همزمان با فرارسیدن ماه مبارک رمضان، الگوی تغذیهای بسیاری از افراد دستخوش تغییر میشود. یکی از مهمترین این تغییرات، افزایش مصرف شیرینیهای سنتی و پرکالری در وعدههای افطار و پس از آن است؛ موضوعی که میتواند زمینهساز نوسانات شدید قند خون و بروز مشکلات متعددی برای روزهداران شود.
به گزارش گروه سلامت خبرگزاری صدا و سیما؛ کارشناسان تغذیه هشدار میدهند که مصرف بیش از حد شیرینیهایی مانند زولبیا و بامیه، گز، سوهان، حلوا و انواع کیک و شیرینیهای خامهای، به دلیل دارا بودن مقادیر بالای قندهای ساده، موجب افزایش سریع قند خون پس از افطار میشود. این افزایش ناگهانی، بدن را وادار به ترشح مقدار زیادی انسولین میکند که در ادامه میتواند افت سریع قند خون و احساس ضعف، بیحالی، تعریق و گرسنگی زودرس را به دنبال داشته باشد.
این نوسانات بهویژه برای افراد مبتلا به دیابت، پیشدیابت، اضافهوزن یا بیماریهای متابولیک خطرناکتر است. در چنین شرایطی، مصرف کنترلنشده شیرینیها میتواند تنظیم قند خون را مختل کرده و حتی زمینه بروز عوارض جدیتری را فراهم کند.
متخصصان توصیه میکنند روزهداران برای پیشگیری از نوسان قند خون، افطار خود را با مواد غذایی سبک مانند آب ولرم، شیر کمچرب، خرما به مقدار محدود و سوپهای ساده آغاز کنند و مصرف شیرینیهای پرقند را به حداقل برسانند. همچنین بهتر است به جای قندهای ساده، از کربوهیدراتهای پیچیده مانند نانهای سبوسدار و مواد غذایی حاوی فیبر استفاده شود تا قند خون بهتدریج افزایش یابد و برای مدت طولانیتری در سطح متعادل باقی بماند.
از سوی دیگر، تقسیم وعدههای غذایی بین افطار تا سحر، پرهیز از پرخوری، مصرف میوه تازه به جای شیرینیهای صنعتی و نوشیدن آب کافی میتواند نقش مهمی در حفظ تعادل قند خون ایفا کند. انجام فعالیت بدنی سبک پس از افطار نیز به بهبود کنترل قند خون کمک میکند.
یک مقام مسئول در حوزه غذا و دارو اعلام کرد: مصرف زیاد زولبیا و بامیه میتواند موجب افزایش ناگهانی قند خون، ضعف جسمی و اختلالات متابولیک در روزهداران شود.
داریوش محبی، با اشاره به ترکیبات این شیرینیهای پرمصرف ماه رمضان گفت: زولبیا و بامیه به دلیل دارا بودن مقادیر بالای قندهای ساده، چربی و کالری، موجب افزایش ناگهانی قند خون میشوند و پس از مدت کوتاهی میتوانند افت قند، احساس ضعف و بیحالی را به دنبال داشته باشند.
وی افزود: مصرف بیش از حد این شیرینیها میتواند باعث افزایش چربی خون، اختلالات قند خون، مشکلات گوارشی و در مجموع تضعیف عملکرد سیستم ایمنی بدن شود؛ موضوعی که بهویژه برای روزهداران اهمیت بیشتری دارد.
این مدیر معاونت غذا و دارو با تأکید بر ضرورت رعایت الگوی تغذیه سالم در ایام روزهداری خاطرنشان کرد: در شرایط شیوع بیماریهای ویروسی مانند آنفلوانزا، تقویت سیستم ایمنی اهمیت دوچندان دارد و مصرف خوراکیهای پرقند و پرچرب میتواند مقاومت بدن را کاهش دهد؛ بهویژه در افراد مبتلا به دیابت، اضافهوزن، چربی خون و بیماریهای قلبیعروقی.
محبی توصیه کرد: روزهداران در وعده افطار به جای زولبیا و بامیه از مواد غذایی سالمتری مانند خرما، کشمش، میوههای تازه و مغزها به میزان متعادل استفاده کنند تا ضمن تأمین انرژی، از نوسانات شدید قند خون و عوارض احتمالی پیشگیری شود. همچنین از خرید زولبیا و بامیههای تیرهرنگ خودداری کنند، چرا که این محصولات معمولاً به شکل غیربهداشتی طبخ شده و ممکن است حاوی ذرات سوخته و مواد مضر برای سلامت باشند.
در مجموع، هرچند شیرینیهای رمضانی بخشی از فرهنگ غذایی این ماه به شمار میروند، اما رعایت اعتدال در مصرف آنها ضرورتی انکارناپذیر است. توجه به کیفیت و کمیت مواد غذایی در ماه رمضان نهتنها از نوسانات قند خون جلوگیری میکند، بلکه به حفظ سلامت عمومی بدن و بهرهمندی بهتر از فضایل این ماه کمک خواهد کرد.