سهم قطعه‌سازان داخلی درقراردادهای جدیدصنعت خودرو آب شد!

پژوهش خبری صدا و سیما: زمستان سال 1394 آقای نعمت زاده وزیر صنعت، معدن و تجارت و یکه زارع مدیر عامل ایران خودرو هر کدام در نشست های خبری جداگانه ای امضای قرارداد با پژو در آینده ای نزدیک را اعلام نمودند. سرانجام با سفر رئیس جمهور و هیئت همراه شامل وزیر صنعت و اقتصاد و... به فرانسه، قرارداد همکاری مشترک پژو با ایران خودرو به امضای طرفین رسد.

هر چند از همان ابتدا وزیر صنعت و مدیر عامل ایران خودرو اعلام نمودند که این قرارداد محرمانه است ولی برخی از جزئیات آن را طی چند مصاحبه مطرح نمودند. از مهم ترین بخش های قرارداد تعیین تکلیف میزان داخلی‌سازی خودروها طی سال های تولید آن در ایران بود. به گزارش دنیای اقتصاد و به نقل از تسنیم وزیر صنعت در تاریخ 11 اردیبهشت 95 اظهار داشتند: " قطعه سازان شرکت پژو باید با قطعه سازان داخلی ما همکاری و انتقال فناوری کنند .وما از40 درصد قطعه سازی داخلی شروع می کنیم تا در مدت 2 سال به 80 درصد برسیم.

علاوه بر این طبق بخشنامه ای که وزارت صنعت، معدن و تجارت دو سال گذشته در رابطه با نحوه همکاری مشترک خودروسازان داخلی و خودروسازان خارجی صادر کرد، همکاری دو خودروساز باید با حداقل داخلی سازی 40 درصد شروع شود.

در تاریخ 27 شهریور قناتی مدیرکل خودرو و نیرومحرکه وزارت صنعت، آغاز تولید خوروهای پژو با ساخت داخل 20% را اعلام کرده و عدول از 40 درصد داخلی سازی به 20 درصد را به گردن قطعه سازان انداخته و اعلام کرده است: "آنها آمادگی تولید قطعات را ندارند."

این در حالی است که نجفی منش، دبیر انجمن قطعه سازان طی مصاحبه ای در فروردین 95 اظهار می کند: "اگر نقش قطعه‌سازان در این قراردادها نادیده گرفته شود، طبیعتا صنعت خودرو پیشرفتی نخواهد داشت. پیش‌شرط وزارت صنعت برای تامین 40درصد قطعات از تأمین‌کنندگان داخلی است که قرار است در بلند‌مدت به 80درصد ئاخلی سازی در قرارداد پژو برسیم و به اعتقاد من قطعا به این هدف خواهیم رسید". ‌ همچنین حمیدرضا صمدی، مدیرعامل شرکت اورند پلاستیک و عضو انجمن قطعه‌سازان ایران می‌گوید: "صنعت قطعه‌سازی ما در دوران تحریم‌ها، ارتقای سخت‌افزاری لازم را داشته است بنابراین اگر تولید محصولات جدید با 30درصد ساخت داخل انجام شود ما شاهد شروع تحول خواهیم بود اما اگر اجباری برای افزایش این سهم نباشد، نباید منتظر اتفاق ویژه‌ای باشیم.‌"‌

آقای قناتی در حالی ناتوانی قطعه سازان ایرانی را اعلام کرده اند که خودروهای جدید پژو بر روی پلتفرم 206 تولید خواهند شد، که بیش از 70% از قطعات آن از جمله قطعات موتور که جزو پیچیده ترین قطعات خودرو هستند، هم اکنون داخل کشور تولید می شود.

لازم به ذکر است در محاسبه میزان داخلی سازی خودروها، مونتاژ، رنگ و تایر خودروها مجموعا 14 درصد داخلی سازی را به خود اختصاص می دهد. با این حساب طبق اظهارات آقای قناتی اگر تولید با داخلی سازی 20 درصدی صورت گیرد تنها 6 درصد از قطعات خودرو های تولیدی پژو از قطعات ایرانی بهره خواهند برد. از همین رو تفاوت این مشارکت با وارد کردن خودروهای جدید پژو به صورت کامل (CBU) تنها 6 درصد خواهد بود.

هرچند مدیران شرکت مشترک ایران خودرو و پژو مدعی شده‌اند که عدد ساخت داخل را به تدریج افزایش خواهند داد ولی با توجه به سابقه‌ی سنگ‌اندازی‌های پژو در داخلی‌سازی قطعات که در دور قبلی همکاری با این خودروساز مشاهده شد، بیم آن می‌رود که قطعه‌سازان که حلقه اصلی ایجاد ارزش افزوده و اشتغال‌زایی در صنعت خودرو هستند با چالش جدی مواجه شوند.

با توجه به آنکه یکی از برنامه های مهم وزارت صنعت برای تولید در ایران خودرو، تولید مشترک با پژو و جایگزینی خودروهای قدیمی همچون 405 می باشد و در شرایطی که قطعه سازان ایرانی از آمادگی کامل برای داخلی سازی 40 درصدی و بالاتر خبر می دهند، آیا این وزارتخانه قصد دارد در آینده بخش قابل توجهی از قطعه سازان ایرانی را از تولید خارج و بیکار نماید؟ مسئله جالب توجه دیگر این است که مدیرعامل سایپا در دفتر وزیر صنعت تفاهم نامه ای برای فروش به روزترین خط تولید سایپا در کاشان، و واگذاری آن به شرکت پژو-سیتروئن امضا کرده است. این موضوع، این سوال را باقی می گذارد که آیا با فروش کارخانه سایپاکاشان به پژو و در صورت اجرای روند حذف قطعه سازان، قرار است که برنامه تولید خودرو در کشور صرفا به یک برنامه نمایشی تبدیل شود و صرفا خودرو در کشور مونتاژ شده و سایر اجزای زنجیره تولید، از جمله قطعه سازی حذف گردد؟؟

پژوهش خبری صدا و سیما//