وزیر جهاد کشاورزی گفت: امنیت غذایی در کشور از استحکام خیلی خوبی برخوردار است و امسال سه برابر سال گذشته در کشور تمهید شده است و جای هیچ گونه نگرانی نیست.
به گزارش خبرگزاری صدا و سیما، آقای غلامرضا نوری قزلجه در برنامه گفتگوی ویژه خبری، امنیت غذایی در کشور و شبکه توزیع محصولات کشاورزی را در شرایط جنگ ۱۲ روزه تحمیلی و جنگ رمضان تشریح کرد و به پرسش ها در این باره پاسخ داد.
سوال: با توجه به تجربه جنگ ۱۲ روزه تحمیلی، برای این دوره از تهاجم ددمنشانه آمریکا و رژیم صهیونی چه اقداماتی تمهید شد و الان شرایط کشور چگونه است؟
نوری: شهادت رهبر عزیز و جمعی از فرماندهان و جمعی از مردم عزیز به ویژه کودکان بی دفاع و دانش آموزان مینابی را خدمت مردم عزیز عرض تسلیت دارم و خداقوت ویژه خدمت نیروهای مسلح پرتوان.
امنیت غذایی مسئله مهمی است در کشور همیشه و خصوصا در مواقع بحرانی اهمیت ویژهای پیدا میکند. وقتی میبینیم کشورهایی که درگیر جنگ هستند در خیلی از کشورهایی که در همسایگی ما درگیر جنگ هستند یا خود رژیم صهیونیستی چقدر در این حوزه دچار مشکل شدند و چه معضلاتی دارند همیشه خصوصا در جنگها مهم بوده، اما امنیت غذایی در کشور ما به علت این که اولا بالای حدود ۸۵ درصد آن وابسته به تولیدات داخلی است بنابراین امنیت غذایی در کشور از استحکام خیلی خوبی برخوردار است و بخش کوچکی هم که نیاز به واردات یا مبادله دارد را صادر میکنیم و به جایش واردات. این را هم تمهیدات لازم از قبل اندیشیده شده. در موقعیت ماه مبارک رمضان و شب عید قرار داریم، نوعا اگر جنگ هم نبود برای این ایام پیش بینیهای ویژهای را به طور سنتی در وزارتخانه داشتیم و امسال هم این پیش بینیها خواست خدا بود، سه برابر سال گذشته در کشور تمهید کردیم بنابراین همانطور که الان مردم عزیز هم در بازار ملاحظه میفرمایند و در مصاحبههای قبلی هم صادقانه با مردم عزیز صحبت کردیم فراوانی کالاهای اساسی و محصولات غذایی و کشاورزی را خواهیم داشت و جای هیچ گونه نگرانی نیست و خدا را شکر الان هم ملاحظه میفرمایید که در سراسر کشور همه کالاهای اساسی و محصولات غذایی به وفور وجود دارد و در اختیار مردم عزیز ما است.
سوال: در سال به طور میانگین چه مقدار غذا تولید میکنیم؟
نوری: مجموعه کل تولیدات کشاورزی حدود ۱۳۰ میلیون تن است. از این مقدار حدود ۱۶ میلیارد دلار واردات داریم و در ازای آن حدود ۸ میلیارد دلار صادرات.
سوال: پس از این عدد میتوانیم این نتیجه را بگیریم که کشور ما با این برنامه ریزی که از سالهای گذشته با رهبری داهیانه امام شهید انقلاب صورت گرفته و به این موضوع تاکید داشتند و در اسناد امنیت غذایی کشور هم این هدفگذاری ۲۵۰ میلیون تن شده پس ما هیچوقت با بحران مواجه نخواهیم شد. حالا این که برای شرایط ویژه کشور تمهیداتی صورت گرفته باشد این را میفرمائید که جداگانه بررسی شده، الان به لحاظ بانک غذایی میتوانیم بگوییم کشور آماده است؟
نوری: علاوه بر این مواردی که در کشور است، همیشه وزارتخانه آمادگی سنتی داشت که امسال هم بیشتر در نظر گرفته بودیم با جنگ ۱۲ روزه خرداد ماه که مواجه شدیم یک مقدار احتیاط را بیشتر کردیم. سطح ذخایرمان را افزایش دادیم. تمهیدات لازم اندیشیده شد. آن بخشی که باید وارد میشد روی اینها بیشتر کار کردیم. مجوزهای جدیدی را از دولت و مراجع ذیصلاح گرفتیم و واردات را سرعت بخشیدیم و تامین آنهایی که باید انجام میگرفت و به واسطه آن تجربه جنگ ۱۲ روزه البته آن موقع هم خدا را شکر هیچ مشکلی نبود ولی آن تجربهای شد و راهکارهای جدیدی را پیدا کردیم که بتوانیم تاب آوری و استقامت امنیت غذایی کشور را افزایش دهیم. بنابراین برای چندین ماه همه کالاها را در کشور اولا بعضی از اینها به صورت روزانه تولید میشوند و هیچ مشکلی در فرآیند تولید آنها نیست. بخشی از اینها که باید ذخیره شود اینها را برای چندین ماه ذخایر لازم را انجام دادیم و توزیع ذخایر را به صورت جغرافیایی در کشور انجام دادیم که اینها در دسترس است و تا به امروز هم که الان دو هفته از جنگ گذشت غیر از خیلی مقدار جزئی هنوز ما ذخایر احتیاطی را استفاده نکردیم.
