روزنامه تربیت به صاحب امتیازی ذکاءالملک فروغی به مدت ۹ سال به صورت روزانه و بعدا هفتگی منتشر میشد. این روزنامه غیردولتی، آغازگر ترجمه مقالات علمی و فرهنگی از زبانهای گوناگون بوده است.
به گزارش خبرنگار خبرگزاری صدا و سیما ، مجموعه «کاوشی در گنجینه کتابخانه ملی ایران» با رویکرد معرفی منابع شاخص و کمتر شناختهشده گنجینه نسخ خطی، منابع چاپی و پیایندهای سازمان طراحی شده است و در هر روایت، یکی از آثار برجسته این گنجینه را پیشروی مخاطبان قرار میدهدکه این بار به انتشار نسخه های قدیمی ترین روزنامه غیر دولتی ایران پرداخته است.
روزنامه «تربیت» اولین روزنامه غیردولتی ایران است که نُه سال از سال ۱۳۱۴-۱۳۲۵ هجری قمری با مقالات ادبی و تاریخی در تهران به صورت روزانه و در ادامه به صورت هفتهنامه به صاحب امتیازی و مدیریت محمدحسین فروغی ملقب به ذکاءالملک منتشر شده است.
این روزنامه به دلیل پرداختن به مقالات سودمند و همچنین نثر فارسی و زیبایی خط نگارش، مورد استقبال زبانشناسان و علاقهمندان به زبان فارسی بوده است. شماره اول این روزنامه در تاریخ ۱۱ رجب ۱۳۱۴ هجری قمری در ۴ صفحه به قطع بزرگ با چاپ سنگی به خط نستعلیق و کاغذ مرغوب منتشر شد و طبق معمول اکثر نشریات قبل مشروطیت در گوشه سمت راست عنوان عبارت (با اجازه وزارت جلیله انطباعات) و بالای اسم روزنامه جمله (هو المعین) درج شده است.
قیمت اشتراک این روزنامه در داخل کشور ۵ شاهی بود و برای خارج از کشور قیمت پست هم اضافه میگردید. همچنین در این روزنامه علاوه بر مقالات مفید و ترجمههای نافع، پاورقیهای مناسبی به صورت ترجمه از کتاب و رسائل خارجی درج شده است.
مدیریت این روزنامه، ذکاءالملک، علاوه بر انتشار این نشریه، خدماتی از قبیل مدیریت و تدریس علوم ادبی را در مدرسه علوم سیاسی بر عهده داشته است.
روزنامه تربیت در ۴۳۴ شماره و آخرین شماره آن در تاریخ ۲۹ محرم ۱۳۲۵ هجری قمری توزیع و منتشر شده است. شایان ذکر است تصاویر اولین شماره منتشرشده از این روزنامه برای استفاده کاربران در پیوست این خبر به نمایش گذاشته میشود.