دبیر شورای توسعه فرهنگ قرآنی گفت: از ابتدای سال تاکنون، حدود نیمهمت اعتبار برای تحقق هفت عنوان برنامه قرآنی پیشبینیشده در برنامه هفتم، تأمین و کارسازی شده است.
به گزارش خبرگزاری صدا و سیما و به نقل از ایکنا، حجتالاسلام والمسلمین سیدمصطفی حسینی، دبیر شورای توسعه فرهنگ قرآنی، در نشست خبری شورای توسعه فرهنگ قرآنی، که امروز دوشنبه پنجم اسفندماه برگزار شد، مهمترین محورهای شصتوهشتمین جلسه شورای توسعه فرهنگ قرآنی که صبح امروز با حضور رئیس جمهور برگزار شد را تشریح کرد.
حجتالاسلام والمسلمین سیدمصطفی حسینی با بیان اینکه جلسات شورای توسعه در سالهای اخیر بهصورت منظم و با حضور رئیسجمهور برگزار میشود، گفت: در این نشستها صرفاً به ارائه گزارش اداری بسنده نکردهایم، بلکه تلاش کردهایم نسبت مستقیم قرآن کریم با حل مسائل کلان کشور را تبیین کنیم.
* سه چرخش اساسی در اجرای برنامه هفتم
وی با اشاره به رویکرد جدید شورای توسعه در اجرای تکالیف قرآنی برنامه هفتم پیشرفت افزود: سه چرخش محوری در دستور کار قرار گرفته است؛ نخست، ارتقای جایگاه قرآن از موضوعی صرفاً فرهنگی به مسئله و اولویت ملی؛ دوم گذار از برنامههای پراکنده و جزیرهای به سمت جریانهای فراگیر مردمی و سوم، عبور از تصدیگری دولتی و حرکت به سوی شبکهسازی.
حفظ قرآن؛ سرمایه نرم استحکام اجتماعی
دبیر شورای توسعه فرهنگ قرآنی تصریح کرد: در برنامه هفتم هفت تکلیف قرآنی داریم که گزارش آنها در چهار محور تنظیم شده است، «حفظ قرآن»، پیشران استحکام درونی جامعه است، حفظ قرآن را صرفاً یک فعالیت فرهنگی نمیدانیم، بلکه آن را راهحلی ملی برای کاهش آسیبهای اجتماعی، ارتقای وجدان کاری و افزایش آرامش روانی جامعه میدانیم. انس عمیق با قرآن، یکی از مهمترین سرمایههای نرم کشور است.
حجتالاسلام والمسلمین حسینی با اشاره به وجود نزدیک به یک میلیون حافظ قرآن در کشور (از حافظ یک جزء تا حافظ کل)، گفت: اگرچه با افق ۱۰ میلیون حافظ که مطالبه رهبر معظم انقلاب است فاصله داریم، اما تجربه میدانی نشان داده هر جا حفظ قرآن رونق گرفته، انسجام اجتماعی و تابآوری فرهنگی نیز افزایش یافته است.
وی از شکلگیری «جبهه مردمی حفظ قرآن»، راهاندازی سامانه «حافظشو»، ایجاد مدارس تخصصی حفظ (۹۲ مدرسه تاکنون با هدفگذاری ۱۲۰۰ مدرسه) و طراحی مشوقهای هدفمند بهعنوان اقدامات مهم این حوزه یاد کرد.
* طرح ملی «اتقان»؛ توانمندسازی معلمان قرآن
دبیر شورای توسعه فرهنگ قرآنی با اشاره به طرح ملی «اتقان»، گفت: اگر به دنبال عدالت آموزشی و تربیت قرآنی پایدار هستیم، نقطه کانونی مدرسه و معلم است. مسئله اصلی در آموزش قرآن، کمبود کتاب نیست، بلکه ارتقای مهارت معلمان در تدریس جذاب و کاربردی است.
حجتالاسلام والمسلمین حسینی افزود: طی ۱۰ ماه گذشته، ۲۸ هزار و ۵۰۰ معلم و ۴۴ هزار دانشجومعلم در این دورهها شرکت کردهاند و این مسیر باید با جدیت ادامه یابد.
* مسجد؛ پایگاه قرآنی محله
وی بااشاره به طرح ملی مسجد پایگاه قرآن، ادامه داد: در گام نخست از ۱۰ هزار مسجد هدفگذاریشده، ۴۱۰۰ مسجد بهعنوان پایگاه قرآنی شناسایی و شبکهسازی شدهاند و سامانهای برای رصد و ارتقای عملکرد آنها راهاندازی شده است. حرکت به سمت محلهمحوری و مردمپایگی از اولویتهای جدی ماست.
