حساسیت دندانی یکی از مشکلات شایع دهان و دندان است که بسیاری از افراد در مقاطعی از زندگی خود آن را تجربه میکنند. این عارضه معمولاً زمانی ایجاد میشود که مینای دندان بهعنوان لایه محافظ خارجی آسیب ببیند و در معرض عوامل محرک قرار گیرند.
به گزارش گروه سلامت خبرگزاری صدا و سیما؛ عارضه حساسیت دندانی معمولاً زمانی ایجاد میشود که مینای دندان بهعنوان لایه محافظ خارجی آسیب ببیند یا در اثر تحلیل لثه، بخشهای زیرین و حساس دندان در معرض عوامل محرک قرار گیرند.
مینای دندان سختترین بخش ساختار دندان است و نقش اصلی آن محافظت از لایههای داخلی، بهویژه عاج و عصب دندان، در برابر آسیبهای فیزیکی و شیمیایی است. هنگامی که این لایه به دلایلی مانند مسواک زدن نادرست، مصرف بیشازحد مواد اسیدی، سایش دندانی یا پوسیدگی تضعیف شود، لایه عاج نمایان میشود. عاج دارای کانالهای بسیار ریزی است که مستقیماً به عصب دندان متصل هستند. در نتیجه، تماس با محرکهایی مانند نوشیدنیهای سرد یا گرم، مواد غذایی شیرین یا ترش و حتی هوای سرد میتواند موجب انتقال سریع تحریک به عصب و ایجاد درد شود.
از سوی دیگر، تحلیل لثه نیز یکی از عوامل مهم بروز حساسیت دندانی در میان بزرگسالان بهشمار میرود که منجر به بروز درد ناگهانی و تیرکشنده هنگام نوشیدن آب سرد، چای داغ یا خوردن بستنی، زنگ خطری برای سلامت دندانهاست. در این حالت، با عقبنشینی بافت لثه، ریشه دندان که فاقد پوشش مینا است، در معرض محیط دهان قرار میگیرد و نسبت به محرکها حساستر میشود.
علائم حساسیت دندانی معمولاً بهصورت درد ناگهانی، کوتاهمدت و تیز بروز میکند که با حذف محرک برطرف میشود. با این حال، در صورت تداوم یا شدت یافتن درد، مراجعه به دندانپزشک ضروری است؛ زیرا ممکن است مشکل زمینهای جدیتری مانند پوسیدگی عمیق یا ترک دندان وجود داشته باشد.
سولماز محمدی متخصص دندانپزشکی ترمیمی و عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی کاشان اظهار کرد: حساسیت دندانی زمانی ایجاد میشود که مینای دندان بهعنوان لایه محافظ آسیب ببیند یا در پی تحلیل لثه، بخشهای زیرین و حساس دندان در معرض محرکهایی مانند سرما، گرما و مواد شیرین قرار گیرد. در چنین شرایطی، عصب دندان بهسرعت تحریک شده و درد بروز میکند و برخی افراد این مشکل را طبیعی و بیاهمیت تلقی میکنند، حساسیت دندانی در واقع هشداری از وجود یک آسیب زمینهای است و نباید نادیده گرفته شود.
این متخصص دندانپزشکی ترمیمی، مسواک زدن با فشار زیاد، استفاده از مسواک زبر، تحلیل لثه، پوسیدگیهای درماننشده، ترکهای ریز سطح دندان، پرکردگیهای قدیمی و سفید کردن غیراصولی دندانها را از جمله عوامل بروز این عارضه عنوان کرد و ادامه داد: مصرف مکرر مواد غذایی و نوشیدنیهای اسیدی مانند نوشابه و آبلیمو نیز میتواند زمینهساز افزایش حساسیت دندانی باشد و بیتوجهی به حساسیت دندانی میتواند به پیشرفت پوسیدگی، التهاب عصب و حتی از دست رفتن دندان منجر شود، در حالی که در بسیاری از موارد با درمانی ساده میتوان از بروز مشکلات جدیتر پیشگیری کرد.
به گفته وی، درمان حساسیت دندانی بسته به علت آن متفاوت است و میتواند شامل ترمیم پوسیدگیهای کوچک، تعویض پرکردگیهای آسیبدیده، استفاده از مواد محافظ برای پوشاندن نواحی حساس، درمان بیماریهای لثه و تجویز خمیردندانهای مخصوص دندانهای حساس باشد.
محمدی در پایان توصیه کرد: استفاده از مسواک نرم، رعایت روش صحیح مسواک زدن، کاهش مصرف مواد اسیدی، پرهیز از سفید کردن دندان بدون مشورت با دندانپزشک و انجام معاینات دورهای، نقش مؤثری در پیشگیری از حساسیت دندانی و حفظ سلامت دهان و دندان دارد و برای پیشگیری و کنترل حساسیت دندانی، رعایت بهداشت دهان و دندان، استفاده از خمیردندانهای مخصوص دندانهای حساس، پرهیز از مصرف بیشازحد مواد اسیدی و مراجعه منظم به دندانپزشک توصیه میشود. تشخیص بهموقع و مراقبت صحیح میتواند نقش مؤثری در کاهش درد و حفظ سلامت دندانها داشته باشد.