بهترین دفاع، افشای ماهیت و هیمنه پوشالی دشمن است

به گزارش خبرگزاری صداوسیما، آقای بیژن نوباوه‌وطن در برنامه گفتگوی ویژه خبری به تشریح جنگ روایت‌ها و نقش استراتژیک رسانه پرداخت و به پرسش‌ها در این باره پاسخ داد. متن کامل این گفتگو به شرح زیر است:

نوباوه‌: اگر بخواهیم تقسیم‌بندی کنیم نقش واحدها، گروه‌ها و نهاد‌های مختلف را در پیشبرد این دفاع مقدس‌مان، فکر می‌کنم نقش سازمان صداوسیما؛ یک نقش ویژه‌ای است. فکر می‌کنم بیشتر از این که دشمن به دنبال زدن نهاد‌های امنیتی، نظامی و آسیب رساندن به بخش‌های اقتصادی ما باشد، اولین هدفش؛ زدن رسانه است؟ چرا؟ چون صدای رسانه، صدای حاکمیت و مردم است، حتی در جنگ ۱۲ روزه آن اتفاقی که برای شما افتاد، این ثابت کرد که این در هیچ قاعده‌ای در دنیا نمی‌گنجد که اول بخواهند مرکز یک رسانه را بزنند. به لطف خدا هم شما خیلی خوب رو سفید درآمدید و هم رسانه و الان بچه‌های ما شاید کسی نداند، من و شما نشستیم، همین اینجا ۱۰ نفر پشت صحنه نشستند، دوستان ما در رژی، پشت دوربین، بچه‌های صدابردار ما، همه کار‌های گرافیکی و اینها واقعاً شب و روز ندارند. من واقعاً بعضی وقت‌ها این‌جا می‌آیم، خواستم چای بخورم و به استودیو بیایم، زمانی گذشت، می‌بینم این بچه‌ها هرگز نمی‌توانند حتی یک چای راحت بخورند و این نقش بی‌بدیل صداوسیما، نشانگر یک برنامه‌ریزی منسجم است که ما از سال‌ها پیش این برنامه‌ریزی را کردیم، به لطف خدا در عین حال که شاید ده‌ها آنتن ما و مرکز صداوسیمای ما در سراسر کشور مورد هجمه وحشیانه قرار گرفته، اما یک لحظه سیگنال در صداوسیما قطع نشده است.

سؤال: یک نکته بسیار مهم؛ همین نکته‌ای است که اشاره کردید، البته دکتر جبلی هم آن را توئیت کردند، یعنی آنتن‌های صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران که پل ارتباطی مردم با بخش‌های مختلف هستند، بار‌ها و بار‌ها در رصد دشمن و مورد هدف دشمن قرار گرفت، اما لحظه‌ای آنتن قطع نشد و وقفه‌ای در برنامه‌ها نیفتاد، به دلیل برنامه‌ریزی‌هایی که از قبل بود و این حاصل جان‌فشانی‌هایی است که در بخش‌های مختلف رسانه در کشور اتفاق افتاده و می‌افتد.

نوباوه: دقیقاً همین طور است، می‌خواهم یک دست مریزاد بگویم و دست همه همکارانم را می‌بوسم علت آن این است که اساساً رسانه مثل دیکته‌ای است که هر لحظه نوشته می‌شود ممکن است یک نفر در بخش سیاسی کار می‌کند، اظهار نظری می‌کند تا برود به وزارت خارجه تصمیم گرفته شود، ممکن است مدت‌ها امکان بازگشت دارد، صداوسیما در هر لحظه از مجری تا همه بخش‌های آن، حرفی که زده می‌شود، می‌شود موضع کشور، این دیکته؛ بسیار دیکته حساس و متفاوتی است به همین دلیل کار ما بسیار حساس است من سال‌هایی هم که خارج از کشور بودم، همین را حتی به سیاسیون هم گفتم، به همین دلیل فکر می‌کنم یکی از موفقیت‌های ما در امر اطلاع‌رسانی، همین حفظ آنتن است و وجود کارشناسان مختلف هم البته بسیار بسیار مفید است، به خصوص نیرو‌های جوانی که می‌آوریم، من می‌خواهم اینجا هم از اینها تشکر کنم و هم این که این امکان را ما باید فراهم کنیم که افکار و اندیشه‌ها و سلایق بیایند. امروز می‌بینیم در سطح جامعه همه هستند، بگذاریم همه بیایند حرف بزنند، خیلی خوب است، ولی من می‌خواهم بازتر از این باشد.

سؤال: این مسیر را از جنگ ۱۲ روزه شروع کردیم؛ استفاده از افکار، سلایق و نظرات مختلف.