* تولید آثار فاخر رسانهای
دبیر شورای توسعه فرهنگ قرآنی، با تأکید بر اهمیت میدان روایتها در رقابت فرهنگی امروز گفت: از ابتدای سال تاکنون حدود ۳۰ اثر فاخر رسانهای با همکاری رسانه ملی و دستگاههای فرهنگی تولید شده است، اما همچنان تا نقطه مطلوب فاصله داریم.
* نهضت جلسات خانگی؛ پیوند انس با قرآن و زندگی
حجتالاسلام والمسلمین حسینی، با اشاره به نهضت جلسات خانگی قرآن، تصریح کرد: اگرچه این موضوع بهصورت صریح در تکالیف برنامه هفتم نیامده، اما با اهتمام مردمی، قرارگاه جلسات خانگی قرآن شکل گرفته است. جلسات خانگی، قدیمیترین، کمهزینهترین و در عین حال اثربخشترین شیوه تربیتی است و آثار اجتماعی و تربیتی آن بسیار فراتر از یک محفل تلاوت ساده است.
وی از ثبت بیش از ۳۰ هزار جلسه فعال هفتگی در سامانه خبر داد و افزود: سال گذشته بیش از ۱۰۰ هزار محفل قرآن ثبت شد که از این میان، حدود ۳۰ هزار جلسه بهصورت مستمر و هفتگی برگزار میشود.
دبیر شورای توسعه فرهنگ قرآنی، تأکید کرد: تجربه نهضتهایی مانند «زندگی با آیهها» و برنامههای رسانهای نشان داده است که انس با قرآن زمانی ماندگار میشود که به تشکیل جلسات مستمر در محلات و خانهها منتهی شود. هدف ما این است که این جلسات به جریان پایدار و مردمی تبدیل شود و قرآن در متن زندگی مردم جاری باشد.
* تأکید بر مردمیبودن نهضت جلسات خانگی قرآن
در بخش دیگری از این نشست، حجتالاسلام والمسلمین حسینی با اشاره به تجربههای تاریخی انقلاب اسلامی و دفاع مقدس، بر نقش بیبدیل حرکتهای مردمی در پیشبرد جریانهای فرهنگی تأکید کرد و گفت: این مدل را در دوره مبارزه و در دفاع مقدس تجربه کردهایم؛ هر جا مردم پای کار آمدند، کار پیش رفت. اما در سالهای گذشته رویکردها بیشتر به سمت فعالیتهای حاکمیتی متمایل شد و از ظرفیتهای مردمی غفلت کردیم.
وی افزود: کاری که فعالان قرآنی در قرارگاه جلسات خانگی قرآن انجام دادند، بار دیگر نشان داد که بدون بودجه دولتی و بدون ساختارهای سنگین اداری هم میتوان جریانی مؤثر ایجاد کرد؛ همانگونه که گاهی یک ساختار رسمی با همه امکاناتش نمیتواند چنین اثربخشی داشته باشد.
* ثبت بیش از ۳۰ هزار جلسه خانگی قرآن
دبیر شورای توسعه فرهنگ قرآنی، با بیان اینکه امروز از ثبت بیش از ۳۰ تا ۳۳ هزار جلسه خانگی قرآن سخن میگوییم، تصریح کرد: این عدد در حالی محقق شده که آن میزان حمایت و تشریک مساعی که دستگاهها و نهادها میتوانستند داشته باشند، اتفاق نیفتاده است. حتی تولید برخی برنامههای تلویزیونی مرتبط با جلسات خانگی، بدون دریافت حتی یک ریال بودجه از وزارتخانه یا دستگاهی انجام شده است. این حرکت، کاملاً جهادی و مردمی بوده است.
حجتالاسلام والمسلمین حسینی، ادامه داد: مسئولان قرارگاه جلسات خانگی قرآن در سراسر کشور، نیروهای داوطلب هستند؛ نه حقوقی دریافت میکنند و نه چشمداشتی دارند، بلکه حتی از امکانات شخصی خود برای سرکشی، نظارت، برگزاری دورهها و توسعه این جلسات هزینه میکنند. این همان روحیه کار انقلابی است؛ همان روحیهای که امام راحل (ره) برای پیروزی انقلاب معطل بودجه و ساختار نماند و دفاع مقدس نیز با اتکای به مردم پیش رفت.
وی با اشاره به اهمیت محلهمحوری و خانهمحوری در تربیت قرآنی گفت: اگر درباره پیامبر اکرم (ص) میگوییم مدینه با قرآن فتح شد، این فتح با تبلیغ چهرهبهچهره و حضور در خانهها رقم خورد. سنت جلسات خانگی از همان آغاز اسلام شکل گرفت؛ نخستین جلسه خانگی قرآن را پیامبر اکرم (ص) با حضرت خدیجه (س) برگزار کردند و این مسیر در خانه امیرالمؤمنین (ع)، حضرت زهرا (س)، حسنین (ع)، حضرت زینب (س) و در سیره امام صادق (ع) ادامه یافت.