سوال: این نکته مهمی است یعنی شبکه توزیع به خوبی کارش را انجام داده بوده، الان امنیت ذخایر ما تامین شده است؟
نوری: بله البته در بعضی جاها فعلا نمیخواهم به آنها بپردازم. متاسفانه دشمنان ما و افرادی که جنگ را علیه ما شروع کردند به دروغ، بعضی شعارها میدهند و ما متعدد داریم از انبارهایمان و اماکنمان که مشغول تامین غذا هستند و مسئولیت امنیت غذایی را دارند یا محل نگهداری مواد غذایی هستند. اینها مورد اصابت قرار گرفته ولی خدا را شکر تمهیداتی که اندیشیده شده با این که تعداد هم زیاد است ان شاالله در برنامه ای دیگر به این خواهیم پرداخت و آن موقع متوجه میشویم علی رغم این که حجم مورد توجهی مورد اصابت قرار گرفتند ولی هیچ خللی در تامین مواد غذایی ایجاد نشده است.
سوال: در حوزه کالاهای حوزه غذایی مردم و در گمرکات کشور فرمودید بخشی را با مجوزات خاص دولت، ترخیص کردید، آنهایی که هنوز در گمرکات است برای ورودشان به چرخه توزیع تمهید فرمودید و الان تامین شده است؟
نوری: در این شرایط معمولا در جامعه وفاق و همدلی ایجاد میشود. در بین مجموعه قوا و دستگاهها هم همدلی و هم افزایی ویژهای شکل گرفته. در این مرحله باید تشکر کنم از همه عزیزانی که این چرخه امنیت غذایی کشور را در زیر بمبارانها و موشک بارانها در شرایط سخت تامین می کنند. از فروشندگان در مغازهها گرفته که مغازهها را باز میکنند و کالاها را عرضه میکنند در تک تک این فروشگاهها از اصناف مختلف گرفته تا زنجیرهها و همه تولیدکنندگان، همه تامین کنندگان، وارد کنندگان که میدانیم شرایط سختی را هم دارند. ما یک مقدار بدهی هم به آنها داشتیم ولی خیلی جانانه و مضاعف دارند فعالیت میکنند. همه زنجیره، کشاورزان، مرغداران، دامداران، سامانه حمل و نقل کشور همه جای تشکر دارد. در موضوع حمل و نقل اتفاقاتی افتاده که در زمان صلح هم این اتفاقات نمیافتاد و از همه فعالان و افرادی که تلاش میکنند خالصانه تشکر میکنم. در بین دستگاهها هم همینطور است. آقای رئیس جمهور اختیارات کافی را به همه ما دادند. روز دوم جنگ بود ایشان در وزارتخانه حاضر شدند با همکاران جلسهای داشتیم توصیههای لازم را آن جا فرمودند و اختیارات ویژهای هم به ما دادند. به علت اهمیتی که بخش امنیت غذایی دارد، همان لحظه شروع کردیم بقیه دستگاهها هم همکاری خوبی دارند. همکاری بین قوهای خوبی است. سامانه غذایی، تعزیرات و بازرسی کنار ما هستند در قوه مقننه نمایندگان مجلس که عمدتا در حوزه انتخابیه هستند خیلی ریز موضوعات را رصد میکنند و به ما و همکاران و معاونین منتقل میکنند و اگر ایراد و اشکال احتمالی است برطرف میشود یک همدلی و هم افزایی صورت میگیرد و فرآیند امنیت غذایی کشور از روند بسیار مطلوبی برخوردارست.
