دبیر ستاد علم و فناوری شورای عالی انقلاب فرهنگی با بیان اینکه جهان برای دسترسی به نظریههای علمی، ناگزیر به یادگیری فارسی خواهد شد، بر تحقق آرزوی بزرگ امام شهید تاکید کرد.
به گزارش خبرگزاری صداوسیما، علی باقر طاهری نیا در گفتگوی تلویزیونی با شبکه خبر با تبیین سه ویژگی «جامعیت، عمق و بلندنظری» در سیره علمی مقام معظم رهبری، دستیابی ایران به مرجعیت علمی جهانی را هدفی دستیافتنی دانست و با اشاره به گذشت ۱۰ سال از افق ۵۰ ساله ترسیمشده توسط رهبر معظم انقلاب، تأکید کرد: جهان برای دسترسی به نظریههای علمی نوین، ناگزیر به یادگیری زبان فارسی خواهد بود.
طاهرینیا در ابتدای سخنان خود با اشاره به جایگاه ویژه علم و فناوری در منظومه فکری مقام معظم رهبری، تأکید کرد: «اگر بخواهیم سرخطهای سیره عملی امام شهیدمان را در حوزه علم و فناوری ترسیم کنیم، به سه گزاره کلیدی میرسیم: جامعیت، عمق و بلندنظری.»
وی در توضیح گزاره نخست گفت: نگاه معظمله به حوزه علم و فناوری، نگاهی جامع و همهجانبه است؛ به این معنا که توجه به یک شاخه از علم، نباید موجب غفلت از سایر شاخهها شود. «توجه به حوزه فنی و مهندسی نباید شما را از علوم انسانی غافل کند، توجه به علوم انسانی نباید شما را از علوم پایه دور سازد و توجه به این حوزهها نباید موجب بیتوجهی به علوم سلامت شود.»
دبیر ستاد علم و فناوری شورای عالی انقلاب فرهنگی با استناد به سخن ابنسینا که «اکتفا کردن به یک شاخه از علم، جنون است»، افزود: فنی و مهندسی ما آنگاه اثرگذار خواهد بود که همپای علوم پایه، کشاورزی، محیطزیست، دامپزشکی و علوم سلامت حرکت کند و این جامعیت در نگاه حضرت آقا به وضوح مشاهده میشود.
در تبیین گزاره دوم، طاهرینیا به «عمق نگاه» مقام معظم رهبری اشاره کرد و گفت: نگاه امام شهید به علم و فناوری، نگاهی تاکتیکی، نمایشی یا مقطعی نیست، بلکه برخاسته از باور عمیق و تجربه زیسته ایشان به عنوان یک دانشمند دینی، عالم به علوم روز و مطلع از تحولات جهانی است. «وقتی ایشان در حوزههای مختلف با نخبگان ما در زمینه فناوریهای نوین و پیشرفته گفتوگو میکردند، خودشان در این مجموعه صاحب دانش و تجربه بودند؛ لذا نگاهشان ناظر به عمق موضوع بود و نه صرفاً یک راهبرد سطحی.»
سومین ویژگی برجسته در سیره علمی مقام معظم رهبری، به باور دبیر ستاد علم و فناوری، «بلندنظری و افقدوری» است.
وی با اشاره به جمله تاریخی و ماندگار رهبر معظم انقلاب که فرمودند: «ما باید به گونهای عمل کنیم که یک زمانی، حتی اگر پنجاه سال بعد باشد، هر کس خواست در اکناف عالم به نظریههای جدید علمی دست پیدا کند، ناگزیر بشود زبان فارسی یاد بگیرد»، این تعبیر را نمادی از بلندپروازی علمی و دوراندیشی در گفتمان علمی انقلاب اسلامی دانست.
طاهرینیا افزود: «این نگاه بلند به این معناست که شما در علم و فناوری نباید مترجم و واردکننده باشید؛ نباید اکتفا کنید که در قسمتهای مؤخر علم باشید و ته صف قافله علم و فناوری بایستید. شما باید جلو، پیش از همه قافله علم و فناوری دنیا حرکت کنید.»
