معاون بورس و امور دانشجویان خارج سازمان امور دانشجویان گفت: با وجود چالشهای ناشی از جنگ، روند جذب دانشجویان بینالملل متوقف نمیشود و ایران توانسته تعداد این دانشجویان را به حدود ۸۴ هزار نفر برساند.
وی ادامه داد: باید به خاطر داشته باشیم که آموزش عالی ما علاوه بر بهره بردن از میراث دانشی و تمدنی تاریخی که دارد، به لحاظ علمی و تحقیقاتی در بسیاری از رشتهها نوظهور و فناور واقعاً در مرز دانش و نوآوری جهانی حرکت میکند و مصداق عینی آن نیز اکوسیستم نوآوری و فناوری بومیای است که در کالبد پارکهای علم و فناوری در کنار دانشگاهها شکل گرفته و همچون نگینی بر تارک آموزش عالی ما میدرخشند.
جنگ چالش کوتاهمدت است، نه مانع بلندمدت
وی افزود: با داشتن چنین تاریخچه غنی و دستاوردهای مدرن، بدون شک بحرانهایی همچون جنگ که قطعاً پدیدههای گذرا هستند، ممکن است آموزش عالی را در کوتاهمدت با چالشهایی برای جذب دانشجویان بینالملل مواجه کند، اما قطعاً در میانمدت و بلندمدت نمیتواند اثر منفی جدی ایجاد کند و چه بسا همین جنگ ممکن است فرصتهایی را برای جذب بیشتر دانشجویان خارجی فراهم کند.
قنبری باغستان تصریح کرد: ما قبلاً نمونههای مشابهی داشتهایم. در سالهای ۲۰۰۸ و ۲۰۰۹ میلادی که کشورهای جنوب شرق آسیا دچار بحران مالی شدند، کشورهایی مثل مالزی و سنگاپور با چالشهایی مواجه شدند. همچنین در دوران پاندمی کرونا، بسیاری از کشورهای دارای جایگاه در آموزش عالی جهانی دو تا سه سال دچار رکود شدند، اما بلافاصله پس از آن توانستند مجدداً دانشجویان بینالملل زیادی جذب کنند.
وی ادامه داد: در کشور ما نیز در جریان جنگ تحمیلی ۱۲ روزه تابستان سال گذشته، چالشهایی در زمینه نگهداشت و جذب دانشجوی خارجی ایجاد شد، اما خوشبختانه این وضعیت بهسرعت مدیریت شد و از مهرماه ۱۴۰۴ مجدداً روند جذب دانشجوی خارجی بهصورت صعودی از سر گرفته شد، بهگونهای که توانستیم بر اساس برنامهریزی انجامشده، تعداد دانشجویان بینالملل را به حدود ۸۴ هزار نفر برسانیم.
حرکت به سمت آموزش فرامرزی و مجازی
معاون بورس و امور دانشجویان خارج سازمان امور دانشجویان اظهار کرد: این جنگ نیز مانند سایر بحرانها، یک چالش موقتی است و ما باید علاوه بر مدیریت نگهداشت دانشجویان فعلی، از ظرفیت موجهای جدید بینالمللیسازی نیز بهصورت پویا استفاده کنیم تا از رقابت جهانی در جذب دانشجوی خارجی عقب نمانیم.
وی افزود: یکی از اقدامات مهم در این زمینه، توسعه آموزش فرامرزی است؛ به این معنا که دانشگاههای ما بتوانند رشتههای آموزشی را بهصورت فرانشیز در کشورهای هدف مانند کشورهای آفریقا، آسیای میانه و جنوب شرق آسیا ارائه دهند. همچنین میتوان در شرایط بحران، به سمت آموزش کاملاً آنلاین و غیرحضوری حرکت کرد و از این طریق تعداد بیشتری دانشجوی بینالملل جذب کرد.
قنبری باغستان ادامه داد: جذب دانشجوی بینالملل بهصورت مشترک با دانشگاههای کشورهای در حال توسعه یا کمتر توسعهیافته در قالب برنامههایی مانند ۲+۲ یا ۲+۱ نیز از دیگر راهکارهایی است که میتواند مورد توجه قرار گیرد.
وی تصریح کرد: مهم این است که بتوانیم با مدیریت صحیح و نگاه بلندمدت، پویایی دانشگاهها و نهادهای علمی کشور را متناسب با پارادایمها و تحولات جدید آموزش عالی حفظ کنیم و از رقابت جهانی عقب نمانیم، چرا که دانشگاههای ما با توجه به تجربه و ظرفیتهای موجود، توانایی تحقق این هدف را دارند.
وی در پایان خاطرنشان کرد: خوشبختانه در دوران جنگ ۱۲ روزه سال گذشته، تجربیات ارزشمندی در این زمینه کسب شد و با توجه به پیشبینی تکرار چنین بحرانهایی، اقدامات زیرساختی مهمی در وزارت علوم انجام شده است؛ از جمله الکترونیکیسازی فرآیندهای جذب دانشجوی خارجی، اعطای مجوز آموزش به زبانهای دوم، امکان آموزش مجازی در برخی دانشگاهها، اعطای بورسیه به دانشجویان مستعد و تسهیل حضور آنها در پارکهای علم و فناوری که هر یک از این اقدامات میتواند جاذبههای بیشتری برای تحصیل در ایران ایجاد کند.