سوال: در مورد حوزه تصمیم گیری نهادهای استانی در حوزه کشاورزی اختیارات لازم محول شده است؟
نوری: بعد از یک و نیم ساعت از این حمله ددمنشانه نگذشته بود که با استانها مرتبط شده و اختیارات لازم را به آنها دادیم. برای روزهای سختی که ارتباطات مان دچار مشکل شود حتی آنها پیش بینی شده و دستورات لازم به همه شان دادیم که چکار کنند و اقدامات لازم را انجام دهند. در ساعات اولیه شروع جنگ به مراکز استانی در ردههای مختلف اختیارات داده شد و به خوبی کارهای شان را زیر نظر استانداران انجام میدهند.
سوال: آیا از نظر تامین سوخت برای جابه جایی به انبارها و ذخایر و توزیع مستمر بدون وقفه برنامه ریزیهای صورت گرفته؟
نوری: در این حوزه با کوچکترین مشکلی هنوز مواجه نشدیم. خیلی جزئی در بحث ورود دام زنده برای کشتار در تهران یکی دو روز است با مشکل جزئی مواجه بودیم که برطرف شد. در این روند خدا رو شکر هیچ مشکلی وجود ندارد و فعالیت بیش از گذشته انجام میشود در کشور.
سوال: حتمال این که برخی کمبودها در گذشته بوده، مثلا نهادههای دامی شاید دچار اشکال میشده، یا آن چه که باید کارخانجات برسد، که بتوانند تولید کنند، بخش بندی و شیفت بندی عوامل تولید کارخانجات که در بخش خصوصی هم عمدتا مشغول فعالیت هستند، در این خصوص نظارتی دارید و برنامهای مدون شده است؟
نوری: برای همه اینها برنامه داریم، در خصوص نانواییها خیلی مهم بود که نانواییها صف تشکیل نشود و همه فعال شوند. آرد مورد نیازشان که براساس تورم تا پایان اسفند در اختیارشان قرار میدادیم تا روز سوم جنگ آرد موردنیازشان تا پایان فروردین ماه را گندم در اختیار آردسازیها قرار دهیم و آنها در اختیار نانواییها قرار دهند، تا با مشکل نان مواجه نشوند. بیشتر نانواییها با انباری از آرد در مراکز صنفی خودشان مواجه هستند و گندم مورد نیاز در اختیار مراکز تولید ماکارونی در اختیارشان قرار دادیم. تصفیه روغنیها مواد مورد نیازشان را در اختیارشان قرار دادیم و تعطیل نداشتند.
سوال: حتی در بخش خصوصی؟
نوری: بله. بالای ۹۸ درصد بخش کشاورزی بخش خصوصی است و خیلی جلوتر از بخش دولتی دارند فعالیت می کنند. روز اول جنگ همه نمایندگان تشکلهای بخش خصوصی با معاونین ما جلسه داشتند. روز دوم یا سوم بنده در خدمت شان بودم و جلسات مفصلی داشتیم با نمایندگان تشکلها و بخش خصوصی. یعنی آن روزهایی که روزهای اول بود و شاید بعضیها احتیاط میکردند، اینها پا به پای معاونین در جلسات حضور داشتند.
سوال: همکاری اصناف چگونه بوده، به طور کلی اگر سراغ اصناف برویم هر یک از اصناف مجموعهای از تعهدات را عهده دار هستند؟
نوری: اصناف عزیز واقعا پای کار هستند. سطح شهر هم که میبینید این عزیزان در سختترین شرایط در زیر بمبارانها هم مغازهها را نبستند و کالا را در اختیار مردم میگذارند که آخر سر در فروشگاه این را به خدمت مردم عزیز عرضه کنیم. یا آن جا حلقه آخر و بسیار مهم است که اگر دچار مشکل شود مغازه بسته شود یا کالا نیاورند یا ساعات مناسب کار را فعال نباشند، خیلی از زنجیره دچار مشکل میشود. هم تولید روی دست تولیدکننده میماند و این طرف مصرف کننده نمیتواند نیاز خودش را برطرف کند. ما ارتباط با اتاقهای شان و اصناف شان که مسائلی که است و موجودی کالاها را برای شان تامین میکنیم و خدا قوت میگوییم. نکته مهم این است که کسی دنبال این که این شرایط جنگی است، مردم نیاز دارند، شاید یک مورد مراجعات هیجانی بوده و یک درصدی بیاوریم روی قیمت مطلق اتفاق نیافتد. در کشور این باارزش است و این روحیه را باید قدردان باشیم و تقویت کنیم. بعضی فروشگاهها تخفیف میدهند و ساعات کارشان را افزایش دادند و فوق العاده کارهای باارزشی است.
