پژوهشگران دانشکده پزشکی دانشگاه تگزاس اسپری بینی تازهای تولید کردندکه با دو بار استفاده، التهاب مغزی را کم کرده، حافظه را بهبود میدهد و عملکرد سلولهای عصبی را احیا میکند.
به گزارش خبرگزاری صدا و سیما ، دانشمندان نوعی اسپری بینی ساختهاند که تنها با دو بار استفاده، التهاب مغز را کاهش میدهد، حافظه را بهبود میبخشد و عملکرد سلولهای عصبی را بازمیگرداند.این کشف میتواند راه را برای درمان بیماریهای عصبی مانند آلزایمر و زوال عقل هموار کند.
مغز انسان را نه مانند یک ماشین که بهمرور فرسوده میشود، بلکه مانند دستگاهی که بهتدریج داغ میکند، تصور کنید. با افزایش سن، التهاب خفیفی در نواحی کلیدی مرتبط با حافظه و یادگیری ایجاد میشود.
این التهاب مزمن که التهاب عصبی ناشی از پیری نام دارد، با کندی ذهن، کاهش تمرکز و افزایش خطر بیماریهایی مانند آلزایمر مرتبط است. سالها دانشمندان معتقد بودند این روند اجتنابناپذیر است، اما تحقیقات جدید خلاف آن را نشان میدهد.
اسپری بینی برای درمان التهاب مغز
پژوهشگران دانشکده پزشکی دانشگاه تگزاس اِیاَنداِم شواهدی یافتهاند که نشان میدهد این التهاب مرتبط با افزایش سن ممکن است برگشتپذیر باشد. رویکرد آنها به طرز شگفتانگیزی ساده است: استفاده از یک اسپری بینی.
این مطالعه که با هدایت دکتر آشوک شتی (Ashok Shetty) انجام شده، نشان داد درمان با این اسپری پس از تنها دو نوبت استفاده، نتایجی چشمگیر به همراه دارد که عبارتاند از:کاهش التهاب.بازگر داندن سیستمهای انرژی سلولهای مغز. بهبود حافظه. نتایج سریع و مزایای ماندگار است.
یکی از مهمترین یافتهها، سرعت پاسخ بود. بهبود در عرض چند هفته ظاهر شد و ماهها ادامه یافت. این پژوهش که در یک مجله معتبر و تخصصی (Journal of Extracellular Vesicles) منتشر شده، نشان میدهد که درمانهای بیماریهای عصبی ممکن است دستخوش تحولی اساسی شود.
دکتر شتی میگوید: بیماریهای مرتبط با افزایش سن مانند زوال عقل، یک نگرانی بزرگ در حوزه سلامت در سراسر جهان هستند. آنچه ما نشان میدهیم این است که پیری مغز برگشتپذیر است تا افراد بتوانند از نظر ذهنی هوشیار بمانند.
با توسعه این درمان، ممکن است در آینده تنها دو بار مصرف یک اسپری بینی ساده، جایگزین روشهای تهاجمی و پرخطر یا ماهها مصرف دارو شود.
در آمریکا، انتظار میرود موارد جدید زوال عقل تا سال ۲۰۶۰ میلادی به حدود یک میلیون نفر در سال برسد. شتی میگوید: این روند نشاندهنده نیاز فوری به روشهای نوآورانه برای کاهش خطر بیماریهای عصبی است.
این درمان اثربخشی مشابهی در مردان و زنان نشان داد که در تحقیقات پزشکی نادر است. به گفته شتی نتایج درمان در هر دو جنس ثابت و مشابه بود.
این درمان از حاملهای میکروسکوپی طبیعی استفاده میکند که در بدن همه ما وجود دارند. این حاملها حاوی مولکولهای تنظیمکننده ژن هستند؛ مولکولهایی که مانند یک اهرم کنترل عمل میکنند و به سلولهای مغز دستور میدهند چه کارهایی انجام دهند یا چه کارهایی را متوقف کنند.
دکتر نارایانا (Madhu Leelavathi Narayana)، یکی از پژوهشگران این مطالعه، میگوید: این مولکولها مانند تنظیمکنندههای اصلی عمل میکنند و بسیاری از راههای ارتباطی سلولها را در مغز تعدیل میکنند.
رساندن دارو به مغز از راه بینی
یکی از هیجانانگیزترین جنبههای این رویکرد، نحوه رساندن دارو به مغز است. هنگامی که این حاملهای میکروسکوپی طبیعی به صورت اسپری بینی تجویز میشوند، از سد محافظتی مغز عبور میکنند و به صورت مستقیم وارد بافت مغز میشوند.
دکتر کودالی (Maheedhar Kodali)، از دیگر محققان این گروه، میگوید: روش رساندن دارو به مغز از راه بینی به ما اجازه میدهد بدون نیاز به روشهای تهاجمی مانند جراحی، مستقیماً به مغز دسترسی پیدا کنیم.
این مولکولها پس از ورود به مغز، فعالیت سامانههای التهابی بدن را کاهش میدهند. این درمان همچنین عملکرد نیروگاههای انرژی سلولهای مغز (میتوکندری) را بهبود میبخشد. دکتر نارایانا میگوید: ما با کاهش استرس اکسیداتیو (آسیبهای سلولی ناشی از رادیکالهای آزاد) و بازگرداندن فعالیت نیروگاههای انرژی سلول، انرژی را به سلولهای عصبی بازمیگردانیم.
آزمایشهای رفتاری این یافتهها را تأیید کرد. افرادی که درمان را دریافت کردند، حافظه و آگاهی بیشتری از محیط اطراف خود نشان دادند. دکتر شتی میگوید: ما میبینیم که سامانههای ترمیم مغز خودشان روشن میشوند و التهاب را التیام میبخشند.
گام بعدی؛ تحقیقات بیشتر
هرچند هنوز به پژوهش بیشتری نیاز است، پژوهشگران حق اختراع این درمان را در آمریکا به ثبت رساندهاند. شتی میگوید: ما در حال تبدیل یافتههای خود به درمانهای واقعی هستیم که میتواند زندگیها را تغییر دهد.
وی در پایان تأکید میکند: رویکرد ما تعریف جدیدی از پیری ارائه میدهد. هدف ما پیری موفق مغز است؛ حفظ هوشیاری و سلامت افراد. نه فقط زندگی طولانیتر، بلکه زندگی هوشمندانهتر و سالمتر است.