروماتوگرافی لایه نازک (TLC) ارائهشده از سوی دانشآموزان تهرانی، در گروه علمی شیمی بیستوهفتمین جشنواره جوان خوارزمی موفق به کسب رتبه سوم کشوری شد.
آیرین پورامیری گفت: هدف از اجرای این پژوهش، ارائه جایگزینی بومی و کارآمد برای پلیتهای متداول TLC بود که در حال حاضر عمدتاً از طریق واردات تأمین میشوند. به گفته آنان، در این طرح از ژل آگاروز بهعنوان بستر اصلی استفاده شده و با افزودن کربنات کلسیم و نانولولههای کربنی چنددیواره، فرمولاسیونی نوین برای افزایش کارایی جداسازی ارائه شده است.
وی توضیح داد: پلیتهای ساختهشده پس از خشکسازی و فعالسازی حرارتی، در شرایط مختلف حلال مورد آزمایش قرار گرفتند و نتایج نشان داد ترکیب بهینه شامل ۳ گرم آگاروز، ۵ گرم کربنات کلسیم و مقدار مشخصی نانولوله کربنی، بهترین عملکرد را در جداسازی رنگها و ترکیبات با قطبیتهای متفاوت دارد. وی افزود که بررسیهای ساختاری از طریق آنالیزهای BET و SEM و اندازهگیری پتانسیل زتا انجام شده است.
به گفته طاهری، قطر منافذ پلیت طراحیشده کوچکتر از پلیتهای سیلیکاژل رایج است و این ویژگی میتواند انتخابپذیری را در جداسازی مولکولهای کوچک و نزدیک به هم از نظر ساختار افزایش دهد. آنان تأکید کردند که استفاده از سیستم حلال بهینهشده شامل آب، اتانول و استون نیز نقش مؤثری در بهبود سرعت و کیفیت جداسازی داشته است.
این پژوهش نشان میدهد دانشآموزان سمپادی با بهرهگیری از دانش روز و ترکیب مواد در دسترس، توانستهاند گامی مؤثر در مسیر بومیسازی تجهیزات آزمایشگاهی و ارتقای کیفیت فرآیندهای جداسازی در آزمایشگاههای آموزشی و پژوهشی بردارند.
جشنواره جوان خوارزمی از برنامههای علمی و پژوهشی سازمان ملی پرورش استعدادهای درخشان است که هر سال برگزار میشود و علاقهمندان میتوانند برای آگاهی از جزئیات جشنواره به نشانی kharazmi.sampad.gov.ir مراجعه کنند.