سوال: با توجه به این که در آستانه سال جدید هستیم، برای ماه مبارک رمضان تمهیداتی صورت گرفته بوده، تقارن ماه مبارک و سال جدید وجود داشته، جنگ هم به کشور تحمیل شد، البته با دفاع جانانه مواجه شد، برای سال جدید و نیازمندیهای که مربوط به سال جدید و مراجعه به بازار بیشتر میشود، در این خصوص چه تصمیماتی گرفته شده است؟
نوری: اولا ما بعضی از کالاهایی که باید واردات می شد از ماهها قبل ثبت سفارش آنها را برای فروردین و اردیبهشت و خرداد سال آینده انجام دادیم. یعنی آن که سختترین کارست که باید بخشی وارد میشد آنها را انجام دادیم و یک مقدار هم جلوتر رفتیم، مجوز لازم را گرفتیم و بیش از آن سهمیه سالانه هم در ثبت سفارشات انجام دادیم و الان برای تابستان انجام میدهیم. آن بخش تولید داخل آن روند خودش را طی میکند و برای پایان سال هم که همیشه پیش بینیهایی داشتیم که خوشبختانه امسال این پیش بینیها را سه برابر در نظر گرفتیم که لطف خدا بود در ذهن ما و همکاران مان یک مقدار بیشتر تامین کنیم. برای امسال آن سهمیه میوه شب عید تدارک میبینیم خیلی با کیفیت خوب. دقیقا دیدم که در مراکز بسته بندی، همان بخشی که برای صادرات انجام میگرفت، بخشی جدا میشود برای مصرف داخلی به عنوان میوه تنظیم بازاری شب عید که از فردا در کشور به طور کامل شروع میشود. بعضی اقلام شروع شده بود، از فردا به طور گسترده شروع میشود، میوههایی در بسته بندیهای با کیفیت صادرات.
سوال: مردم چه میزان میوه در پایان سال مصرف میکنند؟
نوری: آن چه که تنظیم بازاری انجام میگرفت برای حدود ۱۵ هزار تن بود که با آن میوه شب عید تنظیم میکردند که امسال حدود ۵۰ هزار تن این پیش بینیها را انجام دادیم در میوههای مختلف خرما، سیب، پرتقال و اینها که کفایت بازار را خواهد کرد. بخشی را هم خود بازار دارد کارش را انجام میدهد و این به عنوان تنظیم بازار و برای تامین آن نیاز دفعتی است که در یکی دو روز به بازار تقاضا وارد میشود، برای آن است. بقیه صنوف و این فعالیت زنجیره کار خودش را انجام میدهد ولی پیش بینیها بسیار بیشتر از سالهای گذشته است و مراکز تولیدی مان در حوزه دامداریها و مرغداریها، با توجه به اجرای طرح جدید اقتصادی، تقاضای سرمایه در گردشی در مراکز تولیدمان داشتیم، در مرغداریها خصوصا و گاوداریها که تمهیدات لازم برای تامین آن صورت گرفته و به صورت قراردادی شرکتهای دولتی کمک میکنند برای مرغداران عزیز که جوجه ریزی کنند. در هفتههای گذشته یک مقدار افت قیمت داشتیم در بحث مرغ که انگیزه تولید را مقداری در تولیدکنندگان پایین آورده بود که این روزها هم متعادل شد. بازار خوبی برای ماه آینده، برای مرغ تولیدی مرغداران عزیز به وجود میآید. یکی دو روزی است که انگیزه تولید در مرغداریها افزایش پیدا کرده، خصوصا با کمکی که شرکت پشتیبانی امور دام برای تامین نهادهها و تضمین خرید آنها و تولید قراردادی دارد، اینها کمک میکند هیچ نقصانی در ماههای آتی سال مشکلی در تامین مواد غذایی نداشته باشیم.
