کتاب «مضامین اصلی قرآن» اثری معاصر در حوزه قرآن پژوهی است که به قلم فضل الرحمان، مسلمانی نواندیش و تجددگرا به زبان انگلیسی انتشار یافته و در محافل آکادمیک در داخل و خارج از جهان اسلام مورد توجه قرار گرفته است.
به گزارش خبرگزاری صدا وسیما، ارزش این کتاب به بررسی ترکیبی مفاهیم اصلی قرآن است که شامل: خدا، انسان، طبیعت، نبوت و وحی، معاد، خیر و شر، و در نهایت زندگی اجتماعی میباشد. فضل الرحمان آیات را به صورت موضوعی دستهبندی میکند تا بتواند اصول و روش تفسیری خود را درباره هر یک از این مفاهیم ارائه کند.
نویسنده در این کتاب از ویژگیهای محققی تجددگرا برخوردار است. او رهایی از نظام طبقاتی و روابط بومی را ارزشمند دانسته، خود را با پیشرفت علمی و رفاه اقتصادی وفق داده و مهمتر اینکه مفاهیم گذشته را که با ماجرای پیشرفت مطابقت ندارد رد کرده است.
به اعتقاد فضل الرحمن مبنای آثار اخلاقی مسلمانان تاکنون منابع یونانی و ایرانی بوده است، در حالی که قرآن خود سرشار از مضامین اخلاقی است. به نظر او برای تاسیس نظام حقوقی اسلام نخست باید این اصول اخلاقی قرآن را شناخت و سپس احکام فقهی و حقوقی را از آنها استنباط کرد. در این نگاه وجود تفاسیر متعدد برای بقای دین ضروری است و این امر از تقدس قرآن نمیکاهد، زیرا تقدس قرآن مربوط به متن آن است نه تفاسیری که حاصل فهم بشریاند.
این کتاب پاسخگوی خوانندگان مشتاقی است که به استخراج معانی قرآن علاقهمندند و همواره در پی دانستن و کشف جهان جدیدی هستند که در متن این کتاب مقدس قرار دارد.