نوباوه: اساتید دانشگاه هستند، ممکن است اصلاً نظریه‌ پرداز هستند، می‌توانیم برنامه‌ای برای آنها بگذاریم و در بخش خبری شرکت کنند، بیایند و نظرات خود را بگویند، افراد بسیار زیادی هستند که می‌بینم؛ حتی شب‌ها که برای تظاهرات می‌رویم، می‌بینیم که مردم مراجعه می‌کنند، حرف‌های قشنگی دارند، اساتید دانشگاه و این فرصت هم بهتر از این که هست فراهم شود و ما به سمت این برویم که یک رسانه‌ای در تراز انقلاب و مردم داشته باشیم.

سؤال: ما در جنگ تحمیلی سوم دیدیم بار‌ها و بار‌ها مقامات آمریکا اعلام کردند و عصبانیت خود را از عملکرد رسانه‌های ایران نشان دادند؛ از روابط عمومی و رسانه ایران که روابط عمومی در قالب رسانه گنجانده می‌شود، از چه عصبانی بودند؟ چه چیز آنها را در قاب تصویر عصبانی می‌کرد؟

نوباوه: من می‌خواهم فرصت بگیرم با دوستانی که مسئولیت این کار را دارند، یک بابی را باز کنیم بتوانیم چهار تا پنج جلسه داشته باشیم. من به واسطه تجربیاتی که خودم در باب خبرنگاری دارم و حضورم در کشور‌های مختلف که اینها را دیدم، اینها قدرت اصلی و ظاهرشان یک چیز است و باطن آنها چیز دیگری است، آن اتفاقی که امروز افتاده؛ نگاه کنید آمریکا یک چهره اصلی دارد که معلوم است، امروز معلوم‌تر شده؛ یک چهره هالیوودی و تصنعی. ما اصطلاحاً در خود هالیوود هم این را می‌گویند، خود آمریکایی‌ها هم به این اعتقاد دارند؛ می‌گویند آمریکایی‌ها جنگی را شروع می‌کنند که جنگ مغلوبه قبل از وقوع است؛ یعنی چه؟ یعنی قبل از این که جنگ را شروع کنند، طرف خود را می‌بازد، می‌خواهد ناوش حرکت کند، حکومت ساقط می‌شود، یا مثلاً مردم تصور می‌کنند آمریکایی پشت درخت هم بایستی تو را می‌بیند، زیر زمین هم باشی تو را می‌بیند، چرا؟ چون که سال‌ها، هزاران فیلم ساخته شده، یک قدرت و هیمنه پوشالی از اینها درست کرده، حالا اینها با این وضعیت وارد جنگ می‌شوند، ناگهان در این جنگ مواجه می‌شوند با اینکه دستشان لو می‌رود. چطور دستشان لو می‌رود؟ این که هیمنه نظامی آنها یک طرف، بحث این که شما در بحث رسانه‌ای می‌توانی این را افشا کنی، بهترین کار دفاع در امر رسانه؛ این درس دانشگاهی و افشای ماهیت مهاجم است. 

وقتی آن فرد هجمه می‌کند؛ من بتوانم ماهیت آن را افشا کنم، آن خود به خود خنثی می‌شود؛ کاری که صدا‌وسیما الان کرد. شرایط ما در دوران دفاع مقدس فرق می‌کرد، واقعاً گزارشی که ما می‌دادیم اگر نبود، شب چیزی نبود، بعد گزارشی بود که واقعاً با جان خود بازی می‌کردیم. همه خبرنگاران همین بودند؛ همه گروه‌ها، ولی امروز نگاه کنید در جنگ روایت هستید، الان توئیت‌هایی که مثلاً ترامپ می‌زند، توئیت‌های دروغ است. یک بخشی از این افشا توسط سیاستمداران و دیپلمات‌ها انجام می‌شود؛ حاکمیتی که سلطه اطلاعاتی دارد، بخش مهمتر آن؛ توسط رسانه است شما این توئیت را می‌آوری در کنار دیگر حرف‌هایش قرار می‌دهی، در کنار دیگر اظهار نظرها، خودبه‌خود این را خوب منتشر می‌کند، خود‌به‌خود ناگهان می‌بینی ماهیت مهاجم افشا می‌شود و او برملا می‌شود. یعنی الان یک آماری بخواهند بگیرند که نمی‌گیرند و ما می‌توانیم این کار را کنیم، ببینید چند درصد مردم دنیا اعتقاد دارند که ترامپ راستگو است یا دروغگو؟ این را شما در بیاورید، فکر می‌کنم اصلاً نتوانیم بگوییم چند درصد، همه می‌دانند که فرد قمارباز و بلوف‌زنی است، بلوف هم یعنی همین؛ با شکل میمیک صورت و حرکت‌های بدنش سعی می‌کند چیزی را القاء کند که نیست.