سوال: از موضوع مشکلات تولیدکنندگان به ویژه مرغ و گوشت پرسش کنم که فرمودید تمهیدات لازم دیده شده و وقتی که دوستان به تعهدات شان عمل میکنند و دولت به کمک برود و تولیدکننده را حمایت کنند، در شرایط خاص بحران تمهید انتظار چگونه است؟
نوری: بحث طرح اقتصادی جدید دولت که حدود دو ماه و خوردهای اجرا میشود، وقتی از امنیت غذایی و تامین مواد غذایی صحبت میکنیم، چه در شرایط عادی و چه شرایط جنگی، بدون اشاره به آن نمیشود مطلب را درست منتقل کرد. یک مثال بزنم در یک هفته اول جنگ بانک مرکزی حدود ۵۰۰ میلیون دلار ارز برای کالاهای اساسی تخصیص یافت. در حالی که این عدد قبل از اجرای این طرح در عرض دو ماه به این عدد نمیرسید و یکی از آثار خوبی که اجرای این طرح اقتصادی داشت، تامین ارز برای بخش زمینه هاش را فراهم کرد. گرهها و مشکلاتی که تولیدات کشاورزی داشتند با وجود آن ارز ترجیحی که در اقتصاد ما وجود داشت و خصوصا فعالیتهای کشاورزی را تحت تاثیر قرار داده بود، یک سری محدودیتهای جدی ایجاد کرده بود. به ویژه تامین ارز برای کالاهای اساسی که شش – هفت ماه قبل یک مشکل جدی در کشور داشتیم. در مورد بحث نهادهها و تامین که برمی گشت به بحث تامین ارز و با اجرای طرح اقتصادی منابعی در کالابرگ مردم کارسازی شد که سومین مرحله هم شروع شد و خرید انجام میدهند. همین منابع برای مردم فراهم شد، هم این که در آن سمت آن گرهها و آن انسدادهایی که وجود داشت به خاطر این ارز ترجیحی و محدودیتی که در این ارز وجود داشت، همه آنها برداشته شد و به صورت خیلی سیال و روان بحث تامین ارز و واردات کالاهای اساسی مورد نیاز کشور انجام میگیرد. با مشکلات دو سه ماه قبل در مورد ارز داشتیم و مستقیم اثر میگذاشت روی واردات و بازار و کالاهای اساسی و امنیت غذایی کشور به کلی از آنها خلاص شد و اصلاح اقتصادی بسیار خوب و مثبتی انجام گرفت که امروز آثار آن را میبینیم. به جرئت میگویم که اگر آن اصلاحات که لطف خدا بود در آن مقطع با تاکید و حمایتی شخص رئیس جمهور انجام نداده بودیم، خودمان در این شرایط دست خودمان به شدت بسته شده بود و دچار بحران و مشکلات جدی میشدیم. خدا را شکر امروز از آن شرایط گذشتیم و در این شرایط سخت جنگی که ارز کالاهای اساسی به راحتی در بانک مرکزی تامین می شود و فعالیتها روند عادی خودش را دارد.
سوال: یک پرسش درمورد کشورهایی که با ما مراودات غذایی داشتند، ۱۵ میلیارد دلار واردات داریم، همکاری و روابط مان با آن کشورها به ویژه کشورهای همسایه چگونه است؟
نوری: براساس تاکیدی که آقای رئیس جمهور دارند، روابط مان را با کشورهای همسایه در این حوزه توسعه دادیم. فعالیتی که امسال در بنادر شمال انجام گرفت و الان هم در حال انجام است، این میزان فعالیت و حمل کالا از آن جا به داخل کشور که ناشی از واردات از دریای شمال، دریای خزرست، بی سابقه بوده در کشور. همکاری مان را در حوزه تامین کالاهای مان با قزاقستان و روسیه توسعه دادیم، همین طور مایحتاج آنها را تامین میکنیم. صرفا واردکننده نیستیم. ما صادرات و مواد غذایی مورد نیاز آنها را تامین میکنیم و توسعه بیشتری پیدا کردیم. با پاکستان، ترکیه و بقیه همسایگان به طور ویژه همکاری میکنیم.
