مدیرکل دفتر سلامت روانی، اجتماعی و اعتیاد وزارت بهداشت از غربالگری حدود ۳۴۰ هزار نفر در بحران اخیر خبر داد و گفت: خدمات گسترده روانی-اجتماعی با محوریت مراکز و الگوی سراج و سامانه ۱۹۰ بهصورت رایگان در سراسر کشور در حال ارائه و تداوم است.
به گزارش خبرگزاری صدا و سیما، محمدرضا شالبافان مدیرکل دفتر سلامت روانی، اجتماعی و اعتیاد وزارت بهداشت با تشریح اقدامات انجامشده در بحران اخیر، از اجرای گسترده برنامههای مداخله روانی-اجتماعی در سراسر کشور خبر داد و گفت: از ابتدای این بحران تاکنون حدود ۳۴۰ هزار نفر از نظر استرس و مشکلات سلامت روان غربالگری شدهاند که بخشی از آنها نیازمند دریافت خدمات تخصصی بودهاند.
وی با اشاره به استقرار ساختار منسجم ارائه خدمات، افزود: خدمات سلامت روان بر اساس اسناد بالادستی و با محوریت وزارت بهداشت و همکاری بینبخشی دستگاهها اجرا شد؛ ساختاری که پیشتر در بحرانهای مشابه نیز تجربه شده بود و در این دوره نیز بهخوبی فعال شد.
تولید و بازنشر گسترده محتوای آموزشی
شالبافان با بیان اینکه یکی از نخستین اقدامات، بهروزرسانی و انتشار محتوای آموزشی بود، اظهار کرد: روزانه چندین محتوای آموزشی در بسترهای مختلف منتشر شد که با استقبال مردم مواجه شد، هرچند در شرایط بحران دسترسی به مخاطب با محدودیتهایی همراه است.
وی ادامه داد: علاوه بر این، آموزش روانشناسان در دستور کار قرار گرفت و با فراهمسازی دسترسی رایگان به دورههای آموزشی، حتی روانشناسان خارج از بدنه وزارت بهداشت نیز توانستند در ارائه خدمات مشارکت کنند.
تدوین بستههای تخصصی درمانی
مدیرکل دفتر سلامت روانی، اجتماعی و اعتیاد وزارت بهداشت گفت: با همکاری انجمن روانشناسی ایران، بسته آموزشی درمان اختلال استرس پس از سانحه تهیه و بهصورت رایگان در اختیار روانشناسان قرار گرفت. همچنین انجمن روانپزشکان ایران به سفارش این دفتر بستهای برای درمان دارویی این اختلالات تدوین کرد تا پزشکان عمومی و اورژانس نیز در شرایط محدودیت دسترسی به روانپزشک بتوانند خدمات لازم را ارائه دهند.
استقرار تیمهای روانشناسی در بیمارستانها و مراکز اسکان
وی با اشاره به حضور میدانی نیروهای تخصصی افزود: تیمهای سلامت روان علاوه بر حضور در صحنههای حادثه، در بیمارستانهای پذیرنده مصدومان و همچنین مراکز اسکان موقت مستقر شدند و خدمات لازم را به آسیبدیدگان و خانوادهها ارائه کردند.
شالبافان تأکید کرد: ارائه خدمات پایدار از اهمیت بالایی برخوردار است و افراد باید بدانند که پس از بحران نیز میتوانند خدمات رایگان را از طریق مراکز جامع سلامت و مراکز سراج دریافت کنند.
شیوع بالاتر مشکلات روانی در مناطق آسیبدیده
وی با بیان اینکه میزان مشکلات روانی در مناطق آسیبدیده بیشتر است، گفت: در برخی مراکز اسکان موقت، حدود ۴۰ درصد افراد دچار مشکلات جدی سلامت روان بودند، در حالی که این رقم در جمعیت عمومی بین ۱۰ تا ۱۵ درصد برآورد میشود.
ارائه خدمات به نیروهای عملیاتی
مدیرکل دفتر سلامت روان وزارت بهداشت خاطرنشان کرد: نیروهای امدادی، اورژانس، آتشنشانی و کادر درمان بهطور طبیعی در معرض آسیبهای روانی بیشتری قرار دارند و برنامهریزی برای ارائه خدمات به این گروهها نیز در دستور کار قرار گرفته است.
نقش کلیدی سامانه ۱۹۰ در مدیریت بحران
شالبافان با اشاره به راهاندازی و تقویت سامانه ۱۹۰ گفت: این سامانه بهعنوان درگاه شناختهشده وزارت بهداشت نقش مهمی در ارائه مشاورههای روانی ایفا کرد و روزانه تا ۶ هزار تماس توسط حدود ۷۰۰ روانشناس پاسخ داده میشد.
وی افزود: خدمات این سامانه شامل مداخلات کوتاهمدت برای مدیریت استرس، کاهش اضطراب و ارجاع موارد نیازمند خدمات تخصصی به مراکز مربوطه است.
تداوم خدمات پس از پایان بحران
وی با تأکید بر اینکه پایان بحران به معنای پایان مشکلات روانی نیست، تصریح کرد: معمولاً در ماههای پس از بحران، وضعیت سلامت روان جامعه با چالشهای بیشتری مواجه میشود، بنابراین تداوم خدمات و مداخلات ضروری است.
اقدامات ویژه در میناب
شالبافان با اشاره به اقدامات انجامشده در شهرستان میناب گفت: تاکنون حدود ۱۶ هزار غربالگری در این منطقه انجام شده و بهتازگی مرکز سراج میناب با حضور تیم تخصصی افتتاح شده است.
وی افزود: برنامه غربالگری خانهبهخانه در این منطقه در دستور کار قرار دارد و همچنین ایجاد بخش بستری روانپزشکی، بهویژه برای کودکان و نوجوانان، بهعنوان یک ضرورت پیگیری میشود.
تأکید بر پرهیز از موازیکاری
مدیرکل دفتر سلامت روان وزارت بهداشت در پایان با قدردانی از مشارکت داوطلبان، گفت: حضور نیروهای مردمی در بحران ارزشمند است، اما برای اثربخشی بیشتر، خدمات باید در چارچوب ساختارهای رسمی و بهصورت هماهنگ و مکمل ارائه شود تا از موازیکاری جلوگیری شود.