کاری که صداوسیما کرد با تجربه‌ای که ما به دست آورده بودیم الان کسی نبود در مورد شجاعت ایرانی بحث کند، چرا؟ چون خانم امامی نشسته؛ یک خانم است، در استودیو نشسته، کار جنگی و رزمی هم نمی‌کند، ولی وقتی به او حمله می‌شود مثل یک رزمنده دفاع می‌کند؛ اصلاً لازم نیست، این خود بیانگر است. بلکه امروز صحبت از این می‌شد مردم فیلمی که به استهزاء پخش می‌کنند؛ دو گلوله کلتی که اصلاً معلوم نیست راست است یا دروغ شلیک شده، هزار نفر آدم فرار می‌کنند، بعد شب اینجا موشک می‌زنند، می‌بینیم ملت با بچه‌هایشان و بچه در آغوششان؛ این یعنی چه؟ اینها دیگر نمی‌آیند سرمایه‌گذاری روی شجاعت یا ترسو بودن ملت ایران کنند، اما این الان در مورد ملت آمریکا صدق می‌کند، در مورد خود دولتمردان آمریکا صدق می‌کند. امروز حنظله اعلام کرده که ما اسم تفنگداران دریایی آمریکا درآوردیم، فکر نکنید حرف کوچکی است، مطمئن باشید همان‌طور که اسم خلبانان اسرائیلی را درآوردند و خود آنها اعلام کردند همه اینها به جا‌های دیگر نقل مکان کردند. این کار رسانه‌ای امروز همپای کار نظامی، اثربخش است. مطمئن باش شما که اینجا نشسته‌ای به اندازه یک رزمنده، نمی‌خواهم بزرگتر کنم؛ حداقل یک رزمنده و سربازی، اثر داری، کاری که امروز رسانه ما کرد، ما هنوز خیلی کمبود داریم و خیلی بهتر از اینها می‌توانیم کار کنیم، ولی امروز پا به پای آنها، مثلاً در مورد این پویانمایی‌ها و انیمیشن‌هایی که ساخته شده، به قول دوستان که دیروز صحبت می‌کردند و می‌شنیدم؛ سیستم و صنعت مال اینهاست، ولی ما امروز بهتر از آنها کار کردیم.

سؤال: شما راجع به رسانه صحبت می‌کنید؛ عضو کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی هستید، سال‌ها فعالیت رسانه‌ای کردید.

نوباوه: کاری که امروز رسانه ما کرد ما هنوز خیلی کمبود داریم هنوز خیلی بهتر از این هم میتوانیم کار کنیم ولی امروز پا به پای آنها، این پویانمایی‌ها انیمیشن‌هایی که ساخته شده به قول دوستان که صحبت می‌کردند و من می‌شنیدم سیستم و صنعت مال اینها است ولی ما امروز بهتر از اینها کار کردیم.

سوال: یک نکته بگویم شما دارید راجع به این رسانه صحبت می‌کنید عضو کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی هستید سال‌هاد فعالیت رسانه‌ای کردید به نظرم هنوز دغدغه خبر و خبرنگاری در وجودتان هست آقای دکتر نوباوه فکر می‌کنید ما در بخش رسانه برای اینکه آن چیزی که اشاره کردید افشای ماهیت پلید دشمن و مهاجم باید چه باید‌هایی را رعایت کنیم چه نباید‌هایی را رعایت کنیم در قالب چه بسته‌بندی‌های میدان باید به عنوان یک راوی برتر یاد صحبت‌های رهبر شهیدمان افتادم به یکی از جلسات افق رسانه که اشاره می‌کردند گاهی حتی رسانه جلوتر از میدان می‌تواند عمل کند و پیشتاز باشد؟