دبیر شورای توسعه فرهنگ قرآنی با استناد به روایات افزود: ما مأمور شدهایم خانههای خود را با تلاوت قرآن نورانی کنیم. خانهای که در آن قرآن خوانده شود، خیر و برکتش افزون میشود، فرشتگان در آن حضور مییابند و شیاطین دور میشوند. اینها باورهای عمیق دینی ماست و جلسات خانگی تجلی عملی همین باورهاست.
حجتالاسلام والمسلمین حسینی، تأکید کرد: جلسات خانگی قرآن صرفاً محفل تلاوت نیست؛ یک فناوری اجتماعی برای تربیت و کنشگری محلی است. در بسیاری از این جلسات، زمینه ازدواج جوانان فراهم شده، اشتغال شکل گرفته و حتی صندوقهای قرضالحسنه کوچک ایجاد شده است. اینها برکات جاری قرآن در بطن زندگی مردم است.
وی ادامه داد: رهبر معظم انقلاب طی سالهای گذشته بارها بر احیای جلسات خانگی قرآن تأکید کردهاند و امروز خوشحالیم که خادمان قرآن این مسیر را جدی گرفتهاند. برنامههایی همچون «زندگی با آیهها» و «محفل» نیز در دو سال اخیر تلاش کردهاند این انس با قرآن را به کنشگری محلی و شکلگیری جلسات مستمر در خانهها پیوند بزنند؛ چراکه ماندگاری انس با قرآن، در استمرار همین حلقههای نورانی خانگی است.
* تأمین اعتبار ۱۹۰ مدرسه حفظمحور
در بخشی از این نشست، معاون راهبردی شورای توسعه فرهنگ قرآنی، درباره آمار مدارس حفظمحور و تأمین اعتبارات، با اشاره به آمار مطرحشده درباره مدارس تخصصی حفظ قرآن، گفت: آماری که بهصورت رسمی و مکتوب در ۹ ماه گذشته به ما اعلام و ثبت شده، ۱۸۵ مدرسه بوده است. البته ممکن است دوستان در بازه ۱۰ ماهه یا با احتساب رشد اخیر، عدد ۱۹۰ مدرسه را اعلام کرده باشند که اگر چنین افزایشی رخ داده باشد، قطعاً خبر خوشحالکنندهای است و نشاندهنده حرکت رو به جلوست.
رحمان دهقانی افزود: در سالهای گذشته، اساساً وزارت آموزشوپرورش موضوع حفظ ترتیبی و حفظ کل قرآن را جزو مأموریتهای رسمی خود تعریف نکرده بود. اینکه امروز این موضوع در دستور کار قرار گرفته، اتفاق کوچکی نیست. شخص وزیر آموزشوپرورش نیز اهتمام ویژهای در این زمینه دارد و حتی در جلسات شورای توسعه اعلام کردند که برای پیشبرد این طرح، شخصاً در بازنگری آییننامهها ورود کردهاند تا مسیر اجرایی آن هموار شود.
وی ادامه داد: طبیعتاً راهاندازی مدرسه تخصصی حفظ قرآن، کار سادهای نیست و ملاحظات اجرایی، تربیتی و نیروی انسانی متعددی دارد. اما اصل اینکه این زیرساخت در بدنه رسمی آموزشوپرورش شکل گرفته، یک تحول زیرساختی مهم محسوب میشود و ما نسبت به آینده آن خوشبین هستیم.
معاون راهبردی شورای توسعه فرهنگ قرآنی درباره تأمین منابع مالی این برنامهها، توضیح داد: در چارچوب برنامه هفتم پیشرفت، از محل یک درصد شرکتهای دولتی که در جدول شماره ۱۲ برنامه پیشبینی شده، تأمین اعتبار صورت گرفته است. افزون بر این، برای نخستینبار سازوکار تطبیق عناوین و محتوای برنامهها با اسناد راهبردی انجام شد و اعتبارات بهصورت مستقیم به دستگاههای متولی اجرای برنامهها تخصیص یافت.
آقای دهقانی تصریح کرد: از ابتدای سال تاکنون، حدود نیم همت اعتبار برای تحقق هفت عنوان برنامه قرآنی پیشبینیشده در برنامه هفتم، تأمین و کارسازی شده است. این روند نشان میدهد که برای نخستینبار، همراستاسازی برنامه، سند و اعتبار بهصورت منسجم در حال انجام است و امیدواریم آثار آن در میدان اجرا بهصورت ملموس دیده شود.