گمیشتپه؛ بازآفرینی شهری در پیوند با هویت و رودکنارها
گمیشتپه شهری با جمعیت حدود ۶۲ هزار نفر در فاصله ۴۵ کیلومتری مرکز استان گلستان ؛ شهری با هویت و معماری اصیل ترکمنی است که بافت تاریخی، خانههای چوبی و ساختار محلات آن بخشی از حافظه فرهنگی و تاریخی منطقه را در خود جای داده است.
به گزارش گروه مسکن و شهرسازی خبرگزاری صداوسیما، در جریان سفر روز گذشته به این شهر و در نشست تخصصی و بازدیدی که با حضور عبدالجلال ایری، نماینده مردم منطقه و سخنگوی کمیسیون عمران مجلس شورای اسلامی انجام شد، درباره مهمترین مسائل و ظرفیتهای گمیشتپه گفتوگو و برای پیگیری پروژههای اولویتدار شهری برنامهریزی مشترکی انجام دادیم. در این گفتوگوها بیش از هر چیز بر ضرورت توجه همزمان به بهبود زیرساختهای شهری و صیانت از هویت تاریخی شهر تأکید شد.
در بسیاری از شهرهای شمالی کشور، رودخانهها و کانالهای شهری تنها یک عنصر طبیعی یا تأسیسات فنی نیستند؛ بلکه بخشی از ساختار زندگی شهری و هویت محلات محسوب میشوند. در شهرهایی مانند گمیشتپه که مقیاس شهری کوچکتر است و بافت تاریخی آن همچنان قابل تشخیص و زنده است، رودکنارها میتوانند به یکی از محورهای مهم ساماندهی شهری و احیای فضاهای عمومی تبدیل شوند. رسیدگی به وضعیت این فضاها، از جمله لایروبی و بهسازی کانالهای اصلی، علاوه بر افزایش ایمنی و مدیریت بهتر آبهای سطحی، میتواند به ارتقای کیفیت محیط شهری و بازگشت زندگی شهری به این محورهای ارزشمند کمک کند.
سیاست بازآفرینی شهری در سالهای اخیر تلاش کرده است نگاه خود را از صرف نوسازی کالبدی فراتر ببرد و به سمت احیای هویت و تقویت شأن محلات حرکت کند. در این چارچوب، حمایت از پروژههایی که بتوانند به حفظ بافت تاریخی، تقویت فضاهای عمومی و بازگرداندن حس تعلق به محلات کمک کنند، از اولویتهای اصلی ما به شمار میرود. شهرهای کوچک تاریخی مانند گمیشتپه ظرفیت آن را دارند که با پروژههایی هدفمند و متناسب با ویژگیهای بومی خود، هم کیفیت زندگی ساکنان را ارتقا دهند و هم هویت فرهنگی و تاریخی خود را حفظ کنند.
آنچه در گمیشتپه اهمیت دارد، نگاه یکپارچه به توسعه شهری است؛ نگاهی که در آن بهسازی زیرساختها، ساماندهی رودکنارها، حفاظت از بناهای تاریخی و بهبود معابر محلات قدیمی در کنار یکدیگر دیده میشوند. همکاری نزدیک مدیریت شهری، نمایندگان منطقه و نهادهای مسئول میتواند این مسیر را هموار کند تا بازآفرینی شهری در چنین شهرهایی نه صرفاً یک برنامه عمرانی، بلکه فرصتی برای احیای هویت شهری و تقویت زندگی محلهای باشد.