وی با اشاره به تکرار این جمله توسط مقام معظم رهبری در سخنرانیهای متعدد، خاطرنشان کرد: «ایشان این موضوع را هفت، هشت یا ده سال پیش به عنوان یک آرزو مطرح کردند؛ از آن پنجاه سالی که خواستند، ده سال گذشته و چهل سال وقت داریم تا به این قله برسیم.»
طاهرینیا در ادامه به تبیین سیاستهای کلی علم و فناوری که در شهریور ماه سال ۱۳۹۳ توسط مقام معظم رهبری ابلاغ شد، پرداخت و بر بند نخست این سیاستها یعنی «جهاد مستمر علمی با هدف کسب مرجعیت علمی» تأکید ویژهای داشت.
وی مرجعیت علمی را به معنای پیشوا و پیشقراول بودن در حوزه علم تفسیر کرد و گفت: «این گزاره طلایی نشان میدهد که سرمایهگذاری در حوزه علم و فناوری، امری میانمدت تا بلندمدت است و دیربازده؛ باید حوصله کرد، اعتماد کرد و پشتوانه مردمی برای این جریان ایجاد نمود.»
دبیر ستاد علم و فناوری شورای عالی انقلاب فرهنگی همچنین به بند چهارم سیاستهای کلی علم و فناوری اشاره کرد که بر «تقویت عزم ملی و افزایش درک اجتماعی نسبت به اهمیت توسعه علم و فناوری» تأکید دارد و افزود: «برای پیشرفت علم و فناوری، تنها دانشمند کافی نیست؛ دانشمندان بازیگران اصلی و محوری هستند، اما اگر جامعه از آنها حمایت نکند، به آنها اعتماد نکند، زمان، مکان، امکانات و تجهیزات را در اختیارشان نگذارد و فرصت ندهد، توفیقی حاصل نخواهد شد.»
وی با اشاره به تجربه ارزشمند کشور در دوران دفاع مقدس و جنگهای اخیر، خاطرنشان کرد: «جامعه ما در جنگ تحمیلی دوم و سوم، با تمام وجود نتیجه اعتماد به دانشمندانش را در حوزههای هوافضا، قدرت بازدارندگی، صنایع موشکی و پهپادی دید و امروز امنیت سرزمینمان، حاصل همین اعتماد متقابل و سیاستگذاریهای پایدار است.»
طاهرینیا در بخش دیگری از سخنان خود، به نقشه جامع علمی کشور به عنوان یکی از تأکیدات جدی مقام معظم رهبری اشاره کرد و گفت: «برای رسیدن به هدف، باید نقشه راه داشته باشید، مسیر را تعریف کنید و زمانبندی دقیق تعیین نمایید. این فرآیند سیاستگذاری و تهیه نقشه جامع علمی کشور، همان وضعیتی است که امروز ما را در جایگاهی قرار داده که در حوزههای مختلف دنیا را شگفتزده کرده است.»
وی با برشمردن دستاوردهای کشور در حوزههای پزشکی، نانوفناوری، سلولهای بنیادی و قدرت بازدارندگی موشکی، تأکید کرد: «این موفقیتها تصادفی نبوده و حاصل همین سیاستگذاریهای پایدار، نقشهراهمند و اعتماد به نخبگان داخلی است.»
در بخش پایانی این گفتوگو، طاهرینیا به تحلیل حملات اخیر رژیم صهیونیستی و آمریکا به دانشگاهها و مراکز علمی ایران پرداخت و با تأکید بر اینکه «دشمنی که مقابل ما صف کشیده، به هیچ قانونی پایبند نیست»، گفت: «قوانین بینالمللی که بماند، آنها حتی مقررات مصوبات کنگره خودشان را هم رعایت نمیکنند؛ بنابراین هیچ حد و مرزی در عرصه جنگ نمیشناسند و قابل اعتماد نیستند.»
وی با اشاره به فهرست جنایتهای جنگی دشمن در جنگ تحمیلی سوم که از حمله به مدرسه شجره طیبه آغاز شد و به بیمارستانها، تأسیسات زیرساختی و دانشگاهها رسید، افزود: «اگرچه همه این حملات مصداق جنایت جنگی است، اما حمله به دانشگاهها و مراکز علمی را باید گونهای دیگر تفسیر کرد: ادامه سیاست کور ترور دانشمندان.»