نوباوه: یک مثالی را عرض کنم شاید کسی نشنیده سال پنجاه و نه دوستان ایرنا خبرگزاری ایرنا رفتند خدمت امام خمینی رحمه الله در مورد این رسانه اصلا باور نکردنی بود امام دقیقاً به این چیزی که من سی سال توی دانشگاه می‌روم و می‌آیم و درس می‌دهم امام اون‌وقت اشاره کرد صد برابر بهتر از ما همین افشای ماهیت، امام گفتند که مثلاً می‌گویند در ایران شکم زن‌ها را پاره می‌کنند، این بحث‌ها بود شکم زن را پاره می‌کنند و بچه‌ها را می‌آورند بیرون و توی بوسنی بود و دست داعشی‌ها بود، گفت شما بر وید این رو اعلام کنید بگویید دشمن می‌گوید در ایران شکم زن‌ها را پاره می‌کنند و بچه را در آورند یعنی انقد رژیم ایران سفاک و جنایتکار است و اون وقت که برای من تعریف می‌کرد می‌گفت که خب بالاخره توی این مردم آدم زندگی می‌کند می‌بیند یک مورد باید دیده باشد که بعد مردم میفهمند که اصلاً ما نباید بترسیم از اون چیزی که آنها می‌گویند بعضی وقت‌ها ما حرف‌های آنها را می‌آوریم می‌گوییم و می‌گوییم که دشمن می‌گوید که به مردم پول می‌دهند شب‌ها بیایند تظاهرات خوب اگر این طور باشد بودجه سه روزه اش را در این شصت روزه داد به مردم دیگر ولی چی می‌شود نتیجه‌اش، نتیجه‌اش مخاطب ما که مخاطبش که باید رویش اثر بگذارد خارجی می‌گوید که پس معلوم است اینها تمام حرفهایشان دروغ است.

سوال: حتی در مورد مخاطب‌های داخلی زمانی مخاطب از میدان و رسانه یک ذره دور بود الان مخاطب ما در میدان در خیابان است و خودش دارد می‌بیند و احساس می‌کند؟

نوباوه: با یک نفر صحبت کرده گفت که اصلاً من مزدور جمهوری اسلامی هستم به من بگویید بعد شرایط علمی اش که را دیدیم دیدیم چه قدر در کشور از اینها داریم، اینها دیگر افشا شده است ما در عملکرد رسانه‌ای ما نباید بترسید قبل از شفاف سازی و چیزی که ما و آمریکا می‌دانیم کجایش محرمانه است که بخواهیم ما به مردم نگوییم ما به مردم هم می‌گوییم آمریکایی‌ها این را گفتند، اینها خیلی مهم است بعد مردم به رسانه اعتماد کنند این اعتماد یعنی هزاران هزار امتیاز برای کشور، یعنی مردم هر چی رسانه بگوید درست می‌گوید ما الان در هفته گذشته یک به اصطلاح نظرسنجی شده تقریباً صداوسیما می‌گوید حدود هفتاد و چند درصد جا‌های دیگر هم نظرسنجی کردند تقریباً نزدیک با ده پانزده درصد بالا پایین دو تا مسئله است اول اینکه آن کسانی که مثلاً می‌گوییم هفتاد درصد آن سی و چند درصد باقیمانده از کجا اطلاعاتشان را می‌گیرند؟ این برای ما باید یک سؤال باشد این افرادی هم که از دست ما فقط اطلاعاتشان را می‌گیرند آیا اینها قانع می‌شوند من در جلسه قبلی که خدمت شما بودم در مورد فضای مجازی صحبت کردم شما یه چیز خوبی گفتی، گفتی که ما اگر می‌خواهیم که این فضای مجازی مسموم است خوب صاف و پاکش کدام است چیزی دست مردم دادیم.

سوال: و یا حتی اینکه با اون‌ها صحبت کردیم؟

نوباوه: احسنت، ببینید ما الان باید خودمان قوی بشویم دست مردم یک بسته پر پیمان داشته باشیم خود به‌ خود می‌گوید کونوا دعاه الناس به غیر السنتکم می‌گوید مردم را هدایت کنید به غیر زبانتان یعنی چی یعنی با عملتان.حالا این عمل به زبان شاید در اصطلاح صدق نکند یک کار درست انجام بده خود به خود مردم می‌بینند در تربیت هم همین است.

سوال: چیزی که ما در خیابان می‌بینیم مگر کسی به مردم می‌گوید بروی ساعت هشت شب در در میادین، خودجوش و براساس آن چیزی که در ذهنشان هست و احساس می‌کنند که باید انجام بشود می‌روند؟

نوباوه: خوب الان چی شده خانم امامی همین مردم که شما دارید نگاه می‌کنید اصلاً شد یک سبک یعنی ما از به‌اصطلاح رسانه فراتر رفتیم که رفتن مردم به خیابون شده سبک زندگی این خیلی فراتر از این حرف‌هاست الان جای چیه الان ما به سمت این برویم ما در جنگ روایت‌ها به لطف خدا نمی‌خواهیم خیلی گنده کنیم اوهنا هزاران وسیله در اختیار دارند ما یک پرس‌تی‌وی... ولی ما در جنگ روایت‌ها شکست نخوردیم چرا؟ برآیند کار را باید نگاه کرد آیا امروز مردم، مردم دنیا رفتارشان آیا برآیند دریافت شان هست یا نیست یعنی اطلاعات دارند دیگر امروز مسئله میناب یک بحث بسیار بسیار مهم است تو هر خانواده آمریکایی و اروپایی است من که می‌گویم با اطلاعات می‌گویم ارتباط دارم اینها اصلا باورشان نمی‌شود شما چرا ۱۷۰ بچه را جزقاله کنی برای چی با چه عنوانی البته این هنوز اول کار است ما باید بعد‌ها کلیپ بسازیم نباید رها کنیم.

