پژوهش خبری صدا و سیما: تولید فیلم های سینمایی در ایران سه مرحله دارد: اخذ مجوز از شورای پروانه ساخت، اخذ مجوز از شورای پروانه نمایش و اکران. قدر مسلم آن است که تقریبا با ساخت نیمی از فیلمنامه ها در شورای پروانه ساخت موافقت نمی شود و مابقی نیز در صورت نیاز به اصلاح با تذکراتی ساخته و پس از موافقت شورای پروانه نمایش می‌توانند راهی اکران شوند. و در شورای پروانه نمایش نیز رویه بر این است تا با اصلاح تا جایی که امکان دارد فیلمی توقیف نشود مگر مواردی که از سوی شورا اصلاح ناپذیر تلقی شوند. درنهایت پس از نظارت این دو شورا،‌ شورای صنفی اکران برای فیلم ها نوبت اکران تعیین می‌کند که سبد اکران سینمایی کشور را تشکیل می‌دهد.

 آمار ساخت و نمایش فیلم ها

در سال ٩٣ ، ٤٣٠ درخواست برای پروانه ساخت از سوی دبیر خانه به شورای پروانه ساخت ارجاع شد که از این تعداد، ٢٧٨ درخواست از سوی کارگردانان حرفه ای و ١٥٢ درخواست از سوی کارگردان اول به شورا رسید. در نهایت ١٨٥ پروانه صادر شد که از این تعداد ١٣٩ فیلم غیر اول و ٤٦ پروانه، مربوط به فیلم های اول می شد. در سال 94 ،57 فیلم به اکران عمومی در کشور در آمدند و 27 فیلم هم درگروه هنر و تجربه به صورت محدود اکران شدند.

ـ جدول تعداد عناوین فیلم‌های اکران شده در سالن‌های سینما در سالهای 1385-1390

 وضعیت فیلم های دفاع مقدسی

با مقایسه آثار حاضر در دو دوره اخیر جشنواره فیلم فجر که در واقع ویترین سینمای ایران محسوب می‌شود، می توان دریافت که در سی‌وسومین دوره این جشنواره که در سال 93 برگزار شد، چهار فیلم «تا آمدن احمد»، «تگرگ و آفتاب»، «حکایت عاشقی» و «بدون مرز» از سینمای دفاع مقدس حضور داشتند ولی در سی‌و‌چهارمین دوره آن که در بهمن ماه امسال برگزار شد تنها دو فیلم «ایستاده در غبار» و «دلبری» به نمایندگی از سینمای دفاع مقدس حضور داشتند که این میزان بی‌توجهی به این حوزه در طول سال‌های گذشته بی‌سابقه بوده است. از 57 فیلم اکران شده در سال 1394 نیز تنها شش فیلم 360 درجه،پی 22، دلتنگی‌های عاشقانه،حکایت عاشقی، عاشق ها ایستاده می‌میرند و تا آمدن احمد به موضوع دفاع مقدس پرداخته اند که این فیلم ها نیز آثار متوسط و درخوری محسوب نمی‌شوند.

 عملکرد ضعیف بنیاد فارابی در جهت دهی محتوای سینمای ایران

گزارش وضع تولید سینمای ایران تا بیستم اردیبهشت‌ماه سال جاری، توسط معاونت پشتیبانی تولید بنیاد سینمایی فارابی نیز نشان می دهد که ۶ فیلم آماده نمایش اکران نشده، ۹ فیلم در مرحله صداگذاری، ۱۱ فیلم در مرحله تدوین، ۱۱ فیلم در مرحله فیلمبرداری و ۹۴ فیلم در مرحله پیش تولید قرار دارند.

فیلم‌های سینمایی فروشنده (اصغر فرهادی)، هیهات (حجازی، مقدم، اقباشاوی)، عشقولانس (سیدمحسن ماهینی)، آس و پاس (آرش معیریان)،‌ سلام بمبئی (قربان محمدپور)، پری دریایی (مسعود آقابابائیان) با پایان مراحل فنی آماده نمایش هستند.

همچنین فیلم‌های ارادتمند نازنین بهار و تینا (عبدالرضا کاهانی)، کارگر ساده نیازمندیم (منوچهر هادی)، سندباد و سارا (فریال بهزاد)، فصل نرگس (نگار آذربایجانی)، ثبت با سند برابر است (بهمن گودرزی)، مسلخ (اصغر نصیری)، ماهی گوشواره دار (علیرضا سعادت نیا)، رگ خواب (حمید نعمت اله)، تقصیر من نیست (اسماعیل میهن دوست) با پایان مراحل فیلمبرداری و تدوین، در حال انجام مرحله صداگذاری هستند.

فیلم های نگار (رامبد جوان)، چراغ های ناتمام (مصطفی سلطانی)، فراری (علیرضا داود نژاد)‌، آپاندیس (حسین نمازی)، یک روز به خصوص (همایون اسعدیان)‌، هما کی می‌آید؟ (محسن دامادی)، مادری (رقیه توکلی)‌، مرداد (بهمن کامیار)، خوب، بد، جلف (پیمان قاسم خانی)، یادم تو را فراموش (علی عطشانی)، بی سایه (ابوالفضل صفاری) در مرحله تدوین هستند.

علاوه بر این آثار فیلم‌های حماسه روزبه ( پویانمایی) (علی نوری اسکویی)، به دنبال بهاران (محسن محسنی نسب)، ساحل امن (کرامت پورشهسواری)، لرد (محمد رسول اف)، پانسیون (محسن توکلی)، سال تحویل (سیاوش اسعدیان)، پایان رویاها (محمدعلی طالبی)، دریاچه ماهی (مریم دوستی)، کارت پرواز (مهدی رحمانی)، ترامپولین (مهدی رحمانی) و شیب (مانی باغبانی) در مرحله فیلمبرداری هستند.

بر اساس این گزارش از ۹۴ پروژه‌ای که در مرحله پیش از تولید هستند، پروژه‌های خاله قورباغه (مسعود کرامتی)، هجوم (شهرام مکری)، قاتل اهلی (منصور لشکری قوچانی)، ویلایی‌ها (منیر قیدی)، پارسا و کارخانه شکلات (سهیل موفق)، کاناپه (کیانوش عیاری)، حتی یک کلمه هم نگفت (علی ژکان) و مسافران صبح (مجتبی فرآورده) بین ۱۰ تا ۹۰ درصد این مرحله را گذرانده اند.

طبق این گزارش سهم فارابی به عنوان مهم‌ترین حامی تولید فیلم در کشور، در ساخت مضامین انقلاب، دفاع مقدس و آثاراستراتژیک بسیار ناچیز و نزدیک به صفر است.

جمع بندی

جهت‌گذاری تولید در سینمای ایران از تولید اثار فاخر،‌ ارزشی، دفاع مقدسی، استراتژیک و میهنی فاصله گرفته و به شدت به سمت اجتماعی سازی و بدتر از آن زرد و تجاری سازی رفته است و سازمان‌های تاثیرگذاری چون فارابی نیز در اصلاح این روند گامی برنمی‌دارند.

پژوهش خبری//