محمدرضا زائری با تأکید بر ضرورت برگزاری نمایشگاه کتاب در شرایط کنونی، آن را اقدامی معنادار در امتداد یک «جهاد فرهنگی» دانست و گفت: برگزاری این رویداد بویژه بصورت مجازی، پیش از آنکه پیامی برای خارج از کشور داشته باشد، در داخل کشور معنا و مفهومی عمیق ایجاد میکند و در عین حال تصویری مثبت از انسجام ملی و تابآوری فرهنگی ایران را به جهان مخابره میکند.
به گزارش خبرگزاری صدا وسیما؛ حجتالاسلام والمسلمین محمدرضا زائری، مدرس دانشگاه و رایزن فرهنگی ایران در الجزایر در گفتوگو با ستاد خبری هفتمین نمایشگاه مجازی کتاب تهران، به ضرورت برگزاری این رویداد فرهنگی در بحبوحه آتشبس ناپایدار اشاره و مطرح کرد: به نظر من برگزاری نمایشگاه مجازی کتاب یک جهاد فرهنگی است و به اندازه اهمیت حضور در میدان و تجمعات خیابانی، معنابخش و یک ضرورت جدی به شمارمی رود. پیش از آنکه این اقدام پیامی برای خارج از کشور داشته باشد در داخل کشور معنا و مفهوم عمیقی را ایجاد میکند و در عین حال برای جهان تصویری بسیار مثبت از فضای داخلی ایران، انسجام درونی کشور، تابآوری اجتماعی و فرهنگی، همدلی عمومی مردم و اولویت فرهنگ و کتاب در این جامعه ترسیم میکند.
او با اشاره به بازتابهای بینالمللی این رویکرد افزود: در ایام جنگ، توییتی مشهور شد که گفته میشد نویسنده و خبرنگاری آمریکایی منتشر کرده است؛ مبنی بر اینکه «تمدنی که همبرگر را اختراع کرده با تمدنی که جبر و الگوریتم را اختراع کرده، روبهرو شده است.» به نظر من آنچه امروز جهان از جمهوری اسلامی، از ایران و از تمدن ایرانی و مردم ایران دریافت میکند پیشینه فرهنگی، عظمت و اقتدار فکری، توجه به دانش و بینش و آگاهی و سطح مطالعه و کتابخوانی است. اینهاست که جایگاه ما را در دنیا نشان میدهد و تعریف میکند و همچنین برگزاری نمایشگاه کتاب دقیقا این پیام را مخابره میکند.
وی در ادامه و در پاسخ به پرسشی درباره معنای برگزاری نمایشگاه مجازی کتاب در این شرایط گفت: به صورت حداقلی برگزاری این رویداد در این موقعیت، اعلام وفاداری به کتاب به عنوان یک امر مقدس، به فرهنگ به عنوان یک ضرورت حیاتی و اعلام اصالت و ارزشمندی این مردم و این کشور است. در عین حال، این رویداد پیام سرزندگی، شادابی و نشاط دارد و امید و انگیزه را در جامعه تزریق میکند و به نوعی برای ظرفیتی دریافت معنای حیات و زندگی فراهم کرده و روحیه امید و افزایش تابآوری را تقویت میکند.
زائری این رویداد را نوعی بازگشت به بنیانهای فرهنگی جامعه ایرانی دانست و ادامه داد: این اتفاق به تعبیری نوعی بازگشت به جایگاه اصیل و ریشهدار فرهنگ در جامعه ایرانی بوده و در عین حال تقویت یک بنیان تمدنی و نگاهی قدرتمند به سوی آینده است؛ یعنی نه تنها نگاه به گذشته ندارد بلکه حرکتی معطوف به آینده است و از این جهت برکات و ثمرات بسیاری خواهد داشت.
نویسنده کتاب «مسافر سنت در هزاره سوم» در بخش دیگری از این گفتوگو با اشاره به مزیتهای برگزاری مجازی نمایشگاه کتاب بیان کرد: فضای مجازی طبیعتاً به دلیل تفاوتهای بنیادینی که با فضای حقیقی و مواجهه مستقیم دارد، ما را از برخی ظرفیتها محروم میکند، اما در کنار آن فرصتهای جدیدی هم در اختیار ما قرار میدهد. این شیوه امکان دسترسی روانتر، آسانتر و عمومیتر را برای همه فراهم میکند.. همچنین قابلیتهایی مانند دسترسی به تصویر، موسیقی، تعامل مستقیم، چت و اظهار نظر و برگزاری رویدادهای مجازی، میتواند ظرفیتهای تازهای ایجاد کند.
وی افزود: به نظر من، این فضا میتواند امکانات و ارزشهای افزودهای فراهم کند که حتی تجربهای متفاوت از نمایشگاه حضوری را رقم بزند و با توجه به شناختی که از مسئولان برگزاری نمایشگاه دارم، آنها میتوانند با خلاقیت و مدیریت شایسته برگزاری این نمایشگاه را به سامان برسانند.
این نویسنده در پاسخ به پرسشی درباره نیازهای مطالعاتی جامعه در شرایط کنونی نیز عنوان کرد: باور من این است که ما به سه گونه کتاب و اثر با کارکردهای متفاوت نیاز داریم؛ همانطور که بدن انسان به انواع مختلفی از مواد غذایی و ویتامینها نیاز دارد و هیچکدام جای دیگری را نمیگیرد.
وی توضیح داد: نخست، کتابهایی که گذشته را برای ما تبیین میکنند و به ما کمک میکنند آنچه را پشت سر گذاشتهایم، هضم کنیم؛ مانند آثاری که در زمینه درمان سوگ، تحمل فقدان و پذیرش درد و داغ عزیزان نوشته شدهاند و میتوانند به بازسازی روحی انسان کمک کنند. دسته دوم، کتابهایی هستند که به ما کمک میکنند وضعیت کنونی را بهتر بفهمیم، درک عمیقتری پیدا کنیم، بصیرت و آگاهی بیشتری به دست آوریم و پیوندهای مشترکمان را تقویت کنیم؛ آثاری که بر ایرانی بودن، تعلق به این سرزمین، وفاداری به پرچم، آیینها، باورها، همدلیها و مشترکات تأکید دارند.
محمدرضا زائری در پایان سخنان خود گفت: دسته سوم نیز کتابهایی هستند که ما را برای آینده آماده میکنند و امکان مواجهه بهتر با تحولات پیشرو را فراهم میسازند. هر یک از این سه دسته، ضرورت و کارکرد خاص خود را دارند و جامعه امروز ما به هر سه نیازمند است.