اظهارات رئیس جمهور آمریکا می تواند بیانگر بازگشت وي به سیاست دولت اوباما باشد.
وی با اشاره به اینکه "آمریکا احتمالا نیروی تقریبا دو هزار نفری خود را خیلی زود از سوریه خارج می کند" افزود: "هدفش تا حدود زیادی محقق شده و آمریکا نیاز دارد از مرزهایش دفاع کند".
اظهارات رئیس جمهور آمریکا می تواند بیانگر بازگشت ترامپ به سیاست دولت اوباما - یعنی اجتناب از حضور نظامی مستقیم آمریکا در سوریه و دیگر نقاط جهان - باشد. به همین علت محافل سیاسی و رسانه ای منطقه و جهان این اظهارات را "غافلگیر کننده" خوانده اند.
خاطر نشان می شود که احساسات ضد جنگ و مشکلات اقتصادی مردم آمریکا مهمترین عامل تصمیم دولت اوباما برای کاهش چند صد میلیارد دلاری بودجه نظامی این کشور و کاهش حضور نظامی کشورش در اقصی نقاط جهان بوده است. علاوه بر این اگر ترامپ بخواهد شعار انتخاباتی "اول آمریکا" خود را دنبال کند چاره ای جز بازگشت به سیاست دولت پیشین آمریکا ندارد. اینکه ترامپ در سخنرانی اخیر خود صراحتا به "هزینه 7 تریلیون دلاری آمریکا در منطقه خاورمیانه بدون هرگونه دستاوردی" اشاره کرده، از این منظر ارزیابی می گردد.
سخنان دیروز سخنگوی وزارت دفاع آمریکا (پنتاگون) می تواند مکمل سخنان رئیس جمهور آمریکا باشد، زمانی که گفت: "کار مهم برای تضمین شکست دائم داعش، باقی مانده است".
برخی رسانه هی منطقه سخنان رئیس جمهور آمریکا درباره خروج قریب الوقوع نیروهای آمریکایی از سوریه را به وجود توافق های احتمالی پشت پرده بین آمریکا، روسیه و ترکیه نسبت داد.
شاید افزایش تنش در مناسبات آمریکا با روسیه و افزایش نگرانی ها درباره بازگشت جهان به جنگ سردی دیگر سبب شده ترامپ گامی به عقب نهد و در صدد آرام کردن مسکو باشد.
شاید هم محافل آمریکایی به این نتیجه رسیده اند که پیروزی ارتش سوریه و متحدان قطعی است و نظامیان آمریکا باید هرچه زود تر از این کشور خارج شوند. تجربه نشان داده است که آمریکا از کشورهای مختلف از ویتنام گرفته تا عراق و افغانستان پس از تحمل شکستها خارج شد و حتما ترامپ این واقعیت را درک کرده است و شاید نمی خواهد آمریکا را در چنین تنگنای تاریخی قرار دهد.
همزمان با اظهارات ترامپ محمد بن سلمان ولیعهد عربستان در مصاحبه با مجله تایم به باقی ماندن بشار اسد در قدرت اشاره کرد. بن سلمان این سخنان را در سفر به آمریکا و پس از دیدار با دونالد ترامپ، رئیس جمهور و دیگر مقامات بلندپایه آمریکا بیان کرد که نشان می دهد از همه ارزیابی ها و پیش بینی های جنگ در سوریه باخبر شده و چاره ای جز پذیرش واقعیت نداشته است.
اما می توان اظهارات ترامپ را به گونه ای دیگر نیز تفسیر کرد. ممکن است سخنان وی در چارچوب موضع همیشگی مقامات آمریکا برای توجیه حضور نظامی این کشور در سوریه تبیین گردد: "آمریکا مدعی است برای مبارزه با تروریست داعش در سوریه حضور نظامی دارد و نابودی داعش امری زمان بر است بنابراین نظامیان آمریکایی حالا حالاها در سوریه حضور خواهند داشت".
یا ممکن است هدف ترامپ از این سخنان مجبور کردن عربستان و دیگر متحدان عربی به شل کردن سر کیسه درآمدی نفتی خود و تقبل بخش قابل توجهی از هزینه های نظامی آمریکا در سوریه و عراق و ... باشد. یا اینکه این سخنان مثل بسیاری از اظهارات وی ریشه در شخصیت نا پایدار وی دارد. مغایرت مواضع وزارت خارجه و دفاع آمریکا با اظهارات ترامپ می تواند حکایت از این واقعیت داشته باشد.
وزارت امور خارجه آمریکا اعلام کرده است درباره آنچه ترامپ درباره خروج نیروهای آمریکایی از سوریه اعلام کرد، اطلاعی ندارد. یا روزنامه نیویورک تایمز به نقل از یک مقام وزارت امور خارجه آمریکا نوشت مقامات این وزارتخانه امیدوارند تصمیم دونالد ترامپ رئیس جمهور این کشور برای خارج کردن سریع نیروهای آمریکایی از سوریه تغییر کند.
گفته میشود اظهارات ترامپ حتی مقامات وزارت دفاع آمریکا را نیز شگفت زده کرده است که گفته اند حضور آمریکا در بخش هایی از سوریه ممکن است برای جلوگیری از شکل گیری مجدد شرایطی که به ظهور داعش انجامید -- و نیز برای پرهیز از واگذاری نفوذ آمریکا در سوریه به روسیه -- ضروری باشد. این مطلب می تواند ایده تاثیر شخصیت ناپیدار ترامپ در این اظهار نظر را تقویت کند.
اگر این اظهارات ریشه در شخصیت ناپایدار ترامپ داشته باشد رژیم صهیونیستی و لابی صهیونیستی در آمریکا مهمترین مانع بر سر راه تحقق این تصمیم ترامپ خواهد بود. نباید فراموش کرد که مهمترین حامی حضور نظامی آمریکا در سوریه و عراق رژیم صهیونیستی و لابی صهیونیستی در آمریکا است و ترامپ به سادگی نمی تواند تصمیم به خروج نظامی از سوریه بگیرد.
------------------------------------------
عبدالرضا خلیلی