صرافی های غیرمجاز و ضرب الاجل نافرجام
درگیری صرافان و بانک مرکزی مدتهاست ادامه دارد، نقطه آغاز زمانی است که نوسانات ارزی آغاز شد و هیاهوی بازار ارز همه کشور را فرا گرفت و دلار به مرز ۴ هزار تومان هم رسید.
مجری پیک بامدادی می گوید: این اواخر بانک مرکزی یکی از متهمان این نوسان را صرافی ها معرفی کرد و بعد هم حضور جمشید بسم الله و چارپایه معروفش پیش آمد و چند باری هم دلالهای منوچهری و استانبول به قول معروف اعمال قانون شدند. تا همان زمان هم از بانک مرکزی خبرهایی درباره معاملات به اصطلاح فردایی به گوش رسید که نبض بازار را به دست گرفته است.
غلامعلی کامیاب معاون ارزی بانک مرکزی در این باره می گوید: معاملاتی انجام می شود که عملا تسویه نمی شود مخصوصا معاملاتی که تحت عنوان معاملات فردایی گفته می شود که افراد محدودی آن را انجام می دهند.
وی می افزاید: این معاملات عمدتا برای تعیین و بالا یا پایین آوردن نرخ ارز توسط دلالان صورت می گیرد.
در این گیرو دار هم بانک مرکزی با آیین نامه ها و دستورات گاه و بیگاهش تلاش برای ساماندهی این آشفته بازار را آغاز کرده است.
پیشتر تلاش بانک مرکزی در این حوزه ساماندهی صرافان بازار ارز بود چیزی که ولی الله سیف رئیس کل بانک مرکزی بر آن تاکید می کند و می گوید : به نظر نمی آید از نظر تعداد صرافی ها کمبودی داشته باشیم. آنچه مسلم است باید در یک انضباط بهتری صرافی ها کار کنند و بازار ما از شرایط بهتری برخوردار شود. در این صورت است که عرضه و تقاضا در بازار به درستی مواجه می شود . ما از تک تک صرافان انتظاراتی داریم.
نخستین دستورالعمل ساماندهی صرافی ها مربوط به مرداد سال 92 بود، دستورالعملی که هدفش بالا بردن امنیت سرمایه گذاری در صرافی ها با بالا بردن سرمایه اولیه آنها بود.
دستورالعمل سختگیرانه ای که هر چه قدر هم ضرب الاجل هایش تمدید شد ، کار به جایی نبرد و سپس اصلاح شد و آیین نامه های بعدی تا کار به پاستور کشید و کمتر از یکسال قبل اسحاق جهانگیری معاون اول رئیس جمهور در ابلاغیه ای به بانک مرکزی دستور ساماندهی صرافی ها را صادر کرد.
در این بین آلبرت بغزیان استاد دانشگاه با اشاره به اینکه مشکل عدم ساماندهی صرافی ها از همان جنس مشکل بانک مرکزی با موسسات مالی غیر مجاز است ، دلیل حل نشدن این مشکل را در اراده نداشتن بانک مرکزی می داند و می گوید: این همان ضعف بانک مرکزی است که اینها را به راحتی می تواند شناسایی کند و به تعطیلی بکشاند که اراده ای نیست.
فعالیت صرافی ها هم شاید آنقدر نمی تواند وضع بازار ارز را به هم بزند چرا که اینها تابع عرضه بانک مرکزی هستند بنابراین خود بانک مرکزی هم در نظارت بر صرافی ها ضعف دارد و هم بر موسسات مالی.
به گفته مقامات بانک مرکزی ده هزار تقاضای تاسیس صرافی به برج میرداماد رسیده در حالیکه بانک مرکزی تنها قادر به بررسی ماهانه صد تا دویست مجوز است، با این حساب بررسی همه درخواست ها و سرو سامان دادن به صرافی ها حدود 5 سالی زمان می برد و باید منتظر ضرب الاجل ها و دستورالعمل های دیگری از بانک مرکزی به صرافی ها باشیم.
محمدرضا پورابراهیمی نماینده مجلس و عضو شورای پول و اعتبار راه حل کنترل بازار ارز و وضعیت صرافان را تک نرخی شدن ارز می داند و می گوید: ما اگر تک نرخی شدن ارز را می خواهیم باید تقاضاهای کاذب در این بخش را به کمترین حد خود برسانیم و بحث صرافی ها در اقتصاد ایران را حل خواهیم کرد.
وی در عین حال می گوید تا رسیدن به تک نرخی شدن ارز ، بانک مرکزی در برخورد با صرافان باید واقع گرایانه و با استنباطی از تعامل بازار و صرافان عمل کند.
به هرحال عدم شفافیت در بازار ارز همچنان حاکم است و صف صرافی های منتظر مجوز پشت در میرداماد همچنان طولانی.
حالا باید دید بانک مرکزی چه سیاستی در قبال این صف طولانی و این عدم شفافیت اتخاذ می کند تا اشتباهات گذشته تکرار نشود.