سوال: میناب باعث شد که گرگ‌های در ظاهر لباس آدمی پوشیده بیایند واکنش نشان دهند، چون نمی‌توانستند که دیگر سکوت کنند؟

نوباوه: دقیقاً همین است ما الان جنگل روایت‌ها رفتار خوبی داریم حرکت مان خیلی خوبه، اما هنوز کمبود داریم ما الان مثلا شما نگاه کنید شاید دوره قبل سفارتخانه‌های ما بیشتر سبقه سیاسی دارند فعالیت لازم را نداشتند الان شما نگاه می‌کنید توییت‌هایی که مثلاً سفارت ما در آفریقای جنوبی می‌گذارند کل منطقه آفریقا را هم پوشش می‌دهد ما باید برویم از همه ظرفیت‌هایمان، رسانه صرفاً دیگر رسانه رادیو و تلویزیون نیست مجازی نیست هر انسانی یک رسانه است.سوال: حتی تک تک انسان‌ها و همه همکاران ما که در رسانه کار می‌کنند خودشدن یک انسان رسانه هستند؟نوباوه: بله دقیق چرا؟ چون‌که این سینه به سینه حرف‌ها جلو می‌روند و لذا من می‌خواهم بگم که ما تا اینجا به لطف خدا خوب بودیم چرا خوب بودیم، چون که توانستیم.

سوال: از کجا بفهمیم خوب بودیم، چون دشمن را عصبانی کردیم؟

نوباوه: من حرفهایم شاید بار سیاسی داشته باشد بسیاری از این اظهارنظر‌ها که شما نگاه می‌کنید مثلا صدراعظم آلمان، آلمان که کشوری است که بیشترین تجهیزات شیمیایی را داد امثال من توی جامعه کم کم نیستند که به رژیم صدام بیشتر این جنایت که همین صدر اعظم آلمان تا یک ماه پیش به ایران فحش می‌داد ما ال می‌کنیم بل می‌کنیم چی شد که دیگر ایران آمریکا را تحقیر می‌کند شما فکر نکنید علاقه‌مند به ایران هستند.خیلی هایشان به جایی رسیدند که اینها قدرت در واقع نظام ما را که رسانه بخش مهمی از اون است کاملاً لمس کردند می‌گوید برو قوی شو اگر راحت جان می‌طلبی که در نظام آفرینش ضعیف پامال است آنها فهمیدند ما این قدرت را داریم حالا این مؤلفه رسانه من فکر می‌کنم جای بحث زیاد دارد باید آموزش هم بدهیم.

سوال: ما در میدان دستاورد کسب کردیم در خیابان دستاورد کسب کردیم حالا بر گفته فعالان رسانه و کسانی که پیش‌کسوت حوزه رسانه هستند ازجمله حضرت‌عالی هم در رسانه هم دستاورد‌های بسیار خوبی با وجود محدودیت در عرصه و دوران جنگ حاصل کردیم چه باید بکنیم برای حفظش؟

نوباوه: ببینید ما بزرگ‌ترین سرمایه مان این که رسانه مطرح می‌شود دو بعد دارد یکی رسانه است و یکی مخاطب، رسانه دارد کار خوش را می‌کند ما چه بکنیم که علو پیدا کنیم و ارتقا پیدا کنیم ما با ید با مخاطب خودمان بهتر از این، نه اینکه ضعیفیم نه اینکه بدیم نه، ما می‌خواهیم رشد کنیم دیگر یکی از مسائلی که بسیار مهم است ما در مسائل دیپلماتیک یک همکاری نظام است باید با مردم شفاف‌تر صحبت کنیم البته مردم می‌گوید مذاکره بعد که من توضیح میدهم میگویم غیر مذاکره که نمی‌شود ما اگر اینها را واقعیت‌ها را با مردم بهتر مطرح کنیم به نظرم بازخورد بهتری داریم.سوال: صحبت کنیم از اختلاف هم پرهیز کنیم.پایان خبر