سوال: تاکنون مشکلی ایجاد نشده؟
نوری: مشکلی ایجاد نشده و فعالیتهای مان در مرز ترکیه و فعالیتهای جدیدی در مرز با ترکیه یا پاکستان داریم که انجام میگیرد. مراودات مان با شرکتهای بزرگ بین المللی در بحث تامین مواد غذایی، عدد کوچکی نیست و قابل توجه است و آن شرکتهایی که هم فروشنده این کالاها هستند، دوست دارند با ما معامله کنند و مراوده داشته باشند، خارج از قید و بندهایی که گاهی برای آنها گذاشته میشود. عمدتا علاقه مندند که با ما کار کنند.
سوال: در خصوص بحث خرید تضمینی معمولا به گندم اشاره میشود ولی مجموعه کالاهایی که نیاز به خرید تضمینی از سوی دولت دارد شرایط حال حاضر کشور سبب میشود که ان شاالله شما بروید به سمت این که امنیت روانی پایداری برای تولید کننده ایجاد کنید؟ این از آن نگرانیهایی است که معمولا بخش کشاورزی ما دارد و چالشی همواره بین دولت و بخش تولید است که طبیعی است و تعامل اقتصادی است. بفرمائید این شرایط ویژه چه کمکی میکند که بتوانیم برنامه ریزی طولانی مدت کنیم؟
نوری: طرح اقتصادی جدیدی که اجرا کردیم خیلی از این شرایط موجود در تامین کالاهای اساسی و تولید داخل را تحت تاثیر قرار داد. در شرایط قبلی ارز ترجیحی یکی از مشکلاتی که برای تولیدکنندگان ما ایجاد شده بود میرفتیم با ارز ترجیحی و یارانهای از کشاورز خارجی خرید میکردیم و کشاورز داخلی ما نمیتوانست با آن رقابت کند. با این اصلاحات، الان کشاورزان ما حق و حقوقشان روشن شد و راحت میتوانند در این بازار رقابتی فعالیت کنند. به عنوان مثال ما قیمت حدود ۲۹ تومان را برای گندم چند ماه پیش معین کردیم و گفتیم خیلی قیمت خوبی هم است ولی وقتی این پرده ارز ترجیحی برداشته شد دیدیم که حق کشاورز ما بیشتر از این بوده. بنابراین این تصمیمات یکی یکی به نفع تولیدکنندگان و به نفع کشاورزان ما دارد انجام میشود و اصلاحی هم که روی قیمت گندم و ما به التفاوتی که تحت عنوان پاداش تحویل گندم به دولت را خواهیم داشت عدد قابل توجهی خواهد بود که ان شاالله این روزها نهایی میشود و اعلام میکنیم و همه اینها کمک خواهد کرد برای انگیزه بیشتر تولید در داخل کشور و حمایت از تولیدکنندگان ما که ما هم معتقد هستیم امنیت غذایی کشور ما و حمایت واقعی از مصرف کننده زمانی اتفاق خواهد افتاد که ما از تولیدکننده داخلی حمایت جدی کنیم و فعالیت کشاورزی ما اقتصادی شود. کشور ما روزهای سختی را میگذراند و همه باید دعا کنیم رزمندگانمان را و همه افرادی که در حوزه امنیت غذایی دارند تلاش میکنند، برای آنها هم آرزوی موفقیت داریم. خیلی من حالا نمیخواهم باز کنم استعمارگران به کشورهای مختلفی حمله کردند آنها را تسخیر کردند در همین منطقه همسایگی خودمان کشورهای اطراف را نگاه کنیم که چگونه استعمارگران زبان، فرهنگ وجغرافیای آنها را تحت تاثیر قرار دادند ولی ایران متفاوت است. ایران زمانی از سه طرف، تقریبا کل کشور اشغال شد ولی شما یک متر مربع پاسگاه از آثار آن اشغال را در این کشور نمیبینید. کشورهایی که شاید خیلی هم اشغال نشدند ولی پایگاههایی الان استعمارگران در آنها دارند کماکان که آن جا را تحت استعمار خودشان دارند ولی در ایران زبان فارسی کماکان در همه این پستی و بلندیها و فراز و فرودهایی که در طول تاریخ بود خودش را حفظ کرده و مردم ایران تمدن چندهزار ساله قوی و محکمی دارند که روی زبانشان، جغرافیا و فرهنگ و دینشان تعصب خاصی دارند و تا حالا علی رغم این زخمهایی که به این کشور زده شده هیچ کس نتوانسته آنها را تحت تاثیر قرار دهد و مطمئنا باز هم حق با مردم ایران است. حق با ایرانیان است و به فضل الهی ایرانیان پیروز این میدان خواهند بود.