دبیر ستاد علم و فناوری شورای عالی انقلاب فرهنگی در توضیح این گزاره گفت: «دشمن با ترور دانشمندان هستهای، ریاضیدان، شیمیدان، متخصص کامپیوتر و سایر حوزههای تخصصی، به دنبال قطع جریان علم و فناوری کشور بود؛ حالا هم زیرساختهای علمی، دانشگاه و پژوهشگاه را هدف قرار داده به این خیال باطل که این اتفاق بیفتد.»
وی با تأکید بر نهادینه شدن جریان علم در کشور، خاطرنشان کرد: «غافل از اینکه در این حوزه، حمله به دانشگاه به عنوان نماد علم و پیشرفت، خیانت به جامعه بشری است؛ چرا که دستاوردهای جامعه دانشگاهی و حوزه علم، متعلق به همه بشریت است و در هر گوشه دنیا که درمانی برای بیماری پیدا شود، برای عموم انسانها قابل استفاده است.»
طاهرینیا با استناد به اظهارات یک روزنامهنگار آمریکایی که گفته بود: «وقتی در حال پیروزی هستید، دانشگاه را بمباران نمیکنید؛ بلکه وقتی متوجه میشوید تهدید واقعی هرگز ذرات و سازهها نبود، بلکه اطلاعات و دانش پشت آن بود و هیچ ایدهای هم ندارید که چگونه آن را متوقف کنید، دانشگاه را بمباران میکنید»، تأکید کرد: «دشمن در ادامه ترور دانشمندان شهیدمان، حالا به زیرساختها و دانشگاهها روی آورده؛ غافل از اینکه جریان علم در کشور نهادینه شده و زیستبوم علم و فناوری ایران، با وجود همه فشارها، پویا و زنده است.»
طاهرینیا در پایان سخنان خود، به تبیین مؤلفههای اصلی زیستبوم علم و فناوری پرداخت و گفت: «علم و فناوری یک زیستبوم است؛ در این زیستبوم عناصر مختلفی نقش دارند که نقشهایشان متفاوت و عیارشان متفاوت است، اما همه نقش دارند.»
وی نخستین رکن این زیستبوم را «نهاد علم و فناوری» دانست و افزود: «شما باید دانشگاه، پژوهشگاه، پارک علم و فناوری و مراکز رشد و نوآوری داشته باشید؛ اینها مقوله نهاد علم و فناوری هستند.»
رکن دوم، به باور دبیر ستاد علم و فناوری، «زیرساخت و تجهیزات» است. وی در این باره گفت: «زیرساخت و تجهیزات در کیفیت پژوهشها و سرعت پیشرفت آنها بسیار مؤثر است؛ هرچه زیرساختها بهتر و تجهیزات پیشرفتهتر باشد، در پیشبرد قطار علم و فناوری توفیق بیشتری خواهید داشت.».
اما رکن سوم و به باور طاهرینیا، غیرقابلجایگزینترین مؤلفه زیستبوم علم و فناوری، «نیروی انسانی» است. وی با ابراز اطمینان از تداوم مسیر پیشرفت علمی کشور گفت: «در کشور ما چرخه تربیت نیروی انسانی به گونهای طراحی شده که این زیستبوم همواره خود را بهروز میکند؛ نیروی انسانی مؤلفهای است که نه قابل حذف است، نه قابل جایگزین و نه قابل امحا.»
علیباقر طاهرینیا در پایان با تأکید بر تداوم مسیر مرجعیت علمی به عنوان میراث ماندگار مقام معظم رهبری، خاطرنشان کرد: «با وجود همه تحریمها، فشارها و حتی حملات فیزیکی به مراکز علمی، قطار علم و فناوری ایران با شتاب و با اتکا به نیروی انسانی متعهد و متخصص، در حال حرکت به سوی قلههای افتخار است و انشاءالله به یمن توجهات امام شهیدمان، به زودی شاهد تحقق آن آرزوی بلند، یعنی یادگیری زبان فارسی برای دسترسی به نظریههای علمی نوین در اکناف عالم، خواهیم بود.»