علی ملاقلیپور، فیلمساز و فرزند مرحوم رسول ملاقلیپور، در رادیو فرهنگ، درباره نگاه خود به سینما، مسئولیت هنرمند و جایگاه هنر در تقویت وحدت ملی سخن گفت.
به گزارش خبرگزاری صدا و سیما ، علی ملاقلیپور، کارگردان و فرزند زندهیاد رسول ملاقلیپور، در گفتوگو با رادیو فرهنگ، با انتقاد از سطحیشدن فضای فرهنگی و غلبه کلیپهای کوتاه و بیاعتبار، تأکید کرد:هنرمند باید همچون غواصی باشد که برای یافتن «مروارید معنا» به عمق جامعه و مفاهیم فرو میرود.
او با اشاره به مسئولیت اخلاقی فیلمساز در برابر ذهن میلیونها مخاطب، گفت : به همین دلیل خیلی پشت سرهم فیلم نمیسازد و برای هر اثر، پژوهش و دقت ویژهای را شرط کار خود میداند.
او در پاسخ به پرسشی درباره اینکه چرا سراغ سوژهها و مضمونهای سخت میرود، با تمثیل «غواصی» توضیح داد: برای اینکه جامعه از سطحزدگی بیرون بیاید، هنرمند باید غواصی کند.
وی افزود: رفتن سراغ مفاهیم عمیق سخت است؛ مثل کاری که یک غواص انجام میدهد. او باید رنج عمق را تحمل کند تا به مروارید برسد.
ملاقلیپور ادامه داد: سادهگویی روی مفاهیم پیچیده، نشانه سطحیبودن نیست؛ هنر است. سعدی مفاهیم سنگین حکمت و معرفت را در جملاتی ساده و تصویری بیان میکند.
سینما هم باید بتواند مفاهیم عمیق را در قالب قصهای ساده و قابل فهم به تصویر بکشد.
این کارگردان با انتقاد از افول مطالعه و سیطره فضای مجازی، وضعیت امروز فرهنگ را چنین توصیف کرد: در سالهای اخیر، در همه کشورها مردم کمتر کتاب میخوانند و بیشتر به فیلمها و نماهنگهای ۳۰ ثانیهای رو آوردهاند؛ محتواهایی که گاهی حتی اعتبارشان زیر سؤال است.
نتیجه این میشود که مردم به جای دانایی، تخیل دانایی دارند. سینما و سریال هم از این افول اندیشه و نویسندگی آسیب دیده است.
ملاقلیپور با تأکید بر اینکه «اندیشهمحوری» را جانمایه هر اثر خود میداند، گفت: حتی در آثار کودک نیز از طرح مفاهیم عمیق غافل نیستم در سریال کودکانهای مثل «کاراگاهان کوچک» ساعتها با نویسندهها مشورت میکنیم تا بفهمیم مفهوم وطن را چطور برای کودک توضیح بدهیم.
نزدیکترین مثال مفهوم خانه و کاشانه است؛ اینکه اگر دزدی وارد خانه شود، دفاع از خانه وظیفه همه اعضای خانواده است.
او در بخش دیگری از گفتوگو درباره احساس رضایت پس از ساخت آثارش توضیح داد: بخشی از این رضایت از بازخورد تماشاگر میآید و بخش دیگر از بازنگری علمی و مطالعات بعدی و همیشه بعد از انتشار اثر، با مطالعه بیشتر از خودم میپرسم آیا حرف درستی زدهام یا نه. به همین دلیل تندتند فیلم نمیسازم. میترسم حرفی بزنم که بعد بفهمم غلط بوده و صدها هزار یا میلیونها نفر آن را شنیده باشند.
ملاقلیپور با یادآوری توصیههای استادش، مرحوم بهزاد بهزادپور، گفت: ایشان همیشه میگفتند ذهن مردم تختهسیاه نیست که هر وقت خواستی پاکش کنی. حرفی که میزنی با زندگی مردم میماند و ممکن است روز قیامت میلیونها نفر از تو طلبکار باشند که ما را گمراه کردی. نویسنده، شاعر و کارگردان باید هر روز حواسشان به آخرت خودشان باشد.
این فیلمساز درباره سابقه خود در سینما نیز توضیح داد: پیش از ورود به کارگردانی در حدود سی فیلم بهعنوان دستیار کارگردان و برنامهریز فعالیت کرده تا بهتدریج برای مسئولیت کارگردانی «پخته» شود.
در بخش پایانی برنامه، گفتوگو به نقش هنر در شکلگیری وحدت اجتماعی کشیده شد.
ملاقلیپور با اشاره به حضور مردم در صحنه و دفاع از وطن، این همراهی را «بسیار ارزشمند» خواند، اما در عین حال گفت: وحدت ایجاد شده، اما انسجام کامل هنوز اتفاق نیفتاده و فاصله داریم.
بخشی از جامعه در منطقه سکوت است؛ نه لزوماً بیتفاوت، بلکه شاید بهخاطر ناملایمات و تبعیضها هنوز آماده حضور نیست.
او برای گسترش دایره وحدت، به لزوم تنوع سلیقه در برنامههای میدانی اشاره کرد: اگر در میدانها فقط یک قالب و یک سبک اجرا شود، بخشی از جامعه احساس بیرونماندن میکند.
ما خوانندههای متعددی داریم که درباره وطن با زبان امروزی و سنگین میخوانند. اگر میدانها میزبان این صداهای متنوع باشند، دایره وحدت بزرگتر میشود.