کلاه ایمنی حافظ ناشناخته جان موتورسواران

چکیده مصاحبه پژوهشی:

ـ درسال 95 ،3000 نفر موتورسوار در کشور کشته شدند که 75 درصد مرگ ضربه به سر بود.

ـ  از سال 1382 استانداردهای کلاه ایمنی موتورسیکلت اجباری شد.

- در طرح " طاها " به صورت نمونه ای بر کلاه تولید داخل و وارداتی نظارت می شود.

- در سال گذشته 42درصد از نمونه های کلاه ایمنی در سطح بازار غیر استاندارد بوده است.

-کار فرهنگی"پویش کالای استاندارد ایرانی میخریم" عامل مهم ترویج استفاده از کلاه می باشد.

پژوهش خبری صدا وسیما:صدمات ترافیکی مسئله سلامت عمومی بوده و یکی از علت‌های عمده فوت و صدمات در سرتاسر دنیا هستند. هر سال حدود 2/ 1 میلیون نفر در نتیجه سوانح جاده‌ای از بین رفته و میلیون ها نفر صدمه دیده یا ناتوان شده‌اند. در این میان موتورسیکلت به دلیل عدم حفاظت فیزیکی، خطر بالایی در تصادفات دارد. و در صدمات و مرگ و میر سرنشین حوادث ترافیکی آمار قابل توجهی را به خودش اختصاص داده است. در سال 95 ،3000کشته موتورسوار  (راکب و سرنشین) داشتیم که 75درصد ضربه به سر بوده است. تحقیقات هم نشان داد که استفاده موتور سیکلت سواران از کلاه ایمنی، احتمال مرگ را 42 درصد و ضربه به سر را 69 درصد کاهش میدهد. حال این سئوال مطرح است که این کلاه ایمنی چقدر استاندار است و چه نظارتی بر تولید و واردات آن اعمال می شود.برای تبیین بیشتر بحث گفتگویی کردیم با آقای مهدی دهقان آزاد کارشناس مسئول استاندارد موتور سیکلت سازمان ملی استاندارد[1] .

 پژوهش خبری :میزان تولید موتورسیکلت و کلاه ایمنی در کشور چه تعداد می باشد؟

مهدی دهقان آزاد کارشناس مسئول استاندارد موتورسیکلت سازمان ملی استاندارد: تولید موتور سیکلت دردهه هشتاد نزدیک یک میلیون دستگاه بود که بعدها  به علت افزایش استانداردها با کاهش تولید مواجه شدیم و الان در کشور 500 هزار دستگاه تولید می‌شود. طبق آمار رسمی 5/ 10 میلیون موتور سیکلت شماره‌گذاری شده داریم که 7 تا 8 میلیون در حال تردد هستند. در خصوص کلاه ایمنی ،  حدود 300 هزار کلاه در داخل کشور تولید و مابقی از خارج وارد می‌شود.

  پژوهش خبری :آیا در روند تولید کلاه ایمنی و کلاه های وارداتی نظارت استاندارد اعمال می شود؟

مهدی دهقان آزاد: در نحوه نظارت از سال 1382 استانداردهای کلاه ایمنی موتورسیکلت به شماره 875 برای کلاه تولید داخل اجباری شد. و در سال 1391 با آخرین ویرایش استاندارد ژاپن( شماره  8133 jis  سال 2007 م)  تجدید نظر شد و در حال حاضر اجرا می شود و کلیه آزمایش‌ها لازم در داخل انجام می‌شود و آزمایشگاه‌های همکار هم داریم. کلیه تولید و واردات کلاه ایمنی مشمول استاندارد اجباری هستند. بدون تایید استاندارد، تولید و واردات کلاه ممنوع است و طبق قانون با‌ آنها برخورد می­شود.

 پژوهش خبری :به طور حتم تعدادی از کلاه های ایمنی موجود در بازار از  مبادی غیررسمی هم وارد می‌شود برای کنترل و نظارت بر این موارد چه برنامه ای دارید؟

مهدی دهقان آزاد: سازمان ملی استاندارد طرحی به نام " طاها " دارد که علاوه بر کنترل  مبادی ورودی گمرک‌ها از کلاه‌های موجود در بازار  هم نمونه بردای می‌کنیم. اگر نمونه‌های سطح بازار در آزمایشگاه رد شود؛ آن کلاه در بازار جمع‌آوری می‌شود.

 پژوهش خبری :در خصوص میزان استاندارد بودن کلاه های موجود دربازار ( غیر از تولید داخل ) به چه نتیجه ای دست یافتید؟

مهدی دهقان آزاد: طبق بررسی‌های انجام شده در سال گذشته 42درصد از نمونه‌های ما در سطح بازار غیر استاندارد بود و  مردودی در آزمون‌های ایمنی بوده مثل آزمون‌های ضربات به سر  و حتی کلاه ضربه  به سر وارد می‌کند.

 پژوهش خبری :برای کنترل و نظارت سازمان ملی استاندارد با چه موانعی مواجه است؟

مهدی دهقان آزاد: از نظر قانون، هیچ مشکلی وجود ندارد و قانون کامل است. اما موانع اصلی مسئله فرهنگ استفاده از کلاه توسط مردم ، بودجه جاری و کمبود نیرو  است.

 پژوهش خبری :برای ترغیب و فراگیر کردن استفاده از کلاه ایمنی چه باید کرد؟

مهدی دهقان آزاد: سه عامل درترویج استفاده از کلاه ایمنی نقش دارند:

- سازمان‌ها و ارگان‌های دولتی که باید بر تولید نظارت کیفی کنند.

- تولید کنندگان و واردکنندگان که جنس با کیفیت تولید و وارد کنند.

- مصرف کنندگان و فروشندگان  که کلاه استاندارد بخرند و از خرید کلاه غیر ایمن خوداری کنند و هم فروشنده ها هم حاضر به عرضه آن نباشند.

- آموزش به مصرف‌کننده است مبنی بر ضرورت و اهمیت  استفاده از کلاه ایمنی استاندارد و نخریدن کلاه غیر استاندارد است.

-تبلیغ و ترویج " پویش خرید کالای استاندارد ایرانی " توسط رسانه‌ها به خصوص رسانه ملی. 

سخن آخر

در کشور ما  با توجه به اینکه موتورسیکلت بیشتر برای حمل و نقل مورد استفاده قرار می­گیرد؛ حجم زیادی از مرگ و میر حوادث ترافیکی را به خود اختصاص می‌دهد.  استفاده از کلاه ایمنی استاندارد می‌تواند مرگ و میر و صدمات به سر و گردن را تا 69 درصد کاهش دهد. در این خصوص نهادهای دولتی با نظارت بر محصولات ، تولید کننده و واردکننده با تولید و واردات کلاه ایمنی دارای استاندارد و مصرف کننده با خرید کلاه دارای نشان استاندارد و نخریدن کلاه غیر استاندارد و همچنین نهادهای فرهنگ‌ساز همچون وزارت ارشاد و ... و رسانه‌ها به خصوص رسانه ملی با آموزش و فرهنگ سازی می‌توان جامعه ای دارای حداقل تلفات موتور سواران را داشت.

پژوهش خبری //پژوهشگر: سید قاسم سیدآقایی

---------------

[1] ـ گفتگوی تلفنی با آقای مهدی دهقان آزاد ؛کارشناس مسئول استاندارد موتور سیکلت سازمان ملی استاندارد آبان 1396